Nao ksiêm dlăng dŭm phŭn kyâo mrâo pla ti alŭ wăl dliê akŏ êa să Ea Lôp, kdriêk Ea Sup, čar Dak Lak, Nguyễn Văn Diện, khua kiă kriê êpul răng mgang, gang mkhư̆ pui ƀơ̆ng dliê alŭ Hđeh êdam êra čô̆ kơ bruă brei thâo, alŭ wăl anei mrâo pla mrâo dŭm pluh êbâo phŭn ana êgiêr leh anăn ana mkul.“Mtrŭt mjhar hdră pla kyâo mjing dliê, kâo ƀuh hmei pô jing phung rang mgang leh anăn mnuih ƀuôn sang srăng sa ai, nao hgŭm, kriê dlăng mbĭt hŏng dŭm êpul bruă, dhar bruă, čiăng grăp thŭn srăng dưi gang mkhư̆ pui ƀơ̆ng leh anăn kriê dlăng, čiăng kơ ana kyâo đĭ hriê hmar hĭn.”

Hluê ngă hdră Êklăk phŭn kyâo mtah – kyua sa Việt Nam mtah, hlăm thŭn anei, mâo leh 76 êbâo phŭn kyâo dưi pla hlăm ti ênhă êbeh 63ha ti dliê akŏ êa kdriêk knông lăn Ea Sup, čar Dak Lak. Ana êgiêr leh anăn ana mkŭl jing dŭm mjeh kyâo djŏ hŏng klei găl yan adiê ti alŭ wăl, mâo klei đĭ hriê jăk êdi. Amai Trần Thị Thúy, k’iăng khua bruă hđeh êdam êra kdriêk brei thâo, bruă pla ana kyâo dưi mâo klei uêñ mĭn mơ̆ng dŭm dhar bruă, êpul bruă, klei sa ai leh anăn hgŭm mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, phung hđeh êdam êra hlăm alŭ wăl:“Hmei srăng lŏ dơ̆ng ngă bruă hâo hưn truh kơ phung đoàn viên, hđeh êdam êra leh anăn mnuih ƀuôn sang dưi sa ai hŏng hdră anei. Grăp čô grăp thŭn srăng pla 1 phŭn kyâo mtah, mđĭ klei luôm êyui dliê ti alŭ wăl. Leh pla mjing hmei lŏ dơ̆ng kriê dlăng, čiăng kơ ana kyâo đĭ hriê mtah mda, ba wĭt êa mtah kơ kdriêk krông lăn Ea Sŭp hmei”.

Mbĭt hŏng čar Dak Lak, hlăm thŭn 2022, Êpul bruă Đoàn gưl dlông ăt pla mrâo êbeh 25 êbâo phŭn kyâo mtah hlăm ênhă 14ha ti să Quảng Sơn, kdriêk Dak Glŏng, čar Dak Nông. Vũ Đức Hưng, khua adŭ bruă hdră mnêč kriê dlăng, răng mgang dliê – knơ̆ng bruă duh mkra mnia mblei mnơ̆ng hlăm dliê Quảng Sơn, brei thâo:“Alŭ wăl dliê mâo hdră Êklăk phŭn kyâo mtah – kyua sa Việt Nam mtah pla kyâo thŭn anei mâo boh tŭ dưn yuôm bhăn êdi hŏng bruă gang mkhư̆ klei êa lêč leh anăn răng mgang dliê akŏ êa ti čar Dak Nông. Knơ̆ng bruă duh mkra mnia mblei Quảng Sơn bi mguôp hŏng mnuih ƀuôn sang hlăm alŭ wăl kriê dlăng leh anăn răng mgang ênhă lăn dliê hlăm wưng kơ anăp čiăng mkŏ mjing sa khil mgang mtah, răng mgang klei hdĭp mnuih ƀuôn sang jum dar anôk anei”.

Mơ̆ng thŭn 2021 truh kơ ară anei, hdră Êklăk phŭn kyâo mtah – kyua sa Việt Nam mtah ngă leh bruă pla dliê akŏ êa ti 4 čar jing Quảng Nam, Quảng Ngãi, Dak Lak leh anăn Dak Nông. Mta kñăm jing truh ti thŭn 2025 srăng pla mrâo 100 êklăk phŭn kyâo mtah hlăm kluôm ala, knăm đru kơ hdră pla 1 êklai phŭn kyâo mtah mơ̆ng knŭk kna. Hluê si ayŏng Ngô Văn Cương, Khua kiă kriê êpul bruă Đoàn gưl dlông, hŏng hdră mkŏ mjing lu jơr, djŏ guôp hŏng grăp alŭ wăl, hdră anei dưi mđĭ hĭn klei thâo săng phung đoàn viên, hđeh êdam êra leh anăn mnuih ƀuôn sang kơ bruă klam mơ̆ng dliê, răng mgang dliê, răng mgang akŏ êa, mđĭng truh kơ klei đĭ kyar kjăp.: “Hlăm wưng êgao, bruă Đoàn gưl dlông bi mguôp leh hŏng lu anôk bruă čiăng hluê ngă dŭm mta kñăm anei. Hdră dưi iêo mthưr dŭm êklăk čô phung đoàn viên, hđeh êdam êra leh anăn mnuih ƀuôn sang êra kluôm ala nao hgŭm. Grăp čô đoàn viên, hđeh êdam êra  srăng pla leh anăn kriê dlăng ƀiă êdi 1 phŭn kyâo mtah hlăm sa thŭn. Hŏng hdră anei, hmei hmăng hmưi kơ ala čar Việt Nam drei ti anăp anei srăng mtah hĭn, siam hĭn leh anăn kjăp hĭn”.

Mbĭt hŏng hdră Êklăk phŭn kyâo mtah – kyua sa Việt Nam mtah, thŭn anei, bruă sang čư êa čar Dak Nông ăt mtrŭt mjhar “Knăm pla ana kyâo, lă lar hdơr kơ Awa Hồ”. Hlăm 3 êklăk phŭn kyâo mtah dưi pla hlăm wưng anei, mâo hlăm brô 1 êklăk phŭn ana hngô dưi pla ti tuê 2 nah êlan dơ̆ng mrô 14 leh anăn 28, ti dŭm alŭ wăl dôk mâo klei bi rai, plah mmiă soh hŏng hdră bhiăn. Lê Quang Dần, K’iăng khua kiă kriê knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang čar Dak Nông brei thâo: Dliê bi siam, dliê knŭk kna mkuôm ktuê êlan dơ̆ng hlăm wưng êgao mâo klei arăng bi rai, plah mmiă soh hŏng hdră bhiăn dleh dưi ksiêm dlăng. Ti anăp klei anăn, čar bi klă wĭt pla mrâo ti dŭm alŭ wăl anei. Knŏng ti knăm mtrŭt mjhar “Knăm pla ana kyâo lă lar hdơr kơ Awa Hồ”, mbĭt hŏng phung đoàn viên, hđeh êdam êra, phung mă bruă knŭk kna mơ̆ng dŭm anôk bruă knŭk kna, čar Dak Nông tiŏ nao leh êbeh 3.250 čô knuă druh, lĭng kahan ngă bruă pla kyâo ti dŭm anôk mâo arăng bi rai ktuê êlan dơ̆ng mrô 14 leh anăn 28, hŏng klei mĭn “mă bruă pla mrâo čiăng bi kdơ̆ng hŏng klei bi rai”:“Srăng mâo klei mĭn kjăp, anăn jing mă bruă pla mrâo čiăng bi kdơ̆ng. Hmei gĭr jih ai, hmăng hmưi hluê ngă. Gưl anei, bruă sang čư êa tiŏ nao leh lu mnuih nao pla kyâo ti dŭm anôk anei, čiăng bi êdah klei gĭr hlăm bruă kriê dlăng, răng mgang, krŭ wĭt ênhă dliê ti 2 bĭt êlan dơ̆ng anei”.

Čar Dak Nông ară anei knŏng dôk hlăm brô 260.000ha dliê, hnơ̆ng luôm êyui hlăm brô 38%, ƀiă hĭn 4% mkă hŏng hnơ̆ng kah knar hlăm kluôm ala. Čar dôk gĭr mđĭ hnơ̆ng luôm êyui mơ̆ng dliê 40% ti thŭn 2025 leh anăn 42% ti thŭn 2030.