Kngư hlăm yan “huă blăm mnăm thŭn” leh hrui êmiêt yan boh mnga tŭ dưn. Mnuih ƀuôn sang khăng mkŏ mjing klei ngă yang  prŏng msĕ si Knăm hdơr knga (Lih), knăm đĭ dôk sang mrâo, knăm lui msat (Knăm pơthi)…Dŭm klei ngă yang anei mnuih Jarai ăt msĕ si knăm hdơr knga kơ amĭ ama, ngă yang kơ aduôn aê atâo atiêt, amâodah klei bhiăn mkra msat aduôn aê mnuih Việt. Khua mduôn Ksor Chuel ti ƀuôn Rưng Ama Nhiu, să Ia Rbol, Gia Lai  brei thâo,   anei jing knhuah dhar kreh bi êdah ai tiê hdơr knga hŏng phung yang, aduôn aê atâo atiêt hlăm gưl yuôm bhăn. Drông yan mnga mrâo, khua mduôn Ksor Chuel mâo asăp blŭ:

“Thŭn mrâo truh, kâo hơêč hmưi klei jăk siam hĭn kơ jih jang mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn, mơ̆ng khua mduôn truh phung mda asei, suaih pral, êđăp ênang leh anăn bi hgŭm. Čang hmăng klei mnuih ƀuôn sang thâo săng ƀrư̆ mđĭ, thâo săng hĭn kơ hdră êlan mơ̆ng Đảng leh anăn hdră bhiăn Knŭk kna; lŏ dơ̆ng đăo knang, hlue ngă jăk klei gĭt gai, kriê dlăng mơ̆ng bruă sang čư̆ êa alŭ wăl. Mơ̆ng anăn, hrăm mbĭt mkŏ mjing klei hdĭp ƀrư̆ hơĭt kjăp, mđĭ kyar leh anăn gŏ sang ƀrư̆ trei mđao, jăk mơak.”

 Mơ̆ng ƀuôn Prao, să Mdrak, čar Dak Lak, khua mduôn Y Kŭt Niê (thường gọi Aê Nang), mơĭt assăp hơêč hmưi  thŭn bhang mrâo kơ mnuih ƀuôn sang, čang hmăng sa thŭn mrâo bi hgŭm, êđăp ênang leh anăn trei mđao.

“Ƀri gưl thŭn mrâo, mnuih ƀuôn sang ngă bruă găl ênưih, kriê dlăng klei suaih pral kơ gŏ sang, mtô kơ anak čô jing mnuih tŭ dưn. Čang hmăng mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn bi hgŭm, amâo bi mbha ana djuê ôh. Grăp čô brei hdơr knga, mđing uêñ, kriê dlăng aduôn aê, amĭ ama. Hơêč hmưi kơ jih jang sa thŭn mrâo mâo lu klei suaih pral, êđăp ênang leh anăn jăk mơak.”

 Yan mnga mrâo truh ti dap kngư Măng Đen ba wăt klei mơak djŏ yan, mâo ênoh. Ti ƀuôn hiu čhưn ênguê êpul êya Kon Pring, să Măng Đen (Quảng Ngãi), hŏng klei mkra mjing lŏ hma, mnuih Sêdang lŏ ngă bruă hiu čhưn ênguê êpul êya, kriê pioh mđĭ lar dhar kreh djuê ana mâo thiăm prăk hrui wĭt jăk. Dŭm êpul tông čing, kdŏ čhuang dôk lar ênoh yuôm dhar kreh Sêdang truh hŏng tue hiu čhưn, leh anăn thiăm klei bi mguôp êpul êya. Khua mduôn A Thơm, ƀuôn Kon Pring, mtă mtăn:

“Thŭn mrâo truh, kâo hơêč hmưi kơ mnuih ƀuôn sang suaih pral. Phung anak čô grăp gŏ sang gĭr nao sang hră. Phung êdam êra brei hriăm mjuăt asei mlei. Kâo čang hmăng phung amuôn adei kriăng hriăm tông čing, kdŏ čhuang, kyua anei jing mnơ̆ng jăk kơ ai tiê mnuih ƀuôn sang djuê ana, mđĭ lar knhuah dhar djuê ana, mjing klei bi hgŭm êpul êya. Mơ̆ng mduôn truh kơ hđeh brei bi mguôp, bi khăp. Thŭn bhang mrâo, hơêč hmưi kơ mnuih ƀuôn sang pla mdiê mâo lu, srăng mâo lu ngăn drăp, kriê dlăng ana hbei ƀlang, ana kphê čiăng mâo boh mnga lu, hrăm mbĭt mkŏ mjing ƀuôn sang đĭ kyar.”

Yan Bính Ngọ ba klei mơak bi hgŭm, trei mđao hlăm grăp boh sang; grăp ƀuôn sang kdrăm kơah čing čhar, klei kdŏ djuê ana. Ti krah yan mnga mrâo, ai tiê mnuih thiăm klei đăo knang leh anăn čang hmăng hlăm klei mlih mrâo jăk hlăm thŭn mrâo. Gưl anei, nao êmuh hrăm, hơêcc hmưi têt, grăp gŏ sang, khua mduôn Yom, ti ƀuôn Stơr, să Tơ Tung, čar Gia Lai, mtă mtăn kơ mnuih ƀuôn ang:

“Thŭn jih,  Tết hriê! Mnuih ƀuôn sang brei bi hgŭm amâo dưi bi kah ana mbha djuê ôh, bi hgŭm dŭm ƀuôn sang, bi hgŭm dŭm djuê ana. Hruê Tết snăn mkŏ mjing klei mơak, mâo čing čhar, kdŏ čhuang ti sang rông, bi mơĭt klei hơêč hmưi jăk siam, suaih pral… Ƀuôn sang ară anei mâo Đảng, Knŭk kna mđing mkŏ mjing jăk siam, lăm lui leh sang tĭ ƀrôč, hlăm ƀuôn sang jing sang hŏng xi măng sơăi. Mnuih ƀuôn sang hrăm mbĭt, mkŏ mjing klei bi hgŭm, mjing ai êwa jăk mơak drông  thŭn mrâo.”

Yan mnga dôk lar bra kluôm ƀuôn êlan čar Lâm Đồng, mnuih k’Ho, Mnông drông sa wưng tết knhuah gru hơuh mđao hŏng klei đăo knang kơ sa thŭn mrâo mâo djăp ênŭm hĭn. Gŏ sang amai Ka Să K’ Hà ( Mnuih K’Ho), ti să Dam Rông 4, čar Lâm Đồng, pla kphê, mdiê lŏ leh anăn rông hluăt mă mrai brei thâo, hnư hrui wĭt mơ̆ng hluăt mrai đru leh kơ gŏ sang yua hlăm klei hdĭp leh anăn mâo thiăm prăk mkiêt mkiêm. Bi kơ klei mĭn hlăm thŭn mrâo, amai K’Hà brei thâo:

"Thŭn mrâo kâo mĭn srăng lŏ blei thiăm mnơ̆ng yua hlăm sang. Boh nik, kâo čiăng blei mnơ̆ng kơ amĭ čiăng lač jăk kyua ñu hrăm mbĭt, đru kơ ung mô̆ kâo rông hluăt mă mrai hlăm sa thŭn êgao. Kyua bruă anei, kâo dưi blei lu mta mnơ̆ng yua čiăng êdi, bi hơĭt klei hdĭp gŏ sang pô.

Să Quảng Tín, čar Lâm Đồng mâo êbeh 9.000 gŏ sang, hlăm anăn êbeh 1/3 mnuih ƀuôn sang jing mnuih djuê ƀiă. Kyua pluă mbĭt lu ai dưi duh bi liê mơ̆ng Knŭk kna, mbĭt hŏng klei gĭr mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, ênoh gŏ êsei ƀun hlăm să adôk ti gŭ 2%. Điểu Minh ( mnuih Mnông) ti ƀuôn Bu Srê, să Quảng Tín brei thâo:

“Klei hdĭp mnuih ƀuôn sang ară anei mâo lu klei mrâo. Tết djuê ana Việt Nam jing wưng anak čô hlăm gŏ sang bi kƀĭn, bi hgŭm, phung nao mă bruă kbưi, nao hriăm kbưi wĭt kkuh kŭm hŏng gŏ sang, hŏng ƀuôn sang. Thŭn anei, hlăm ai êwa hơ̆k mơak ti anăp klei tŭ jing mơ̆ng klei kƀĭn prŏng Đảng leh anăn dŭm klei bi mlih mơ̆ng lăn čar, mnuih ƀuôn sang drông tết, drông yan mnga hơ̆k mơak, hơuh mđao”.

Hlăm ai êwa hơ̆k mơak drông tết djuê ana, mduôn Y- Plăng Niê (kreh iêo Aê Đă), ti ƀuôn Krum, să Čư̆ Bao, čar Dak Lak brei thâo, thŭn êgao, mnuih Êđê ti dŭm ƀuôn êlan mâo lu klei hơĭt, mâo thiăm klei bi mguôp mkŏ mjing ƀuôn sang. Mduôn Y Plăng Niê brei thâo:

“Hlăm thŭn êgao mâo lu klei hơ̆k mơak. Knŭk kna hâo hưn, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang drei kriê pioh leh anăn bi lar knhuah gru djuê ana. Mnuih ƀuôn sang ti dŭm ƀuôn êlan hơ̆k mơak kyua boh mnga mâo ênoh. Bĭng ngă lŏ hma hmei jhŏng duh bi liê kơ hbâo pruê, kdrăp mnơ̆ng kơ ana pla mjing. Kâo hmăng hmưi Knŭk kna lŏ dơ̆ng uêñ mĭn čiăng kơ ksu, kphê, tiu mâo ênoh, đru kơ mnuih ƀuôn sang ƀrư̆ hruê ƀrư̆ mâo klei hdĭp trei mđao, yâo mơak.”

Ti să Ia Băng, čar Gia Lai, mnuih ƀuôn sang Bahnar, Jarai dôk drông tết hlăm klei hơuh mđao hŏng klei kriê dlăng mơ̆ng Bruă sang čư̆ êa alŭ wăl mbĭt hŏng dŭm êpul bruă yang ƀuôn. Hmưch, khua dhar bruă mặt trận să Ia Băng brei thâo, dŭm hnư mnơ̆ng dưi jao kơ grăp gŏ sang, đru kơ phung ƀun ƀin, phung mâo klei hdĭp dleh dlan mâo thiăm klei hơ̆k mơak drôg tết djuê ana:

“Ti alŭ wăl să Ia Ƀăng mâo êbeh 90% jing mnuih djuê ƀiă, lu jing Bahnar leh anăn Jarai. Hlăm anăn mâo lu mnuih ƀuôn sang klei hdĭp adôk dleh dlan, kƀah lu mta mâo Đảng uêñ mĭn đru prăk kăk, hnư mnơ̆ng čiăng mkŏ mjing Tết. Knŭk kna uêñ mĭn kơ klei hdĭp mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana Bahnar, Jarai ti alŭ wăl să ia Băng.”

Ti Să Nâm Nung, čar Lâm Đồng, hnư hrui wĭt kah knar grăp čô thŭn êgao mâo êbeh 64 êklăk prăk, 177 hŏ sang tlaih ƀun. Mbĭt hŏng dŭm hdră duh bi liê mơ̆ng Knŭk kna, mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana dôk gĭr kpưn đĭ. H’BLim ( mnuih Mnông) ti ƀuôn Ja rah, să Nâm Nung hơ̆k mơak brei thâo:

“Thŭn anei hơ̆k mơak mâo boh mâo ênoh, kphê, ksu mâo boh lu kâo hơ̆k mơak êdi, hlăm thŭn 2026 anei hmăng hmưi mâo bôh lu hĭn kơ thŭn hđăp, čiăng kơ klei hdĭp trei mđao, yâo mơak, đĭ kyar lu hĭn mkă hŏng thŭn 2025.

Ăt ti čar Lâm Đồng, hlăm thŭn êgao, mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana ti ƀuôn hgŭm Bắc Gia Nghĩa đru mguôp êbeh 600 êklăk prăk čiăng rŭ mjing dŭm bĭt êlan krĭng ƀuôn sang. Dŭm êpul bruă ăt mtrŭt mjhar êbeh 1,6 êklai prăk đru kơ gŏ sang ƀun leh anăn gŏ sang mâo klei hdĭp dleh dlan. Hlăm wưng tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ti Gia Ngĩa mkŏ mjing lu mta bruă dhar kreh jăk mơak msĕ si: Knăm bi lông mran, Knăm yan mnga Liêng Nung, Anôk čhĭ mnga….mkŏ mjing ai êwa hơ̆k mơak. Yăl dliê kơ klei ƀơ̆ng tết ti ƀuôn sang, H’Rốt ti ƀuôn hgŭm Bắc Gia Nghĩa brei thâo:

“Leh mjưh ruê̆ sa thŭn grăp čô hlăm ƀuôn mkŏ mjing klei bi tuôm, drông thŭn mrâo. Tine grăp čô lŏ wĭt bi hdơr klei hđăp sa thŭn pô găn ya dưi ngă leh anăn ka dưi ngă, leh anăn mâo hdră êlan kơ sa thŭn mrâo, hmăng hmưi dưi mâo boh tŭ dưn msĕ hŏng klei hmăng hmưi. Dŭm klei djŏ, klei ka djŏ drei bi pap, čiăng anăp truh kơ dŭm klei jăk siam hĭn. Mbĭt anăn khua mduôn, khua ƀuôn ăt mtă mtăn kơ anak čô hdĭp leh anăn hluê ngă klei djŏ, čiăng bi lar dŭm boh tŭ jăk siam čiăng kơ grăp čô dưi bi mguôp, đĭ kyar hĭn”.