VOV4.Êđê - Hla\m hdra\ brua\ Jih jang mnuih [uôn sang hluê nga\ brua\ ra\ng mgang klei dưi kia\ kriê la\n ala, kriê mgang klei êđa\p ênang êlan knông la\n ala ]ar [uh mâo leh du\m êbâo c\ô phung êdah kdlưn, đru mguôp mko\ mkra êlan knông la\n êđa\p ênang bi hgu\m.

Y-Mơk Hra, kreh iêu jing Ama Hiêm, mnuih djuê ana Mnông, jing mnuih mâo k’hưm ti [uôn Drang Phôk, sa\ krông Ana, kdriêk {uôn Đon, ]ar Daklak, [uôn anei dôk hlăm krah kmrơ\ng knu\k kna mkuôm Yo\k Đôn. Lu thu\n êgao, `u ngă jăk brua\ klam hâo hưn hdră bhiăn hlăm [uôn, đru mnuih [uôn sang thâo săng jăk h^n kơ brua\ răng mgang klei êđăp ênang knông lăn, kơ brua\ răng mgang dliê, `u mb^t ho\ng mnuih [uôn sang kăp k]u\t phung ngă soh ho\ng matu^, klei tle\ ]h^ mnuih, klei mtô klei đăo soh… Ama Hiêm yăl dliê:

“ Kâo g^r mtru\t mjhar mnuih [uôn sang răng mgang klei êđăp ênang brua\ kđi ]ar, răng mgang klei êđăp ênang yang [uôn, răng mgang kjăp knông lăn kr^ng [uôn sang pô. Lehana\n lo\ hgu\m ho\ng kahan răng mgang knông lăn ksiêm dlăng klei êrô êbat jưh dôk hlăm [uôn”.

Khua mduôn, sa\ Lộc Thạnh, kdriêk Lộc Ninh, ]ar Bình Phước ana\n jing Điểu Pêm, mnuih djuê ana Stiêng brei thâo: jih jang go\ êsei hlăm [uôn lehana\n jih jang êpul êya ngă leh klei [ua\n rơ\ng đru bi răng mgang kjăp knông lăn. Răng mgang amâo mâo brei mâo klei bi tle\ ]h^ mnuih. Mtô mblang kơ klei bhiăn knu\k kna, mse\ si hdră bhiăn gang kdơ\ng ho\ng matu^, hdră bhiăn knông lăn… truh ho\ng mnuih [uôn sang.

Đru mb^t ho\ng ana\n mâo kahan răng mgang knông lăn jing Chiu Riu. Điểu Pêm yăl dliê; mnuih [uôn sang dlăng kơ kahan răng mgang knông lăn Chiu Riu mse\ si ayo\ng adei hlăm sang:

“ Kahan răng mgang knông lăn mâo klei thâo bi đru jăk snăk, di`u bi leh jăk brua\ mb^t ho\ng mnuih [uôn sang, hrăm mb^t bi răng mgang klei êđăp ênang knông lăn”.

Mơ\ng kr^ng dap mnai krông Cửu Long, Ngô Văn Nguyễn, Khua êpul ]o\ng răng kriê knông lăn, gơ\ng knông lăn ti [uôn Tân Hội, sa\ Tân Hội, wa\l krah Hồng Ngự, ]ar Đồng Tháp brei thâo:  Êpul ara\ anei mâo 35 ]ô, hla\m 10 thu\n êgao ]o\ng bi răng kriê kăp hưn ho\ng kđông răng mgang knông lăn Bình Thạnh lehana\n djăp êpul êya djo\ tuôm truh 250 blư\ klei ]huak soh ho\ng klei bhiăn knông lăn, klei bi ru\ng hlăm yang [uôn, du\m klei bi knăl kơ klei soh jhat hlăm yang [uôn, klei mâo tuê amâo mâo thâo kral mu\t hlăm [uôn sang, lehana\n ya mta klei amâo mâo djo\ hlăm [uôn sang, đru kơ kđông răng mgang knông lăn, lehana\n alu\ wa\l pral mghaih msir djăp mta klei:

“ Êpul kia\ kriê gơ\ng knông lăn, mb^t ho\ng kahan răng mgang knông lăn, jing leh dua êpul mâo klei bi mguôp kjăp k`ăm bi hưn kơ hdơ\ng găp, tơdah [uh ya mta klei amâo mâo djo\ hla\m knông lăn. Boh klei hlăm [uôn sang snăn bi nao hưn ho\ng kahan răng mgang knông lăn. Ya mta klei mâo hla\m knông lăn, snăn kahan răng mgang knông lăn ăt hưn w^t ]ia\ng kơ êpul mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă jăk brua\ hlăm klei bi găn êrô ktuê knông lăn”.

Khua kia\ kriê klei đa\o yơng Hoà Hảo ti [uôn mrô 3, sa\ Vĩnh Xương, wa\l krah Tân Châu, ]ar An Giang, Đoàn Văn Hổ jing leh mnuih mâo lu klei đru mguôp hlăm djăp brua\ đru do\ng. Wưng leh êgao, hgu\m ho\ng kđông răng mgang knông lăn ti [a\ng jang knông lăn Sông Tiền, mnuih [uôn sang hlăm sa\ bi mkrum leh ho\ng keh, lehana\n đru hruê ai ngă brua\ ]ia\ng ru\ mdơ\ng, mkra w^t êbeh 135 boh sang bi đru kơ du\m go\ êsei [un, go\ êsei dleh dlan ho\ng ênoh jih jang êbeh 4 êklai 50 êklăk prăk. Êngao ana\n, kđông răng mgang knông lăn, lehana\n mnuih [uôn sang lo\ đru truh 8 êbâo po\k hra\ ]ih, 60 tôn braih hua\ kơ hđeh hriăm hra\, mnuih [un, lehana\n lu klei đru do\ng mkăn ho\ng ênoh jih jang êbeh 6 êklai prăk. Đoàn Văn Hổ brei thâo, mnuih [uôn sang, lehana\n kahan răng mgang knông lăn lo\ mđup brei 550 hnư mnơ\ng kơ mnuih [uôn sang Campuchia dôk hlăm klei dleh dlan:

“ Mnuih [uôn sang dua ala ]ar hyua\ kjăp klei bi hgu\m mguôp, bi răng kriê knông lăn, amâo mâo klei bi ]huak soh, amâo le\ hlăm klei bi kah mbha. Boh nik thu\n 2017, êpul kia\ kriê kahan răng mgang knông lăn bi mguôp ho\ng êpul brua\ kia\ kriê klei đăo yơng Hoà Hảo nao mđup brei mnơ\ng kơ mnuih [uôn sang sa\ Amsano. Ho\ng ênoh jih jang 550 hnư mnơ\ng, mnuih [uôn sang hlăm sa\ mâo klei mơak m`ai”.

Hầu A Lềnh, k’ia\ng khua kia\ kriê, khua ]ih hra\ dhar brua\ mặt trận ]ar kwar gưl dlông Việt Nam la]: mâo giăm 4 êbâo klei bi hmô hlăm yang [uôn, jing mnuih mâo k’hưm, khua mduôn, khua [uôn khua djuê găp mâo đru mguôp leh hlăm brua\ răng mgang klei êđăp ênang knông lăn, klei hgu\m plah wah Campuchia lehana\n Việt Nam:

“ Hlăm giăm 4 êbâo ]ô mnuih mâo k’hưm hlăm du\m brua\ hâo hưn, mtru\t mjhar bi kdơ\ng ho\ng phung ngă soh, răng mgang gơ\ng knông lăn, mko\ mjing klei bi hgu\m mguôp plah wah mnuih [uôn sang dua djuê ana, lehana\n mđ^ kyar klei duh mkra, bi hro\ klei [un knap… Mơ\ng ana\n alu\ wa\l kr^ng [uôn sang, kr^ng ]ư\ ]hia\ng hlăm yang [uôn mnuih djuê [ia\ knư\ hruê knư\ mâo klei bi mlih, ana\p mâo klei đ^ kyar nanao”.

Răng mgang klei dưi êngiê lăn ]ar, klei êđăp ênang hlăm knông lăn jing brua\ klam yuôm bhăn mơ\ng djuê ana. Hlăm ana\n brua\ mko\ mjing, lehana\n dưn yua mnuih mâo k’hưm hluê ngă brua\ mtru\t mjhar “Jih jang mnuih [uôn sang bi răng mgang klei dưi êngiê lăn ]ar, răng mgang kjăp klei êđăp ênang knông lăn” jing ngă klei Khua g^t gai Hồ Chí Minh mta\: “Leh mâo klei mnuih [uôn sang đru drei lu, snăn lu brua\ tu\ jing mơh, dah [ia\, kno\ng [ia\ mơh brua\ tu\ jing, đru kluôm ênu\m srăng tu\ jing kluôm ênu\m mơh”.