VOV4.Êđê - Leh 6 thu\n amâo dưi thia\m mbo\ ênoh biên chế, anôk brua\ Sang hra\ m’ar – mtô bi hria\m ]ar Kontum ara\ anei dôk k[ah truh 1.800 ]ô nai mtô lehana\n knua\ druh ma\ brua\. Ti du\m Sang hra\ k[ah ai mtô, phung nai hla\k dôk g^r jih ai tiê nga\ ja\k hdra\ mtô bi hria\m lehana\n du\m hdra\ brua\ mka\n mơ\ng Sang hra\.

Mơ\ng thu\n 2012 truh kơ ara\ anei knơ\ng bruă sang hră m’ar mtô bi hriăm ]ar Kon Tum amâo mâo lo\ ruah bi mu\t 1 nai mtô hlăm biên chế ôh. Êdei 6 thu\n amâo mâo lo\ hro\ng ruah nai mrâo, mnuih ngă bruă mơ\ng knơ\ng bruă ara\ anei k[ah truh 1 êbâo 800 ]ô nai mtô. Hlăm ana\n k[ah nai mtô lu êdi ti gưl hriăm phung hđeh đơđiêt truh 505 ]ô nai leh ana\n gưl 1 k[ah 513 ]ô nai. Nguyễn Phúc Phận, khua Knơ\ng bruă sang hră m’ar mtô bi hriăm ]ar Kon Tum brei thâo; klei k[ah lu nai mtô hlăk ngă ai kp^ kjham ho\ng bruă mtô hriăm hră mơ\ng alu\ wa\l: “Anei jing bruă dleh dlan êdi ho\ng knơ\ng bruă sang hră m’ar mtô bi hriăm, boh nik gơ\ ti du\m sang hră gưl 1 leh ana\n gưl hđeh đơđiêt. 1 ]ô nai amâo dưi mtô ôh 1 boh adu\ phung hđeh đơđiêt dôk huă [ơ\ng yang hruê dơ\ng ăt mse\ mơh 1 boh adu\ hriăm jih 1 hruê kơ phung hđeh hriăm hră gưl 1. Êngao kơnăn, bruă mđ^ kyar sang hră adu\ hriăm ăt jing 1 bruă ngă dleh dlan mơh. Mse\ si kdriêk Ia H’Drai mrâo mko\ mjing ênoh mnuih [uôn sang hiu dôk tui si ]ia\ng, kbiă hriê mơ\ng du\m alu\ wa\l mkăn sơnăn bruă mtô mhriăm bi mâo yơh. Bruă kah mbha nai mtô tuôm ho\ng klei dleh dlan êdi”.

Ti du\m sang hră k[ah nai mtô, Êpul khua sang hră leh ana\n phung nai hlăk ma\ brua\ hlăm klei ktro\. Aduôn Vũ Thị Việt Hà, khua Sang hră hđeh đơđiêt Sao Mai, să Sa Sơn, kdriêk Sa Thầy brei thâo; sang hră mâo 1 boh sang hră phu\n leh ana\n 2 boh sang hră êdu\k. Thu\n hriăm anei sang hră mâo 164 ]ô hđeh hriăm hră ho\ng 8 ]ô nai. Hluê si Hră mtru\n mb^t mrô 06 hruê 16/3/2015 plah wah 2 Phu\n bruă, Sang hră m’ar Mtô bi hriăm leh ana\n Phu\n bruă kia\ kriê brua\ knua\ k]ah mtru\n kơ jar bruă mă, hnơ\ng ]ua\n ênoh mnuih ngă bruă hlăm du\m boh sang hră mtô phung hđeh đơđiêt mơ\ng knu\k kna, sang hră adôk k[ah 5 ]ô nai sơnăn kơh dưi krơ\ng kjăp bruă kriê dlăng mtô bi hriăm phung hđeh êlăk “Hlăm bruă kriê dlăng phung hđeh k[ah nai mse\ djuê anei, sơnăn phung nai sua^ êmăn êdi. Ho\ng phung knuă druh kriê dlăng, hlăm wưng nai mtô êngoh duam, amâo dah mâo bruă jê], sơnăn phung knuă druh kriê dlăng bi mlih, đru kriê dlăng phung hđeh. Tơdah mâo 5 ]ô nai anei dưi mtô hlăm adu\, sơnăn phung nai gơ\ dul [ia\ klei ktro\ kriê dlăng phung hđeh êlăk”.

Lu thu\n đrông hjăn păn pô kriê dlăng adu\ Lá 1, Sang hră phung hđeh đơđiêt Sao Mai, nai Mạc Thị Chinh yăl dliê, bruă kriê dlăng hjăn păn 1 boh adu\ jing sua^ êmăn êdi: “Phung hđeh nao eh m’iêk lu êdi, di`u srăng bi klư\ hdăng găp. Đađa dôk hlăm adu\. S^t nai hluê nao hlăm sang eh m’iêk, sơnăn amâo mâo ôh nai kriê dlăng hlăm adu\. S^t brei phung hđeh [ơ\ng 1 ]ô nai ngă djăp mta bruă ăt dleh dlan mơh. Bruă kriê dlăng mơ\ng aguah ưm truh kơ tlam mtam. Bi mdoh asei mlei kơ phung hđeh, kriê dlăng phung hđeh pa] [o# mta. Kno\ng mâo 1 ]ô nai hlăm 1 boh adu\, s^t hmei mâo bruă jê], ruă duam akâo mdei sơnăn dleh dlan êdi”.

Hlăm êbeh 1 êbâo ]ô nai adôk k[ah mơ\ng ]ar Kon Tum, lu êdi ti 3 kdriêk, [uôn pro\ng: Sa Thầy k[ah 321 ]ô nai, Đăk Hà k[ah 303 ]ô nai leh ana\n [uôn pro\ng Kon Tum k[ah 264 ]ô nai. Mb^t ho\ng klei k[ah nai mtô, kluôm knơ\ng bruă sang hră m’ar mtô bi hriăm ]ar Kon Tum adôk k[ah hlăm brô 800 ]ô mnuih tu\\k knă êsei djam ti du\m boh sang hră phung hđeh đơđiêt, dôk huă [ơ\ng yang hruê dơ\ng leh ana\n păn ngă bruă t^ng mka\ ngăn prăk, dja\ prăk, sang dlăng hră, bruă mdrao mgu\n. Kplăk ho\ng ana\n, hlăm wưng hlăk k[ah nai mtô, sơnăn knơ\ng bruă sang hră m’ar mtô bi hriăm alu\ wa\l ăt hluê ngă bruă mhro\ ênoh nai mtô. Ti ana\p klei k[ah nanao nai mtô, aduôn Nguyễn Thị Thoa, đua klam bruă mko\ mjing, Adu\ bruă Sang hră m’ar leh ana\n Mtô bi hriăm kdriêk Đăk Hà dôk hyưt êdi kơ hnơ\ng thâo kriê dlăng leh ana\n mtô bi hriăm:  “Nai mtô êngoh duam mâo du\m boh sang hră phung knuă druh ngă bruă kriê dlăng mtô bi hrô jih mlan, amâo lo\ djo\ si hdră mtru\n ôh. Hluê si hdră mtru\n khua sang hră 2 m’mông hlăm 1 hruê kăm, k’iăng khua sang hră 4 m’mông hlăm 1 hruê kăm, păt dah phung knuă druh ngă bruă kriê dlăng mtô lu h^n ênoh m’mông hluê si hdră k]ah mtru\n, sơnăn ngă hma^ djo\ kơ bruă kriê dlăng kluôm. Ho\ng phung nai mtô tơdah ruă duam. Mâo 1 ]ô nai êngoh hlăm 1 boh sang hră gơ\ dưi mơh, tăp năng mâo du\m boh sang hră, 2 boh sang hră nai mtô êngoh sơa^  hriăm mklin yơh, sơnăn ênoh hđeh hriăm hră lu đei, jhưng mdho# amâo mâo djăp ôh, ngă hma^ djo\ kơ hnơ\ng thâo”.

}ia\ng msir mghaih klei k[ah nai mtô, du\m boh sang hră ti ]ar Kon Tum hlăm lu thu\n êgao mâo klei g^r ktưn ]ia\ng krơ\ng kjăp bruă mtô bi hriăm leh ana\n du\m bruă ngă mkăn mơ\ng sang hră. Lu hdră bruă mâo hluê ngă leh, mse\ si nai mtô kdo\ mui`, ktang mjuăt asei mlei, mỹ thuật, klei hriăm văn, toán mtô bi hriăm ti lu sang hră, 1 ]ô knuă druh mdrao mgu\n hlăm sang hră đua klam kriê dlăng lu sang hră hlăm alu\ wa\l; knuă druh kia\ kriê hra\ mơar, knua\ druh brua\ mka\ t^ng ngăn prăk, dja\ prăk 1 ]ô mnuih [ia\ êdi păn ngă 2 mta bruă, nai mtô êngao kơ du\m m’mông mtô lo\ ngă thiăm 1 kdrê] bruă mơ\ng knuă druh…. Khă sơnăn klă s^t anei kno\ng jing hdră ma\ êjai. Tơdah amâo hmao lo\ hro\ng ruah ôh nai mrâo, knơ\ng bruă sang hră m’ar mtô bi hriăm ]ar Kon Tum leh ana\n phung nai mtô ăt grăp hruê dôk klam nanao klei ktro\ mơ\ng bruă digơ\ ngă tơl jih klei hd^p./.