Kdriêk Kon Plong, čar Kon Tum mâo yan adiê găl jăk djŏ guôp hŏng lu mta ana pla mjing mâo ênoh yuôm. Khădah snăn leh êbeh 15 thŭn mâo čar Kon Tum bi mklă jing krĭng mâo bruă duh mkra phŭn, hjăn hŏng bruă lŏ hma, kdriêk ăt ka mkŏ mjing ôh mnơ̆ng dhơ̆ng hlue si hnơ̆ng prŏng čiăng dưi ba čhĭ kơ anôk čhĭ mnia. Đặng Quang Hà, Khua Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa kdriêk Kon Plong lač hŏng klei klă, kyua ka dưi mkŏ mjing mnơ̆ng dhơ̆ng hnơ̆ng prŏng, mđĭ ênoh yuôm anăn wăt tơdah mâo truh 20 êbâo ha lăn lŏ hma leh anăn ăt mkŏ mjing leh Wăl bruă lŏ hma ba yua kdrăp mrâo; krĭng pla mjing djam tam, hbei, boh kroh krĭng ê ăt hŏng ênhă êbeh 1500 ha ƀiădah ênoh mkra mjing hlăm bruă anei ti kdriêk adôk ƀiă:“Ênoh mkra mjing lŏ hma mơ̆ng kdriêk Kon Plông ară anei knŏng mâo hlăm brô 770 êklai prăk hlăm ênoh jih jang mnơ̆ng dhơ̆ng hlăm kluôm kdriêk. Snăn wăt tơdah mâo klei găl đĭ kyar bruă lŏ hma prŏng snăk ƀiădah bruă lŏ hma ka klă sĭt năng hŏng klei găl mâo leh ôh. Anôk dlăng bruă Đảng kdriêk, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa kdriêk kƀĭn gĭt gai, mâo Hdră mtrŭn kơ klei mđĭ kyar bruă lŏ hma wăt tơdah mâo leh klei tŭ dưn ƀiădah klă sĭt bi mklă anôk dôk kơ bruă lŏ hma kdriêk Kon Plong snăn hmei lač ka năng djŏ ôh hŏng klei găl.”
Hriê ti Kon Plông ară anei mnuih ƀuôn sang leh anăn phung tuê dưi lông ƀơ̆ng, mnăm lu mnơ̆ng ƀơ̆ng jăk tinei, msĕ si braih hrah, sâm hruê̆, kphê Arabiak, tiu dliê… leh anăn dŭm mta djam tam, mnga, boh kroh, hbei krĭng ê ăt. Khădah snăn, jih jang mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma ti kdriêk ăt dôk ti hnơ̆ng mkra mjing hliê, amâo dưi ngă djăp dŭm ênoh arăng akâo blei mnơ̆ng dhơ̆ng lu. Phạm Thanh, Khua anôk bruă hdră bruă lŏ hma kdriêk Kon Plông brei thâo, ară anei ti dŭm anôk bruă duh mkra bi liê mkra mjing lŏ hma ti kdriêk Kon Plông dôk mâo dŭm pluh anôk ba chĭ djam tam, mnga, hbei, boh kroh krĭng ê ăt ƀiădah ka dưi jing mnơ̆ng dhơ̆ng ôh kyua mkra mjing hliê. Khua anôk bruă hdră bruă lŏ hma kdriêk Kon Plong brei thâo, ară anei dŭm anôk bruă duh bi liê mkra mjing lŏ hma ti kdriêk Kon Plông dôk mâo dŭm pluh mta mnơ̆ng dhơ̆ng djam, mnga, hbei, boh kroh krĭng ê ăt ƀiădah ka dưi jing mnơ̆ng dhơ̆ng dưi ba čhi kyua hliê. Thanh lač, truh leh mmông mkra mjing lŏ hma ti kdriêk amâo dưi ngă điêt hliê hŏng jih jang mta ana pla mjing: “Čiăng jing mnơ̆ng ba čhĭ prŏng snăn kơ anăp srăng bi hgŭm hŏng dŭm anôk bruă duh mkra hlăm krĭng lŏ hma čiăng mkra mjing mnơ̆ng dhơ̆ng ba hlăm anôk ba čhĭ. Mđing truh kƀĭn hlăm dŭm mta mnơ̆ng dhơ̆ng phŭn ƀiădah amâo lu msĕ si ară anei jing dleh snăk jing mnơ̆ng dhơ̆ng ba čhĭ”
Mđing hmư̆ klei blŭ phung thơ̆ng kơ bruă, phung kriê dlăng, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa kdriêk Kon Plông bi mklă, čiăng mđĭ kyar mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma hlue si hdră mkra mjing mnơ̆ng dhơ̆ng, mđĭ ênoh yuôm mnơ̆ng dhơ̆ng, mđĭ ênoh yuôm snăn brei lŏ bi mklă mta ana pla mjing leh anăn mkŏ mjing krĭng pla mjing hnơ̆ng prŏng. Êlâo hĭn kdriêk srăng mđĭ kyar thiăm 500 ha ana pla mjing kphê krĭng êăt Arabika mđĭ ênoh ênhă ênhă anei 1500 ha, mkŏ mjing krĭng pla čê Đông Trường Sơn hŏng 5000ha ti să Hiếu leh anăn Pờ Ê; čuăl krĭng răng kriê hlăm brô 500 ha tiu dliê… Mbĭt anăn jing pŏk ngă mkŏ mjing anăn knăl leh anăn klei ktrâo lač kơ dŭm mta mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma anei.
Klă klơ̆ng hdră kñăm kčah leh, ară anei Anôk bruă lŏ hma kdriêk Kon Plong dôk bi hgŭm hŏng anôk bruă duh mkra pŏk ngă mjŭt mjing mjeh 2 mta ana pla mjing jing čê leh anăn kphê Arabika čiăng mbha kơ mnuih ƀuôn sang. Bruă sang čư̆ êa dŭm să dưi bi mklă mđĭ kyar krĭng pla mjing ăt hâo hưn mtô mblang kơ hdră êlan mơ̆ng kdriêk hŏng mnuih ƀuôn sang, mbĭt anăn pŏk ngă dŭm hdră msir klă klơ̆ng čiăng mđĭ kyar mkra mjing. Nguyễn Văn Bay, K’iăng Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să Đăk Tăng, kdriêk Kon Plông brei thâo, bruă sang čư̆ êa să dôk gĭr ktrâo lač kơ mnuih ƀuôn sang kriê dlăng bi jăk 140 ha kphê krĭng ê ăt ară anei, mbĭt anăn mâo hdră kčah pŏk mlar thiăm ênhă pla mjing anei:“Să hâo hưn mtô mblang kơ mnuih ƀuôn sang krơ̆ng kjăp ênhă ana pla mjing krĭng ê ăt. Bi mklă klei găl snăn să ăt kčĕ hŏng bruă Đảng mâo Hdră mtrŭn čiăng mđĭ dua alŭ pla ana pla mjing krĭng ê ăt bi djŏ guôp, anăn jing alŭ Đăk Prồ leh anăn alŭ Đăk Tăng. Mơ̆ng hdră pŏk ngă snăn mnuih ƀuôn sang tŭ ư.
Čiăng dưi ngă hdră kñăm mđĭ kyar bruă lŏ hma hlue hdră mkra mjing mnơ̆ng dhơ̆ng, mđĭ ênoh yuôm, kdriêk Kon Plông, čar Kon Tum dôk mđĭ klei bi hgŭm plah wah mnuih ƀuôn sang leh anăn anôk bruă duh mkra. Hŏng dua mta ana pla mjing mâo khpê Arabika leh anăn kphê čê kdriêk Kon Plông bi mkŏ leh hŏng anôk bruă ƀuăn rơ̆ng đru kơ mnuih ƀuôn sang mơ̆ng mjeh, prăk bi liê, hdră mnêč truh kơ klei hrui blei ba čhĭ mnơ̆ng dhơ̆ng. Hŏng dŭm mta djam tan, mnga, boh kroh, hbei krĭng êăt kdriek dôk gĭr hŏng anôk bruă duh mkra mkŏ hŏng anôk čhĭ mnia ti lu čar, ƀuôn prŏng bi siñê mkăp mnơ̆ng dhơ̆ng mơ̆ng tur knơ̆ng anăn bi mklă hnơ̆ng, mkŏ mjing mkra mjing hŏng grăp mnơ̆ng dhơ̆ng. Kơ hnơ̆ng sui, kdriêk Kon Plông srăng lŏ mkra mjing bruă lŏ hma hlue si hdră mđĭ kyar bruă lŏ hma hơĭt kjăp, mđĭ hnơ̆ng jăk, ênoh yuôm leh anăn klei dưi bi ktưn mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma./.
Viết bình luận