VOV4.Jarai -  Hơdôm hrơi rơgao, hơdôm bôh tơring čar Dăp Kơdư hmâo ngă pơhư̆č lu rơwang bruă pơkĕ apui hăng jua angin, hăng rơnoh tuh pơplai mơng hơdôm klai prăk truh hơdôm pluh rơbâo klai prăk, hmâo djru GRDP hơdôm tơring čar dưi djă pioh rơnoh đĭ kyar klă. Hơdôm rơwang bruă pơplih angin jing apui lơtrik kơ bruă bơwih ƀong lŏn ia rah hăng ba glăi rah kơ hơdôm rơtuh klai prăk kơ ngăn drăp plơi pla. Tui anun mơn, hơdôm rơwang bruă glăk pơjing rai lu tơlơi lăp ƀu mơ-ak ôh wot pô tuh pơplai, mơnuih ƀôn sang hăng gong gai hơdôm gưl. Hơdôm tơmeh gŏng apui pơkĕ apui lơtrik hăng jua angin dưi ngă ječ glăk ba truh lu tơlơi bơdjơ̆ nao.

Tơring glông Dăk Song, tơring čar Daknông jing anih ƀuh rơđah hloh ƀơi Dăp Kơdư kơ pơđĭ kyar apui lơtrik hăng angin, hăng 6 rơwang bruă, abih bang jua kơtang 430 MW, abih bang prăk mă yua rơbêh kơ 15.000 klai prăk. Samơ̆ ƀơi anai ăt glăk hmâo mơn hơdôm tơlơi ƀu hơđong, hăng hơdôm tơlơi kiăng pơ ala glăi glêh tơnap. Mơnuih ƀôn sang tum pơƀut lu mơnuih na nao hăng hmâo lu tơlơi ngă gun bruă man pơdŏng. Amăng mrô hơdôm pluh čô mơnuih gum hrom, hmâo ayong Dương Văn Chương (djuai ania Dao), ƀơi plơi Dăk Thốt, să Thuận Hà ba tơbiă tơlơi lĕ yua kơ tui yang rơbang:

“Kâo pơdŏng 4 phun kram anun kiăng pơgang bơbung sang, yua kơ tơlơi đăo kơ yang rơbang, phiăn juăt mơng djuai ania ƀing gơmơi lĕ ƀu dưi ba hơdôm gơnam nao giăm găn bơbung sang mơ̆ amăng sang hmâo pra yang ơi yă. Tơdah bơnah gah pơkĕ apui lơtrik kiăng ruh lui tơmet anai khom lăi pơthâo, kiăng kâo dô̆ gơnang kơ pô hơduah yang, kiăng ră pơthâo hăng ơi yă hăng ngă yang”.

Sa ring bruă pơkĕ apui hăng jua angin glăk pơdŏng ƀơi Gialai

Tui hăng ƀing tuh pơplai pơkĕ apui lơtrik hăng jua angin ƀơi Dăk Song, hrom hăng tơlơi pơkă rơdêh, ngă gui bruă man pơdŏng rơkâo kiăng pơ ala glăi hăng djru ba, mơnuih ƀôn sang dô̆ pơdŏng giăm hơdôm rơtuh bôh sang amăng kual anom bơwih ƀong glăk pơkôl kiăng rơkâo hơdôm rơnoh duh nua lăp djơ̆ hloh. Ơi Nguyễn Văn Tuấn, Khua Sang bruă bơwih ƀong mơnuih ƀôn sang sa ding kơna apui lơtrik Dăk Ndrung brơi thâo, tơlơi mơng anom bơwih ƀong ră anai lĕ tơnap tap biă:

“Hmâo hơdôm glông hrĕ apui, hmâo laih tơlơi pơkôl pơ ala glăi giong, samơ̆ truh hrơi tơdơi mơnuih ƀôn sang glăi đĭ đĭ trun trun hăng bôh than lĕ rŏng ngă tơnap kơ anom bơwih ƀong, lom anun lĕ rơnoh djru hmâo tŭ ư laih kơplah wah gong gai plơi pla, anom bơwih ƀong hăng anom dŭ pơgiăng”.

Dong mơng 3 blan tal 1 thun anai mơtăm, tơlơi pơhing hmâo lăi nao lu tơlơi akă gal yua kơ hơdôm rơwang bruă dưi pơdŏng lom akă pơplih bôh than mă yua lŏn, mă yua lu mơnuih mă bruă mơng dêh čar tač rơngiao ƀu djơ̆ phiăn, bơ̆ gŏng gai abih bang kah hăng dŏng gah rơngiao. Ƀơi Gialai, anih hmâo 16 rơwang bruă dưi pok pơhai, khua gơnong bruă sĭ mơdrô tơring čar pơblang: anai leng kơ hơdôm rơwang bruă gưl 1, yua kơ Ding jum sĭ mơdrô wai lăng, pô tuh pơplai kơnong kơ lăi pơthâo kơ gong gai plơi pla. Bôh tơhnal mơng tơlơi anai lĕ pô tuh pơplai pơkĕ apui hăng jua angin kah hăng gah rơngiao kơ bruă wai lăng, blơi mă lŏn, pơkôl duh mă pô. Ơi Phạm Văn Bình, Khua Gơnong bruă sĭ mơdrô Gialai brơi thâo, lu anom bơwih ƀŏng duh nua tui rơwang pơkă, samơ̆ ăt ƀu ƀiă anih anom dưi duh nua ƀu djơ̆ hăng rơwang pơkă, pơjing rai tơlơi sat kơ plơi pla:

“Kah hăng kâo mă bruă hăng Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Čư̆ Pưh lĕ, tơring glông lăi lĕ hơdôm bôh anom pơkĕ apui hăng jua angin glăk duh nua kiăng tañ, kiăng dưi djơ̆ hăng bôh than. Tui anun mơn ră anai dưi pơsir tơlơi anai laih lĕ pơgi kơdih anai, hơdôm ring bruă mơng tơring glông, biă ñu lĕ hơdôm ring bruă ƀơi kual tơnap tap mơ̆ mă yua nua pơ ala glăi mơng anom bơwih ƀong, ƀing gơmơi tơnap tap biă amăng bruă pơ ala glăi anih anom mă yua”.

Ƀơi ring bruă pơkĕ apui hăng jua angin

Tơlơi ƀu hơđong kơ tơlơi rơnuk rơnua ƀơi hơdôm anih anom anom pơdŏng gŏng pơkĕ apui hăng jua angin lĕ bôh nik ñu ruă akô̆ hlâo biă. Mơnuih ƀôn sang ƀu pơdơi pơđĭ tui hơdră pơ ala, bơ̆ anom bơwih ƀong hmâo iâu pơhrui laih hơdôm mơnuih dưi iâu lĕ “adơi ayong mơnuih mơnam” kiăng pơsir tơlơi bơrơjah. Hơdôm mơnuih anai djru anom bơwih ƀong hăng hơdră ngă pơgô̆, đa lĕ kơtư̆ juă mơnuih ƀôn sang. Ƀơi tơring glông Dăk Song, tơring čar Daknông hmâo hơdôm tơlơi bơrơdjơ̆ bơrơsao ba truh tơlơi rơka ruă; bơ̆ ƀơi plơi prong Pleiku, tơring čar Gialai, ăt hmâo ƀu ƀiă mơn tơlơi ƀom kiơng mơng mơnuih ƀôn sang kơ bruă pô amra hmâo tơlơi pơhuĭ, đa lĕ xit hăng hyuh pơhăng lom tơbiă mơng sang. Tui hăng ơi Lê Trọng Yên, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Daknông, tơring čar hmâo gir run mut bruă kiăng pơtlaih sa dua mơta tơlơi bơrơjah. Samơ̆ tơdah hơdôm pô tuh pơplai ăt ngă tui anun mơn thơ, gong gai ƀu hmâo gơgrong hă tơlơi rung răng amra dô̆ sui dong:

“Pô tuh pơplai yua hơget ƀu mut nao kiăng bơkơtuai sa tơlơi hơget thơ, kiăng lăi rơđah, kiăng kơ arăng ngă tui. Plơi pla lĕ ƀing apăn bruă kơnong kơ lăi, kơnong kơ thâo pơhiăp đôč. Samơ̆ pơanur, pơsur lĕ ƀing apăn bruă kơnong kơ dŏng gah rơngiao đôč. Amăng glông bruă kơđi čar mơ̆ ngă tui anun hiưm thâo djơ̆”.

9 blan rơgao, khă kah hăng abih bang hơdôm bruă bơwih ƀong bưp tơnap yua kơ klin Covid-19, samơ̆ pơhrui ngăn drăp ƀơi hơdôm bôh tơring čar Gialai, Daklak Daknông ăt hloh kơ kơčăo bruă mơn. Hăng 28 rơwang bruă glăk pok pơhai, abih bang jua kơtang giăm truh 2.300MW, ngăn drăp 3 bôh tơring čar pơhrui hmâo rơbêh kơ 1 rơbâo 100 klai prăk. Tơdah hơdôm rơwang bruă hmao rơnoh ba mut pơkĕ apui, hơdôm rơwang bruă amra djru kơ rim tơring čar hơdôm rơtuh klai prăk mă jia rim thun. Tui anun mơn ngă hăt đơi, ngă đut hĭ hơdôm rơwang bruă jai kaih tui. Kah hăng rơwang bruă Dak N’Rung 1, 2, 3 ƀơi tơring glông Dăk Song, tơring Dăknông, rơbêh kơ 70% mrô tơmet tourbin ăt akă pơdŏng mơn yua kơ gun bruă pơ ala glăi, pơsir anih anom mă yua. Ƀơi Gialai, hơdôm rơwang bruă pơkĕ apui hăng jua angin hmâo tơhnal klă hloh, samơ̆ bruă pơdŏng glông hrĕ apui kiăng pơmut amăng hrĕ apui dêh čar, ăt bưp ƀu ƀiă mơn tơlơi lông tui anun. Hơdôm bôh tơring čar Dăp Kơdư glăk gir run djru mơnuih tuh pơplai pơtlaih tơlơi gun, pơtrut tañ rơnoh bruă hơdôm rơwang bruă. Tui anun mơn pơanur mơnuih ƀôn sang jao glăi amra kơnong kơ hmâo bôh tơhnal lom anom bơwih ƀong pơkĕ apui ba jơlan amăng bruă ngă tui tơlơi phiăn hăng gum hrom klă hăng gong gai anom bruă./.

VOV Tây Nguyên: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang