1 – Jơnum khua pơ ala đơ đam dêh čar ta tal 13 mơng Ping gah truh kih “klă hiam biă”

Khua git gai Ping gah dêh čar ta ơi Nguyễn Phú Trọng pơsit: “Jơnum prong khua pơ ala đơ đam dêh čar tal 13 mơng Ping gah ta hmâo truh kih klă hiam biă!”. Bruă jơnum ba tơbiă 6 bruă mă phun hăng 3 tơhnal pơplih phrâo; pơsit jơlan gah, tơhnal pơkă, bruă mă mơng tơlơi hơkrŭ lŏn ia ta amăng 5 thun pơ̆ anăp, anun lĕ truh thun 2025, Việt Nam lĕ dêh čar glăk pơđĭ kyar, hmâo măi mok mă yua tui jơlan gah phrâo, yak rơgao prăk pơhrui glăi hơnong ñu ƀiă, ba tơbiă jơlan gah truh kơ thun 2030, hơdor glăi 100 thun pơdŏng Ping gah, dêh čar ta lĕ dêh čar glăk đĭ kyar, hmâo măi mok phrâo rơnuk anai, prăk pơhrui glăi hơnong ñu lu hăng tơhnal lăng nao truh thun 2045, hơdor glăi 100 thun hrơi pơdŏng lŏn ia, Việt Nam jing lŏn ia đĭ kyar, prăk pơhrui glăi lu.

Jơnum prong khua pơ ala đơ đam dêh čar tal 13 mơng Ping gah ta hmâo truh kih klă hiam

Jơnum pơsit: “Lŏn ia hmâo laih hơdôm bôh than prong, hmâo bôh tŭ yua gru grua, pơđĭ kyar kơtang, abih bang bơhmu hăng hơdôm thun hlâo pơplih pơhrâo. Lŏn ia ta akă hmâo ôh kông ngăn, tơhnal gal, pran gơgrong hăng đăo gơnang ƀơi jar kơmar kah hăng ră anai”.

2-Ruah khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar tal XV hăng ƀing pơ ala mơnuih ƀôn sang djop gưl rơwang bruă thun 2021-2026 tŭ yua mah amăng hrơi blan klin kheng hơđuh rai

VOV4.Jarai-Lơ 23/5/2021, giăm 70 klăk čô mơnuih ƀôn sang djơ̆ anăn plĕ hră ruah khua nao plĕ hră ruah khua djop 99,6% mrô mơnuih hơmâo anăn ruah khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar tal XV hăng Khul pơ ala mơnuih ƀôn sang djop gưl rơwang bruă thun 2021-2026, lu hloh gah mrô mơnuih ruah hăng mrô mơnuih plĕ hră ăt lu hloh kơ thun hlâo mơ̆n.

Plĕ hră ruah khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar hăng ruah khua pơ ala mơnuih ƀôn sang djop gưl rơwang bruă thun 2021-2026

Ruah khua pơphun tơpă djop pô ngă khua pô, ngă djơ̆ tơlơi phiăn, bơkơnar, pơgang rơnuk rơnua, pơkrem hăng lăp jing hrơi mơak prong kơ abih bang mơnuih ƀôn sang. Tal ruah khua anai pioh glăi lu tơlơi bơngač, gru kơnăl djă pioh kah hăng pơphun tŭ yua, rơnuk rơnua amăng hrơi blan hơmâo klin kheng Covid 19 hơđuh rai; tal blung a amăng gru phun 76 thun anom bruă khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar hơmâo dua čô pơ ala kơ dua djuai ania aset hloh Lự hăng djuai ania Brâu ngă pô pơ ala dêh čar.

3 – Pơtrut kơtang hơdôm bruă pơtom hiăp, pơđĭ tui pran gơgrong lŏn ia

            Thun 2021, khă klin ruă Covid-19 ăt hmâo mơn hơdôm tơlơi tơnap amăng đơ đam rŏng lŏn tơnah, samơ̆ hơdôm bruă pơtom hiăp lu bơnah hăng dua bơnah mơng Việt Nam ăt dưi pơphun na nao mơn. Rơđah biă ñu bruă Jơnum Khua git gai Ping gah dêh čar ta ơi Nguyễn Phú Trọng bơkơtuai nao rai amăng telephone hăng khua mua hơdôm bôh dêh čar, tŭ jum lu grŭp jar kơmar; Khua mir sir dêh čar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc čuă dêh čar Nga, Cuba, Kur; Khua dêh čar ta ơi Phạm Minh Chính čuă dêh čar Japan, nao pơhmư̆ mông Jơnum gưl dlông ASEAN tal 38, 39 hăng hơdôm bruă jơnum gưl dlông bơdjơ̆ nao; gum hrom Jơnum tal 26 hơdôm bơnah gum hrom Tơlơi pơkôl mơng Sang gum hơbit djop dêh čar kơ pơplih ayuh hyiăng (COP26) hăng bưp dua bơnah hăng khua mua hơdôm bôh dêh čar, nao čuă mă bruă ƀơi dêh čar Anglê, nao čuă sit nik dêh čar Prang; Khua git gai wai lăng pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar ta ơi Vương Đình Huệ nao čuă kual Mi Kô̆, Hàn Quốc, India...

Thun 2021, Jơnum pơtom hiăp đơ đam dêh čar pok pơhai Tơlơi pơtrun pơsit jơnum tal 13 mơng Ping gah lĕ jơnum đơ đam dêh čar tal blung a yua kơ Ding jum kơđi čar, Grŭp mă bruă Ping gah ƀơi anăp črâo ba pơphun kiăng črông lô bruă pơtom hiăp mơng Ping gah, pơtom hiăp Kơnuk kơna, pơtom hiăp mơnuih ƀôn sang hăng mơng abih bang glông bruă kơđi čar.

Pơtrut kơtang hơdôm bruă pơtom hiăp, pơđĭ tui pran gơgrong lŏn ia

Amăng thun 2021, Việt Nam gơgrong dong lom sa wot lu bruă prong yôm phăn mơng jar kơmar, lĕ Khua pơplih nao rai blan 4 hăng Ding kơna gum bruă Khul pơgang rơnuk rơnua Sang gum hơbit djop dêh čar, dưi ruah jing ding kơna Khul mă bruă mơng Khul pơtô pơhrăm, Kơsem min bôh thâo phrâo hăng Bôh thâo đưm Sang gum hơbit djop dêh čar (UNESCO). Việt Nam hmâo gơgrong hlâo hăng gum hrom klă bruă jar kơmar prong; djru sit nik lom bơkơtuai, ĕp jơlan pơsir, djơ̆ hăng tơlơi đing nao hrom mơng jar kơmar, dưi hmâo hơdôm bôh dêh čar pơsit yôm, pơdah tơhnal lăng nao hăng pran gơgrong ƀơi jar kơmar jai hrơi jai prong tui mơng lŏn ia ta.

4-Jơnum gru grua hiam dêh čar rŭ glăi tơlơi khăp kơ djuai ania, pơđĭ tui rơnoh yôm gru grua, pran kơtang ană mơnuih Việt Nam

VOV4.Jarai-Tơdơi kơ 75 thun, yap mơ̆ng bruă djă pioh pơđĭ tui anŏ hiam gru grua, hrăm tui mơ̆ng dua wơ̆t jơnum Gru grua hiam dêh čar thun 1946, 1948, Jơnum gru grua hiam dêh čar thun 2021 dưi čang djă pioh ngă tui glông hiam gru grua pơčrang bơngač kơ mơnuih ƀôn sang yak nao, dưm bruă gru grua hiam bơkơnar hăng bruă kơđi čar, bơwih ƀong huă mơnuih mơnam.

Jơnum kơ Gru grua đơ đam dêh čar thun 2021

Jơnum gru grua hiam dêh čar jing atur ba lŏn ia ta pok sa rơnuk pơđĭ kyar phrâo, hăng tơlơi pơmin rơngai, hrưn đĭ pran jua pô mơnuih ƀôn sang, mơ̆ng anun pơdah thâo jơlan hơdră pơđĭ kyar gru grua Việt Nam phrâo, djă jă gru đưm hiam klă mơ̆ng djuai ania amăng bruă man pơdong hăng pơđĭ kyar lŏn ia. Pơhiăp git gai jơnum, ơi Nguyễn Phú Trọng Khua git gai ping gah dêh čar kiăng, bruă mă gru grua hiam amra hơmâo tơlơi pơblih tui, tŭ mă anŏ phrâo, kơtang hloh, tŭ yua lu, čih pioh sa gru phun hơdor na nao phrâo amăng jơlan đĭ nao pơdrong asah, pơđĭ kyar gru grua hiam Việt Nam rơnuk phrâo.

5 – Klin Covid-19 pioh glăi răm rai prong. Việt Nam pok pơhai bruă tlâ̆o pơgang klin prong hloh amăng gru grua mơng hlâo.

Tơlơi klin Covid-19 tal 4, biă ñu lĕ kơman pơplih Delta mơng kơman Sars-CoV-2, gluh đĭ hăng rơnoh lar hyu tañ hmâo pioh glăi laih răm rai prong, wot tơlơi hơdip mơng ană mơnuih hăng tơlơi bơwih ƀong mơnuih mơnam ƀơi hơdôm bôh tơring čar, ƀôn prong amăng đơ đam dêh čar ta, biă ñu lĕ ƀôn prong Hồ Chí Minh hăng hơdôm bôh tơring čar gah Dơnung dêh čar. Giăm hmâo 30.000 čô mơnuih djai, 346.000 klai prăk răm rai lĕ hơdôm tơlơi răm ƀăm prong prin mơ̆ klin Covid-19 pioh glăi ƀơi lŏn ia ta. Khă hnun hai, gơnang kơ hơdôm bruă ngă khut khăt, run abih pran, truh ră anai, klin ruă Covid-19 khă ăt dô̆ ngă tơnap mơn samơ̆ dưi wai lăng laih.

Kơnuk kơna pơsit pơdŏng Keh prăk vaccine pơgang Covid-19. Sa bruă tlâ̆o pơgang klin prong hloh amăng gru grua čih pioh bruă tlâ̆o pơgang klin ƀơi Việt Nam dưi hmâo Khua dêh čar ta ơi Phạm Minh Chính pok phun. Hrom hăng anun lĕ bruă “Pơtom hiăp vaccine” dưi ngă tui sit nik tañ, Việt Nam phun ñu ngă giong bruă tlâ̆o ară tal 2 vaccine kơ mơnuih mơng 18 thun hăng lu hloh kơ 18 thun, ngă giong bruă tlâ̆o ară tal sa kơ mơnuih mơng 12 truh 18 thun.

Klin kheng Covid-19 pioh glăi răm ƀăm prong – Việt Nam pok pơhai bruă tlâ̆o pơgang prong hloh amăng gru grua 

Khom ngă tui tơhnal pơkă “lăng tơlơi suaih pral, tơlơi hơdip mơng mơnuih ƀôn sang blung hlâo, yôm hloh”, gah yŭ tơlơi git gai ƀơi anăp mơng Ping gah dêh čar, Kơnuk kơna, Khua dêh čar, bruă pơgang, pơgăn klin hmâo laih hơdôm tơlơi pơsit anăp nao hmao tlôn kiăng bŏng glăi hăng klin Covid-19, mơng jơlan gah “zero Covid-19” jing “ngă juăt pơhlôm, pơplih tañ, wai lăng ba glăi bôh tơhnal klin Covid-19”, pơgang rah klin ruă, hơkrŭ glăi rah, pơđĭ kyar rah bruă bơwih ƀong – mơnuih mơnam tui tơlơi pơtrun pơsit 86 hăng tơlơi pơtrun pơsit 128 mơng Kơnuk kơna. Lu hơdră bruă hơđong tơlơi hơdip mơnuih mơnam hăng mrô prăk pơsir hơdôm pluh rơbâo klai prăk dưi pok pơhai, djru mơnuih mă bruă, mơnuih ƀu hmâo anih gơnang, mơnuih ƀôn sang kual klin ruă yak rơgao tơlơi tơnap amăng tơlơi hơdip mơda

6-Găn rơgao “kơthel” Covid 19, GDP ăt đĭ lu, ngă gêh găl rŭ glăi bơwih ƀong huă amăng thun pơ anăp

VOV4.Jarai-Mah klin kheng Covid 19 ngă rai anŏ răm ƀăm prong samơ̆ tơlơi git gai djơ̆ lăp, beč bal mơ̆ng Kơnuk kơna, sa pran jua ngă hrom mơ̆ng djop sang bruă, anom bruă kơnuk kơna, djop tơring čar hăng mơnuih ƀôn sang, him lăng hnong pơhrui glăi GDP dêh čar thun 2021 ăt đĭ, prăk pơhrui glăi kơ kơnuk kơna thun 2021 ăt djop hnong pơkă laih anun pơkă hăng thun 2020 đĭ tui, rơnoh prăk sĭ mơdrô hăng tač rơngiao pơhrui glăi truh 600 klai dolar Mi.

GDP ăt pơđĭ kyar djơ̆ lăp mơ̆n

Anom bruă sĭ mơdrô Việt Nam ăt mơneč anŏ gêh găl klă tui hră pơkôl sĭ mơdrô rơngai, biă mă ñu hơdôm hră kĭ pơkôl rơnuk phrâo, djru ngă bruă hăng lu bơnah, lu anih sĭ mơdrô, pok prong ba lu gơnam sĭ mơdrô hơmâo tơlơi gêh găl, anun rơnoh pơhrui glăi lu hloh. Thun 2021 ăt lăng anŏ pơđĭ kyar lu hloh mơ̆ng bruă sĭ mơdrô hăng điện tử hăng bơwih ƀong huă mrô. Kiăng dưi ngă hnong pơhrui glăi pơđĭ kyar, amăng thun 2021, Việt Nam hơmâo mă yua  sa amăng plĕ jơlan hơdră prăk kăk amăng dêh čar.

Khua mua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar hơmâo ngă hră pơtrun jơnum pơkă kơ prăk kăk, tuh pơ alin kơ bruă čar, dăp glăi hơdră bơwih ƀong huă. Kơnuk kơna pơkra hơdră abih bang rŭ glăi tơlơi bơwih ƀong huă mơnuih mơnam tui hơdră pơtrut rơnuk rơnua hăng beč bal; čih pơkra hơdră pơhlôm pơgang klin Covid 19.

7 – Bruă pơdŏng, pơplih pơkra Ping gah dưi pơtrut kơtang abih bang, hmâo yak pơplih phrâo. Pơgang, pơgăn hưp ƀong kông ngăn, tơlơi sat “ƀu dŏng glăi, ƀu pơdơi”.

Jơnum Ping gah lok 4 tal 13 mă yua tơlơi Klah čun mrô 21 amăng anun pơkĕ hrom bruă pơdŏng, pơplih pơkra Ping gah hăng pơdŏng glông bruă kơđi čar; pơhrua nao dong hơdôm tơlơi pơdah mơng tơlơi pơmin ƀu klă gah kơđi čar, pran jua, jơlan gah hơdip. Ding jum kơđi čar tŭ ư hrom pơhru nao dong bôh yôm “ƀu klă”, ngă giong bruă Grŭp Črâo ba pơgang pơgăn hưp ƀong kông ngăn mơng lŏn ia jing Grŭp črâo ba pơgang pơgăn hưp ƀong kông ngăn dêh čar; ƀu klă; hrom hăng anun ngă giong bruă ruah mơng mă bruă kơ Grŭp črâo ba.

Grŭp mă bruă Ping gah dêh čar, Ding jum kơđi čar hmâo mă yua 3 mơta hră pơ-ar yôm phăn bơdjơ̆ nao bruă pơdŏng pơkra Ping gah hăng lu mơta tơlơi phrâo ƀuh rơđah. Anun lĕ: Klah čun 14 mơng Ding jum kơđi čar kơ hơdră pơtrun pơtrut pơsur hăng pơgang mơnuih apăn bruă hur har mă bruă, pơčeh phrâo yua kơ bôh tŭ yua hrom; Tơlơi pơkă 37 mơng Grŭp mă bruă Ping gah kơ hơdôm tơlơi mơnuih ping gah ƀu dưi ngă: Tơlơi pơkă 41 Ding jum kơđi čar kơ bruă brơi pơdơi, lui bruă apăn hăng mơnuih apăn bruă.

Bruă pơdŏng pơkra Ping gah dưi pơtrut kơtang dong

Bruă gơgrong kơdŏng pơgang hưp ƀong kông ngăn, tơlơi ƀu klă dưi git gai, črâo ba hăng ngă tui khop; “ƀu dŏng glăi, ƀu pơdơi”. Jơnum min pel ĕp Kơnuk kơna hmâo đing nao pel ĕp, pơsir tơlơi ngă soh hăng rơkâo đĭ, rơkâo pơsir tơlơi phiăn pơkă pơsir tơlơi soh 12 pơphun bruă ping gah hăng 20 čô mơnuih ping gah gah Ding jum kơđi čar, Grŭp git gai wai lăng bơdjơ̆ nao hơdôm kơđi tơlơi Grŭp črâo ba lăng tui, črâo ba (amăng anun hmâo 3 ding kơna, Khua hơđăp ding kơna Ping gah, 2 Kơ-iăng Khua dêh čar, 1 čô khua hơđăp Khua tơring čar, 1 čô khua hơđăp Kơ-iăng Khua git gai Ping gah tơring čar, 13 čô sỹ quan gưl khua tơhan amăng khul ling tơhan).

8-Tơgŭ, ngă kơđi lu tơlơi soh prong, hưp ham ƀong kông ngăn tơnap tap pơsir

VOV4.Jarai-Mah bơbeč mơ̆ng klin Covid 19, samơ̆ lu tơlơi soh gah bruă bơwih ƀong huă, ƀong kông ngăn lêng kơ hơmâo sang phat kơđi pơsir djơ̆ tơlơi phiăn; phat kơđi khut khăt hăng hơdôm mơnuih pơpha ngă soh, ba akŏ, mơneč mă tơlơi dưi ngă khua ƀong kông ngă kơnuk kơna pơprong.

Tơgŭ ngă kơđi khut khăt lu tơlơi soh pơprong

Thun 2021, anom bruă ngă tui tơlơi phiăn hơmâo tơgŭ kơđi lu khua mua pơprong, tơlơi soh prong, kơtang, tơnap tap kah hăng: ơlơi soh bơwih ƀong huă; tơlơi soh amăng sang bruă gah khua tơhan pơlih ia rơsĭ, Ding jum ling tơhan; hơdôm tơlơi soh ngă soh glăi bruă wai lăng lŏn tơnah, wai lăng, mă yua kông ngăn kơnuk kơna ƀơi tơring čar Bình Dương, Khánh Hòa, ƀôn prong Hồ Chí Minh……

Pơhmao mă tơlơi ječ ameč anŏ kiăng pơčrang kman duăm ruă ƀơi lu tơring čar amăng dêh čar, Kông ty Việt Á hơmâo nga whrom lu anom bruă, mơnuih pơdjơ̆ nao, ngă soh glăi tơlơi phiăn, kah hăng juă nua blơi anŏ pơčrang kman Covid 19 kiăng ĕp kơmlai kơ hơjăn. Laih ĕp lăng tơlơi soh blung a, Kông ty pơčruh ngăn  Việt Á hơmâo ba anŏ pơčrang kman kơ 62 boh tơring čar, ƀôn prong, pơhrui glăi 4000 klai prăk.

Anom bruă tơhan ĕp tơlơi soh hơmâo tơgŭ kơđi, hơdôm ƀing ngă soh, kiăng ĕp dơ̆ng tơlơi soh amăng bruă mă, tơlơi anai kiăng lăi bruă mă glăm ba, tơlơi gơgrong mơ̆ng djop anom bruă, sang bruă hơmâo tơlơi thâo amăng bruă mă, ĕp lăng blung a, pel ĕp hăng pơsir tơlơi soh glăi amăng bruă mă pơhlôm, pơgang klin Covid 19.

9 – Jơlan rơdêh treng Cát Linh – Hà Đông sit nik mă yua tơdơi kơ lu wot ƀuăn ƀu jing. Lu tơlơi hrăm “ruă akô̆” dưi ƀuh mơng ring bruă anai.

Tơdơi kơ 10 thun, 4 wot ƀuan ƀu jing, lơ 5/11/2021, jơlan rơdêh treng plơi prong Cát Linh – Hà Đông – rơwang bruă rơdêh treng ngă pơphô blung a mơng Hà Nội hăng đơ đam dêh čar – sit nik dưi mă yua.

Mơng rơnoh tuh pơplai blung a rơbêh kơ 8.770 klai prăk, rơwang bruă “hmâo kơdul đĭ ngăn rơnoh” truh rơbêh kơ 18.002 klai prăk. Tui hăng rơnoh rơwang bruă blung a dưi pơsit mă yua mơng blan 6/2015, tơdơi lu wot kơdun glăi, truh akô̆ blan 11/2021, jơlan rơdêh treng Cát Linh – Hà Đông mơng dưi mă yua gơnang kơ tơlơi črâo ba hăng pran pơsit mơng Kơnuk kơna rơwang bruă phrâo.

Jơlan rơdêh treng Cát Linh – Hà Đông sit nik mă yua

Ding jum wai lăng jơlan glông dŭ pơgiăng, Jơnum min mơnuih ƀôn sang ƀôn prong Hà Nội hmâo gơgrong ba laih, črâo tơbiă bôh than ba truh, lăng nao kiăng thâo bôh than ba truh kaih, pơđĭ tui prăk yua pơkra, amăng anun biă ñu lĕ hơdôm tơlơi bơdjơ̆ nao tơlơi pơkă tơlơi phiăn kơ tuh pơplai man pơdŏng hăng bruă pơsir anih anom pioh man pơkra.

10-Tal blung amăng gru phun, grup čưng boh lông  Việt Nam dưi mut pơplông pơsua tal 3 World Cup 2022 amăng kual ASIA

VOV4.Jarai-Thun 2021, grup čưng boh lông Việt Nam blung a dưi mut truh tal pơplông pơsua Wỏld Cup amăng kual ASIA. Anai lĕ ƀu djơ̆ kơnong boh tơhnal dưi tŭ mă đôč ôh, jing sa bruă mă hơmâo tơlơi gir run prong hăng pran jua prăp lui kơ bruă čưng boh lông dêh čar.

Grup đă boh lông Việt Nam dưi mut pơplông tal 3 World thun 2022 amăng kual ASIA

Bruă pơtô hrăm kơtang čưng boh lông dưi mut hrom grup pơprong kơtang amăng kual, ƀing čưng boh lông Việt Nam hrăm tui tơlơi thâo tơdruă hăng arăng dơ̆ng, kiăng khin hơtai, thâo rơgơi, beč bal hloh, pioh kơ grup čưng boh lông Việt Nam kjăp pran jua hloh, mut nao pơplông pơ tơdron čưng hmư̆ hing pơ anăp adih.

Čưng boh lông Việt Nam hơmâo sa yak prong či dưi mut bah amăng World Cup mah bruă pok bah amăng anun ăt kơnong jing sa tơlơi hrăm jŭ yap, pok kăl dŏ tơguan pơ anăp adih đôč.

Siu H’ Prăk-Nay Jek: Pơblang