Dôk ti krah đang boh kruĕ mtah mda ti gŭ jơ̆ng čư̆ Nâm Kar, amai Nguyễn Thị Mai, Khua Anôk bruă lŏ hma lehanăn dliê kmrơ̆ng duh mkra pla mjing doh Quảng Phú, să Quảng Phú, kdriêk Krông Knô amâo mâo wơr ôh hrue tlưng mkĭt dŭm kloh boh tâo čiăng mâo anôk pioh pla mjing. Amai lač, čiăng dưi pla ana boh kruĕ doh, hlăm krĭng lăn boh tâo êga mơ̆ng čư̆ pui, hŏng hdră jăk hĭn anăn jing bi mâo sa tal rơ̆k mtah, lŏ mbŏ lăn brŭ grăp thŭn. Kyua hŏng klei kreh kruiñ klei ngă bruă, êdei kơ 5 thŭn ñu dơ̆ng mâo pĕ boh tal êlâo hlăm krĭng lăn čuah êga boh tâo khăng. Hŏng êbh 4 ha boh kruĕ dưi mboh hlăm brô 100 tôn grăp thŭn, mâo anôk kăp blei hơĭt nao dŭ hlăm đang mtam hŏng ênoh hơĭt 35 êbâo prăk/kg. Ară anei boh kroh mâo leh sang mnia prŏng ti Ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh, Bình Dương, Hà Nội lehanăn dŭm čar jĕ giăm. Mơ̆ng klei tŭ dưn anei, ñu bi mguôp leh hŏng dŭm gŏ êsei hlăm krĭng, mkŏ mjing sa êpul hgŭm mbĭt bruă pla mjing doh, mâo mghaih msir leh bruă mă kơ êbeh 50 čô mnuih, hŏng ênoh ƀơk kah knar 10 êklăk prăk/mlan.

Găn hlăm 20 thŭn duh mkra pla mjing, snăn kâo tuôm hŏng sa čô mnuih blei mnia jing mnuih Japon lŏ hriê đru kah mbha klei mưng juăt hŏng bruă knuă. Lehanăn mâo dŭm mta hră mơar, klei nao hiu tui hriăm mơ̆ng dŭm anôk pla mjing leh êlâo, snăn pô dơ̆ng hơĭt hĭn hlăm bruă dlăng kriê. Êpul hgŭm dơ̆ng lŏ pŏk mlar ênha pla mjing, lehanăn mđĭ hĭn hdră dlăng kriê, jih jang mnuih dơ̆ng juăt mưng hŏng hdră pla mjing doh. Lehanăn hlăk lŏ dơ̆ng pŏk phai ênhă pla mjing lehanăn lŏ thiăm lu mta mjeh mrâo, anăp srăng mjing sa đang war truăn kơ đang boh jăk hlăm krĭng lăn anei”.

Kyua đĭ hriê kơ prŏng mơ̆ng bruă pla mjing kphê doh mơh, amai Đậu Thị Nguyệt dôk ti alŭ anôk dôk mrô 4, wăl krah Dak Mâm, kdriêk krông Knô, mâo mkŏ mjing leh êpul hgŭm Tín True coffe. Ară anei êpul hgŭm mâo 7 čô bi hgŭm mbĭt, lehanăn lŏ ngă klei bi mguôp hŏng 20 gŏ êsei pla mjing kphê doh, čiăng bi mâo 8 mta kphê kpŭng, lehanăn lŏ dơ̆ng ksiêm duah, kñăm mkra mjing mơ̆ng mnga, lehanăn tôk kphê. Amai Đậu Thị Nguyệt lač:Ngă ƀrư̆ ƀrư̆ mă bruă êjai hriăm êjai, lehanăn mâo mkŏ mjing sa êpul hgŭm, dưi mâo boh mnga doh, čiăng kơ jih jang mnuih yua dưi mâo mnơ̆ng doh, mơ̆ng anăn amâo lŏ blei mnơ̆ng mơ̆ng dŭm anôk amâo mâo thâo bĭt klă phŭn agha ôh, snăn pô yua hơĭt ai tiê. Kâo čang hmăng phung ƀuôn sang hlăm êpul hgŭm sa ai tiê, hgŭm bi ktưn dơ̆ng mơ̆ng bruă điêt kñăm đĭ kyar, gĭr jih ai tiê ciăng bi mâo bruă knuă hơĭt kơ jih jang mnuih dưi hdĭp mda”.

Tui si amai Nguyễn Thị Mai, Khua anôk bruă mniê wăl krah Dak Mâm, kdriêk Krông Knô, jih jang bruă bi hmô kơ amai adei mniê mđĭ kyar klei hdĭp mda tŭ jing mâo ba wĭt leh klei jăk yâo, đru kơ amai adei mă bruă čŏng hơĭt ai tiê, jing msĕ si pô knơ̆ng hlăm gŏ sang lehanăn đru bi klam bruă hŏng yang ƀuôn: “Klă sĭt klei tŭ dưn dưi mâo ba wĭt klei hdĭp mda hơĭt kơ phung amai adei mniê. Mơ̆ng dŭm bruă bi hmô tal êlâo anei, snăn jih jang dŭm gưl srăng mă klei hriăm kơ pô pioh lŏ mđĭ kyar bruă knuă hŏng dŭm hdră êlan mrâo, tui si klei mĭn mơ̆ng phung amai adei mâo ai tiê hur har, čiăng kơ digơ̆ mâo ba wĭt boh tŭ dưn mơ̆ng jih bruă pô kñăm čiăng ngă”.

H’Vi Ê Ban, Khua bruă mniê čar Daknông lač, čiăng mâo klei bi đăo knang, čiăng kơ phung mniê kjăp hĭn ai tiê, snăn dŭm gưl bruă mniê hlăm čar mkŏ mjing leh lu mta bruă klă mngač, hŏng klei mbruă, djŏ guôp hŏng klei hdĭp digơ̆. Lu bruă mâo mkŏ mjing klei čô̆ kơ bruă, duh mĭn sa ai hŏng êpul bruă mniê bi đru kơ phung amai adei awăt hĭn. Đru phung amai adei kpưn đĭ, mâo knơ̆ng prăk đru ba bruă yang ƀuôn, êpul hgŭm amai adei mniê mâo čan leh êbeh 1 êbâo êklai prăk, snăn êbeh 23 êbâo čô jing ƀĭng hgŭm mniê čan pioh mđĭ kyar klei hdĭp mda. “Hlăm wưng kơ anăp, Êpul hgŭm bruă mniê čar lŏ dơ̆ng ngă lu mta bruă čiăng kơ phung amai adei mniê kpưn đĭ tlaih mơ̆ng klei dleh dlan knap mñai, Msĕ si hmei dôk ngă sa mta bruă bi đru kơ amai adei rŭ mjing bruă knuă thŭn 2017 – 2025. Lehanăn hmei srăng lŏ bi mguôp hŏng dŭm anôk bruă djŏ tuôm kăp mjuăt bi hriăm lehanăn kčĕ đru, hưn mdah bruă knuă mă, tui si bruă knuă dôk mâo ară anei, kñăm pioh đru kơ amai adei mniê mâo bruă mă, lehanăn mơ̆ng dŭm anôk bi brei čan prăk pioh đru kơ amai adei bi hrŏ ƀun, lehanăn mđĭ kyar klei hdĭp mda”.

Hŏng klei pral kdal, klei mbruă, čŏng mâo ai tiê đăo knang, amai adei mniê Daknông hlăk ƀrư̆ ƀrư̆ dưi bi êdah bruă knuă pô, jing pô phŭn hlăm djăp hdră duh ƀơ̆ng, mđĭ kyar klei hdĭp mda, mđĭ ênoh mâo ba wĭt, lehanăn mjing ai lar bra truh hŏng yang ƀuôn./.