VOV4.Êđê - Bi mlih anôk mtô ho\ng phung nai mơ\ng Sang hra\ anei nao kơ Sang hra\ mka\n jing brua\ nga\ mse\ yang đar mơh mơ\ng Anôk brua\ Sang hra\ m’ar – mtô bi hria\m. Kha\ sna\n, ti kdriêk Ia Grai, ]ar Gialai brua\ bi mlih anôk mtô ho\ng phung nai hla\m thu\n hria\m mrâo nga\ kơ lu phung nai amâo ư ai  êdi.

Amai Trần Thị Tâm kkiêng thu\n 1978, ti alu\ kr^ng Yến Thế, [uôn pro\ng Pleiku jing nai mtô hơ^t leh mơ\ng Adu\ brua\ sang hra\ mơar kdriêk Ia Grai, mâo anak điêt rua\ dlô. Ung nai Tâm jing l^ng kahan kreh kbưi ho\ng sang nanao. Hlăm 15 thu\n dôk mtô, amai Tâm mâo leh 9 thu\n mtô ti sa\ kr^ng 3. {ia\dah hlăm thu\n hrăm mrâo anei, amai djo\ tio\ nao mtô kơ sa\ Ia Tô, kdriêk Ia Grai. Hlăm 6 ]ô nai mkăn hlăm sang hra\ ho\ng amai Tâm mâo leh 25 thu\n ngă brua\ [ia\dah ka tuôm nao mlih mtô kơ anôk mkăn ôh. Amai Tâm la], klei amâo mâo mtăp mđơr anei kbia\ hriê mơ\ng klei bi tio\ êran hluê ho\ng hdră mtru\n mrô 61/QĐ-UBND “Mtru\n kơ klei tu\ jum, tio\ nao nai mtô hlăm du\m boh sang hra\”, mơ\ng knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Ia Grai mtru\n hruê 5/2/2018.

“Hmei dôk hlăm kr^ng dleh dlan, klei bi ktưn amâo mâo dưi hmao ôh ho\ng phung nai hlăm du\m boh sang hra\ mâo klei jăk găl h^n. kâo hriê ma\ brua\ kơ sang hra\ anei mâo 6 thu\n leh, snăn mâo dua thu\n jing nai tu\ kdlưn, 2 thu\n jing nai mbrua\ gưl sang hra\, 2 thu\n jing nai mbrua\ gưl kdriêk. Dlăng ma\ snăn kâo kăn ti tluôn ara\ng rei. K[^n ho\ng thu\n ngă brua\, lehana\n puăng klei đru, puăng bi ktưn, lehana\n puăng am^ ama jing kahan êka êkeh mklin jih jang mâo 24 puăng. Bi mnuih mkăn ngă brua\ truh 25 thu\n leh snăn mâo 25 puăng. Tui si kâo, ]ia\ng mâo klei mtăp mđơr snăn t^ng thu\n ngă brua\ hlăm kr^ng dleh dlan bi thiăm lu h^n kơh djo\. Tal dua, nai mâo klei găl hlăm brua\ bi lông hdơ\ng găp, amâo mâo dưi yap ôh mb^t ho\ng nai dôk hlăm kr^ng dleh dlan”.

Tui si klei mkla\ mtru\n mrô 61 mơ\ng knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Ia Grai, klei t^ng puăng pioh tio\ nao nai mtô jing bi klin jih hlăm 4 mta klei tu\ kdlưn, ênoh thu\n ngă brua\, wưng dôk ngă brua\, lehana\n puăng klei đru. Ho\ng hdră t^ng anei, mnuih mâo wưng dôk ma\ brua\ sui hlăm kr^ng mâo klei găl h^n, mâo anôk jăk h^n bi ktưn ]ia\ng mâo ênoh puăng kdlưn h^n. Bi nai mtô hlăm kr^ng taih kbưi tuôm ho\ng djăp mta klei dleh. Kyua klei ana\n, êjai hlăm wưng lông mtô hlăm du\m boh sang hra\, mâo leh lu phung nai mơ^t leh hra\ akâo kơ knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa bi mlih hdră t^ng puăng bi ktưn ana\n. Amai Lê Thị Hải nai mtô mbrua\ êdi, mâo 9 thu\n dôk mtô hlăm kr^ng 3 kdriêk Ia Grai [ia\dah ăt le\ hlăm klei tio\ nao mtô kơ anôk mkăn brei thâo:

“Hlăm 2 gưl bi trông, hmei mâo leh du\m klei akâo, [ia\dah amâo mâo klei tu\ ư ôh, hmei ngă hra\ mơar mơ^t kơ sang hra\, mâo 4 ]ô nai ]ih ana\n hlăm hra\ ana\n, [ia\dah adu\ brua\ sang hra\ mơar kdriêk Ia Grai kăn tu\ ư rei. }ih mkra lehana\n mkla\ mklơ\ng hdră mtru\n mrô 61 jing mse\. Leh kơ ana\n sang hra\ ăt akâo mdei êjai tio\ nao nai mtô kơ kr^ng dlen dlan. Hmei ngă leh mơh hra\ mơ^t kơ êpul hgu\m mnuih ngă brua\ ]ar Gialai, ]ang hmăng mâo klei đru”.

Mơ\ng leh mâo hdră mtru\n mrô 61 mơ\ng knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Ia Grai, mâo lu snăk hra\ mơ\ng phung nai mơ^t truh kơ brua\ Đảng kdriêk, lehana\n knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk. Hlăm klei bi k[^n êlâo kơ po\k thu\n hriăm mrâo 1 hruê, Dương mah Tiệp, khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Ia Grai la]; amâo mâo djo\ kyua klei phung nai amâo mâo ư lo\ bi mlih he\ hdră mtru\n mrô 61:

“Êjai hmei mkra hdră mtru\n, hmei t^ng leh sơăi. S^t yơh đa mâo klei t^ng ka ênu\m ôh, [ia\dah ăt mơ\ng 80 – 90% leh kơ brua\ bi t^ng puăng bi ktưn. Tăp klei bhiăn ana\n jing djo\, jing guôp lehana\n srăng lo\ mâo klei bi mlih. Mâo leh klei t^ng puăng mơ\ng gưl sang hra\, kno\ng ho\ng klei blu\ mơ\ng phung nai djo\ tio\ nao mtô kơ anôk mkăn lo\ bi mlih he\ klei bhiăn, mâo klei tu\ dưn mkăn amâo mâo pô ngă ôh. Hmei mđing hmư\, mlih mkra kơ thu\n êdei. Klei bhiăn mơ\ng pô kia\ kriê jing mse\ djuê ana\n yơh”.

Brua\ tio\ nao bi mlih nai mtô kơ anôk mkăn ti kdriêk Ia grai, ]ar Gialai ka mâo klei sa ai mơ\ng phung nai ôh. Lu phung nai bi la] adôk mâo klei ka djo\ hlăm hdră ma\ brua\ anei./.