VOV4.Êđê - Gia\m anei, kahan ksiêm ]ar Gialai tu\ ma\ du\m po\k hra\ hâo hưn mơ\ng mnuih [uôn sang kơ klei djo\ ara\ng mplư hluê êlan hla po\k web yang [uôn, hâo hưn êlan kbưi. Knhal jih thu\n dih truh kơ ara\ anei, mâo [ia\ êdi 20 ]ô mnuih mâo ara\ng mplư ho\ng ênoh pra\k mơ\ng 40 êkla\k truh 2 êklai pra\k. Hdra\ anei kha\ amâo djo\ jing mrâo ôh, [ia\dah mnê] nga\ [rư\ hruê [rư\ hgăm h^n.

Jing khua kia\ kriê sa anôk brua\ duh mkra êngao knu\k kna ti [uôn pro\ng Pleiku, kreh ngă brua\ ho\ng trực tuyến nanao ho\ng knơ\ng prăk, [ia\dah Phan Văn Nguyên, ti alu\ kr^ng Yên Đổ ăt le\ hlăm klei ara\ng mplư. Knhal jih mlan 5/2018, mrâo ]ih hưn kơ klei ]h^ lăn hlăm hla po\k yang [uôn Facebook Nguyên mâo mtam tin nhắn mơ\ng sa ]ô mnuih êmuh ]ia\ng blei. Pô anei ana\n `u jing Tâm, hlăk dôk hd^p kơ Mi. La]dah ka mâo mmông myun dưi ti tuôm, snăn pô ana\n akâo kơ Nguyên mơ^t hra\ lăn, kak asei, hra\  tu\ ma\ prăk jao tal êlâo, lehana\n [ua\n srăng brei jao êlâo 200 êklăk prăk ho\ng êlan mơ^t prăk mơ\ng ala ta] êngao.

Tui hluê klei ktrâo ana\n, Nguyên mu\t hlăm êlan link mâo anôk djo\ ho\ng hlăm hla po\k web brei mơ^t prăk mơ\ng ala ta] êngao jing western union.com. Leh ]ih jih hlăm anôk ana\n ênoh tài khoản, lehana\n ma\ OTP sitôhmô mật khẩu ngă brua\ ho\ng knơ\ng prăk yua sa blư\ mơ\ng knơ\ng prăk, snăn tài khoản Nguyên lu] 48 êklăk prăk. Leh lu] prăk snăn Nguyên thâo, pô mu\t hlăm hla po\k web mgưt, phung mplư mu\t he\ leh hlăm tài khoản knơ\ng prăk `u ngă klei tle\ prăk:“Kâo g^r lui jih klei đing, kyua pô mplư ana\n la] `u jing mnuih tu\ ma\ prăk, Dôk bi mjua\, di`u mơ^t wa\t hộ chiếu. Snăn kâo amâo lo\ đing ôh. Leh po\k hla po\k web ]ih hlăm ana\n snăn kơh thâo ana\n jing hla po\k mgưt ngă mơ^t prăk ho\ng quốc tế. Ti ako\ ana\n dlăng mse\, [ia\dah dlăn hlăm đ^ng blu\ jing mdê, mse\ si hgăm amâo mâo ênu\m ôh ana\n anôk dôk. Kâo ]ih jih ana\n, djăp mta tài khoản hlăm ana\n. Truh ]ih mã OTP, kâo dôk bi la] kâo ]ih hlăm ana\n pioh ma\ prăk, amâo mâo djo\ ôh pô le\ hlăm klei phung mplư thâo kơ tài khoản knơ\ng prăk pô”.

Knhal jih mlan 4/2018, mâo sa ]ô mnuih iêu đ^ng blu\ sa anôk go\ sang amai Nguyễn Thị Huyền, ti alu\ kr^ng Thắng Lợi, [uôn pro\ng Pleiku la]dah jing knua\ druh dhar brua\ ksiêm dlăng, mơ\ng phu\n brua\ kahan ksiêm. Tui si asa\p blu\ pô anei, amai Huyền hlăk tuôm ho\ng klei kahan ksiêm dôk ksiêm duah klei soh tle\ ]h^ matu^. Leh truh bi arưp kơ k’hưm, lehana\n kơ klei hd^p amai Huyền, lehana\n [uh mnuih di`u bi mhu^ dơ\ng kdja\t k[la, snăn pô ana\n la] kơ Huyền brei mơ^t sa ênoh prăk hla\m tài khoản ti knơ\ng prăk pioh kơ brua\ ksiêm duah. Kyua hu^ kơ klei ara\ng arưp aram snăn amai Huyền nao kơ knơ\ng prăk ba mơ^t truh 161 êklăk prăk hla\m mrô tài khoản 19032062259091 mâo ana\n Bùi Văn Long po\k ti knơ\ng prăk Techcombank ti Hà Nội:“Di`u la] ho\ng kâo jing amai bi hưn ho\ng hmei, ]ia\ng kơ hmei đru mgang brei kơ amai. Klei ]h^ matu^ tu\ klei ara\ng krư\ truh jih klei hd^p, amâodah ba bi mdjiê mtam. Kâo dôk hu^ kâo amâo mâo klei soh ôh, [ia\dah di`u mjing klei soh kơ kâo. Snăn du\m mâo prăk hlăm tài khoản, ba mơ^t kơ di`u jih hlăm sa ênoh tài khoản hjiê prăk knu\k kna. Tơdah pô amâo mâo klei soh ôh, snăn di`u la] lo\ ba w^t prăk kơ kâo, lehana\n la] ba w^t mb^t ho\ng mnga mơh. Bi tơdah mâo klei soh ênoh prăk ana\n srăng hlo\ng ma\. Kâo m^n kâo amâo mâo klei soh ôh, snăn kâo ba mơ^t lăng yơh ]ia\ng di`u đru mgang brei, lehana\n mgi dih di`u lo\ ba w^t kơ pô”.

Tui si adu\ brua\ kahan ksiêm phung ngă soh hlăm yang [uôn, kahan ksiêm ]ar Gialai, mơ\ng knhal jih thu\n duh truh kơ ara\ anei, anôk brua\ anei mâo ma\ leh hra\ hưn mơ\ng giăm 10 ]ô mnuih le\ hla\m klei ara\ng mplư hlăm hla po\k web ho\ng ênoh mơ\ng 40 êklăk truh 2 êklai prăk. {ia\dah boh s^t mnuih le\ hlăm klei ara\ng mplư jing lu h^n. Kyuadah mâo lu mnuih amâo mâo nao hưn ôh kơ du\m dhar brua\ djo\ tuôm. Sa klei bi knăl mơ\ng jih jang klei mplư anei kreh mâo hlăm adiê tlam. Jih jang phung le\ hla\m klei mplư amâo mâo ngă ênu\m ôh klei bhiăn ]ia\ng gang mkhư\ klei mplư, lehana\n lăm jih êlan bi tuôm, mse\ ho\ng Phan Văn Nguyên:“Kâo ăt pral nao truh kơ knơ\ng prăk, akâo kơ knơ\ng prăk đru brei, [ia\dah leh truh kơ knơ\ng prăk snăn knơ\ng prăk la] lo\ ngă lu mta hra\ mơar, bi mâo dhar brua\ kahan ksiêm brei klei dưi kăm mkhư\ eneoh tài khoản ana\n. Tơl tlam êran nao hưn ho\ng anôk brua\ kahan ksiêm m^ndah ]ia\ng mâo klei kăm mkhư\ mtam, [ia\dah lo\ dôk guôn truh ti hruê sa kơh. Knăm 6 lehana\n knăm 7 mdei he\ amâo lo\ dưi mghaih msir. Snăn hlăm wưng ana\n, pô mplư mâo ma\ leh prăk”.

Dhar brua\ kahan ksiêm phung ngă soh kơ klei êđăp ênang yang [uôn, hlăm knơ\ng brua\ kahan ksiêm ]ar Gialai yap, mâo 4 klei hiu duah mplư mâo ngă hlăm hla po\k yang [uôn, lehana\n đ^ng blu\. Ana\n jing mgưt ngă pô kia\ kriê êlan đ^ng blu\ hưn mdah brua\ djo\ klei pah mni, blei mnơ\ng amâodah ]h^ mnơ\ng online, ngă mgưt mnuih ksiêm dlăng, kahan ksiêm, ngă mgưt mnuih ala ta] êngao ]ia\ng ngă brua\ đru do\ng, amâodah dôk mo# mnuih Việt Nam mơ^t mnơ\ng mơ\ng ala ta] êngao, amâodah êlan êdeh phiơr ]ia\ng plah mia\ ngăn do\ mnuih mkăn. Klei bi mplư anei amâo djo\ mrâo anei ôh, [ia\dah di`u ngă lu mnê] hgăm h^n.

Mb^t ho\ng ana\n, pô mplư kreh yua kak mgưt pioh ngă thẻ ATM, amâodah yua sim đ^ng blu\ amâo mâo s^t, taid khoản facebook mgưt bi blu\ hrăm ho\ng ara\ng. Ênoh prăng di`u mplư mbliư\ ba lu knơ\ng prăk lehana\n di`u srăng nao ma\ ti ATM ala ta] êngao. Thượng tá Trần Trọng Sơn, khua adu\ brua\ kahan ksiêm puhng ngă soh hlăm yang [uôn, kahan ksiêm ]ar Gialai mta\ mtăn kơ mnuih [uôn sang brei mâo klei răng ho\ng mnuih drei amâo mâo thâo kral pioh răng kriê ngăn do\ pô ho\ng phung mplư:“Mnuih [uôn sang đăm ba mdah ôh lu rup amâodah ya mta boh klei pô mâo, boh nik ênoh tài khoản, ana\n, hruê mlan thu\n kkiêng, anôk dôk pô hlăm hla po\k yang [uôn. Êjai ba yua tài khoản knơ\ng prăk boh nik du\m knơ\ng prăk mâo klei bi mơ^t prăk ho\ng ala ta] êngao, snăn brei mâo klei răng h^n, mdăp ênoh tài khoản pô. Tal 3, tơdah tuôm ho\ng phung ngă mgử mnuih ksiêm dlăng hriê la] đa kơ klei ma\ kơ\ng, ba k]u\t snăn mnuih [uôn sang đăm duah hmư\ klei di`u ôh, [ia\dah nao hưn klei ana\n kơ anôk brua\ kahan ksiêm mtam”./.