VOV4.Jarai-Kual Dap Kơdư truh bơyan pĕ kơphê. Djop anih ngă tơrưng čơƀhu kơphê lơ̆m sang, pơdong amăng kual plơi pla lu mơnuih dŏ anun ngă bơbeč djơ̆ kơtang tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang ieo gah, jum dar yua asăp amruih, ƀui hăng jua ngañ mơ̆ng sang čơƀhu anun ngă.

Tơlơi anai, hơmâo na nao hơdôm thun rơgao, samơ̆ aka ƀu hơmâo sang bruă kơnuk kơna pơpă ôh pơsir hăng bơtơhmal đŭ prăk. Sit truh bơyan pĕ kơphê tơplŭk kơ asăp kah hăng kơthul gôm ƀuh dơ̆ng yơh, ngă tơnap tơlơi hơdip mơda ieo gah. Tơlơi čih lăi nao kơ tơlơi anun, yua ƀing čih tơlơi pơhing phrâo Gong phun jua pơhiăp Việt Nam dŏ ƀơi kual Dap Kơdư pô ră ruai.

Sit truh bơyan pĕ kơphê, tơlơi hơdip sang anŏ ơi Trần Trọng Minh, dŏ pơ să Hoà Khánh, plơi prong Ƀuôn Ma Thuôt, tơring čar Dak Lak hăng lu sang anŏ ieo gah jum dar arăng sư̆ rơbư̆ yua kơ anih čơƀhu kơphê anun ngă, asăp amruih hăng jua mơñi ngañ. Ơi Minh brơi thâo, anih čơƀhu kơphê anun ngă bruă 8 thun hăng anai. Rĭm wơ̆t arăng čuh apui čơƀhu kơphê asăp tơbiă rai hăng amruih, ƀui mut hyu truh pơ sang mơnuih ƀôn sang jum dar suek mơtam. Mơnuih ƀôn sang lu wơ̆t laih lăi pơthâo hăng anom bruă kơnuk kơna samơ̆ aka ƀu pơsir ôh.

“Abih ha blan hăng anai, anih čơƀhu kơphê anai arăng ngă bruă abih hrơi hăng mlam, ƀu hơmâo pơdơi ƀiă mông ôh, ngă asăp sat kơ anih ană plơi pla dŏ. Mlam ăt ngă bruă, jua măi  mơñi ngă ngañ kơtang biă mă hrơi mlam”.

Ăt amăng anih pơdong sang čơƀhu kơphê hnun mơ̆n, krah plơi pla mơtam, ayong Trần Văn Thương, do pơ ƀut plơi Toàn Thắng, tơring kual Êa Pôč, tơring glông Čư̆ Mgar, brơi thâo: Tơlơi ngă sat wơ̆t asăp, amruih, ƀui, jua măi ngañ tơbañ ngă kơ sang anŏ gơñu dŏ ƀu hơđong, dong ƀu mơak, pit đih ƀu h’et tơngia lơi, čơđai muai ană bă pơtŭk, hia na nao.

“Pơ anai hơmâo kông ty Hồng Tự kơ-uă kơphê, čơƀhu kơphê tơbiă asăp ƀui ngă sat kơtang biă mă kơ mơnuih ƀôn sang dŏ jum dar. Mlam čơđai hia, mơnuih prong đih pit ăt ƀu thâo suă jua lơi. Thun hlâo, ngă hră mơ-it kơ gong gai kơnuk kơna laih brơi pơsir, gong gai kơnuk kơna brơi nao tơl sang pô anun kiăng pơdơi ngă bruă sa rơwư̆ ră anai ngă bruă glăi dơ̆ng”.

Sa boh anih čơƀhu kơphê ƀơi tơring glông Čư̆ Mgar, tơring čar Dak Lak

Dak Lak hơmâo đơ đam pla kơphê prong hloh amăng dêh čar, mrô sang dưm măi čơƀhu kơphê rĭm bơyan pĕ kơphê hơmâo truh hơdôm rơbâo boh ƀơ̆i. Ƀơi tơring glông Čư̆ Mgar, sa amăng hơdôm anih pla kơphê lu ƀơi tơring čar, mrô jŭ yap aka ƀu djop ôh, hơmâo truh 130 boh anih čơƀhu kơphê pơdong ƀơi kual plơi pla.

Ơi Nguyễn Công Văn, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Čư̆ Mgar, brơi thâo, hơdôm boh anih arăng čơƀhu kơphê anun mă bruă abih amăng 2 blan, hrom amăng hrơi blan pĕ kơphê. Nao ĕp lăng ƀuh rơđah, hơdôm anih čơƀhu kơphê anun aka tuh pơ alin man pơdong djơ̆ hơdră ôh, kiăng pơgang anŏ ngă sat kơ ayuh hyiăng anih dŏ jum dar.

“Tơring glông aka ƀu hơmâo pơkă anih man pơdong sang măi pơkra ming gơnam sĭ mơdrô, boh troh mơ̆ng đang hmua ôh, pioh kơ mơnuih ƀôn sang dưi blơi lŏn ngă anih čơƀhu kơphê djơ̆ tơlơi phiăn pơtrun. Samơ̆ lơ̆m hyu pơtô pơblang, jak iâu brơi mơnuih ƀôn sang khom ƀuăn pơblih khom ƀuăn rơbêh 90% tơlơi juăt ngă bruă mơ̆ng hơđăp.

 Mơ̆ng hlâo adih, gơñu čơƀhu čuh apui hăng kam, čuh kơđuh kơphê krô kiăng huăi huač prăk kăk, ră anai čuh hăng djuh ƀudah pơhang hăng măi anun plai ƀiă mơ̆n ngă sat anih dŏ jum dar. Samơ̆ kŏn lơi lăi, djop sang anŏ pơblih laih hơdră mă bruă tui tơlơi juăt hơđăp'’.

Asăp ƀui hăng jua mơñi ngañ mơ̆ng anih čơƀhu kơphê bơbeč

 truh tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang

Pơdjơ̆ nao kơ anih čơƀhu kơphê ngă bluh đĭ asăp ƀui kual plơi pla, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Krông Pač, tơring čar Dak Lak hơmâo đŭ laih kông ty TNHH Phúc Hạnh să Êa Kêñ rơnoh prăk 1 klăk 500 rơbâo prăk. Anom bruă kơnuk kơna brơi gơgrong, tơdah ƀu pơsir ôh anŏ ngă dơluh đĭ asăp, ƀui, kông ty khom pơdong anih čơƀhu kơphê ba nao pơ anih pơkŏn djơ̆ găl hloh, ƀudah hlong pơdơi mơtam bruă čơƀhu kơphê ƀơi plơi pla lu mơnuih dŏ.

Ăt kah hăng anun mơ̆n, tơring čar Dak Nông, truh mông anai, djop anih čơƀhu kơphê mơ̆ng sang anŏ mơnuih ƀôn sang, lu sang anŏ blơi kơphê ăt pơphun čơƀhu glăi kơphê amăng kual plơi pla dơ̆ng mơ̆n. Tơlơi anun, ngă kơ tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang, boh nik ñu ngă dơluh đĭ asăp, ƀui kơtang biă mă.

Ƀơi kual să Thuận An, tơring glông Dak Mil, hơdôm boh ani čơƀhu kơphê ăt mă bruă na nao đôč, ngă dơluh đĭ asăp ƀui kơtang biă mă amăng kual plơi pla ala ƀôn. Amruih asăp, ƀui ngă hlong asăp tơbiă pơ jơlan prăng mrô 14, bơbeč djơ̆ ƀu anet ôh kơ rơdêh rô nao rai amăng jơlan glông. Kông an tơring glông Dak Mil nao ĕp lăng laih ƀuh anih blơi kơphê Lợi Hoa să Dak Lao, hơmâo 2 boh anih čơƀhu kơphê mơtah, ngă dơluh asăp tơbiă pơ rơngiao anih dŏ jum dar. Tui hăng anom bruă kơnuk kơna, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Dak Nông hơmâo pơsir, brơi bơtơhmal Hoa Lợi truh 52 klăk prăk.

Tui hăng tơlơi jŭ yap mơ̆ng Anom bruă wai kông ngăn lŏn glai ayuh hyiăng tơring glông Dak Mil, amăng tơring glông gơñu hơmâo 350 boh anih čơƀhu kơphê, pơtum ƀơi să Dak Sak, Đức Mạnh, Thuận An, Dak Lao, Đức Minh…

Ră anai, kơphê Dak Lak hăng Dak Nông hlăk truh bơyan pĕ kơphê tơsă abihlaih, ăt jing anih čơƀhu kơphê lu hloh. Mơnuih ƀôn sang amăng plơi pla ieo gah čang rơmang anom bruă kơnuk kơna pơtrut hyu ĕp lăng, pơsir truh kih anih anom ngă hơƀak jrak, dơluh đĭ asăp hăng ngă ngañ tơbañ, tañ ngă bruă djơ̆ hăng tơlơi phiăn pơtrun, pơkă kơ hơdôm boh anom čơƀhu kơphê anai.

Tui hăng Gơnong bruă kông ngăn lŏn ayuh hyiăng hăng anih dŏ jum dar tơring čar Dak Nông, bruă pơsir hơdôm boh anom čơƀhu kơphê ngă soh ba asăp tơbiă lu ƀui tơnap kơ tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang, tơlơi dưi yua kơ Jơnum min mơnuih ƀôn sang djop tơring glông. Gơnong bruă kông ngăn ayuh hăng anih dŏ jum dar hơmâo laih mơ̆n hră lăi pơthâo, rơkâo Jơnum min mơnuih ƀôn sang djop tơring glông ĕp lăng, pơtrun hiăp, brơi mơnuih ƀôn sang pơhlôm pơgang anăm ngă tơbiă asăp amăng kual mơnuih ƀôn sang dŏ ôh. Djop anih čơƀhu kơphê mơnuih ƀôn sang pơdong mă hăng hơdôm boh anom bruă sĭ mơdrô, blơi kơphê, mah hơmâo pơtă pơtăn laih lu wơ̆t samơ̆ ăt dŏ ngă soh glăi đôč.

Nay Jek: Pơblang