VOV4.Jarai -  Dlai ƀơi Kual pơgang Ea Sô, tơring glông Ea Kar, tơring čar Daklak, giăm hăng hơdôm bôh tơring čar Gialai hăng Phú Yên glăk ngă sat prong biă. Mă tŭ hơdôm hrơi klin ruă Covid-19 anai ngă tơnap, hơdôm pluh čô mơnuih dŏp mă kyâu mơng tơring čar Gialai luh nao amăng dlai Ea Sô rim hrơi kiăng dŏp mă kyâu. Ƀing gơñu mă rah kyâu, hyu đom bua lua pơnah hlô dlai dong, huĕt mă abih kyâu yôm hăng hlô dlai. Ƀing gơñu ƀu huĭ kơ hlơi ôh, hyu hăng mrô mơnuih lu, gơnam prăp lui hmâo wot gơnam pioh kơdŏng glăi, amra kơdong glăi mơtăm tơdah hmâo khul pơgang dlai pơgăn mă kiăng pơtlaih ƀing dŏp, mă glăi gơnam tam gơñu. Hơdôm blah dlai tha lĕ anih anom dô̆ mơng krŭ djuai giăm đut djuai dô̆ glăi ƀơi Dăp Kơdư glăk bơdjơ̆ nao prong.

Sa hrơi rơnuč blan 8, hmư̆ hing ƀing hyu dŏp mă kyâu rŭi mut amăng dlai pơgang Ea Sô, gah kual mrô 616, kual giăm hăng tơring čar Gialai, Khua Kual pơgang dlai Ea Sô lom anun mơtăm găn rơgao 90km mut amăng dlai dô̆ krăp. Năng ai ñu 6 mong mơmot, tơlơi pơhing lăi pơthâo kơ anih dô̆ gak ƀing dŏp mă kyâu glăk tơbiă mơng dlai, 5 čô mơnuih apăn bruă hmâo dô̆ gak pơgăn hăng thâo rơbêh kơ pluh čô mơnuih dŏp kyâu glăk pơgiăng kyâu. Lom anun mơtăm ƀing gơñu đuăi kơdŏp klah gah amăng dlai, grŭp hyu mă bruă kơnong kơ hmâo mă sa čô mơnuih.

Tơdơi kơ hmâo mă pô anun hrom hăng gơnam tam lĕ 6 bôh rơdêh pơkra mă, 2 bôh măi oă kyâu, sa ƀĕ phao pơkra mă hăng rơbêh kơ sa tạ kyâu sar hrăo yôm, khua Kual pơgang dlai Ea Sô hmâo iâu telephone kơ Anom wai lăng dlai kyâu tơring glông Krông Pa, tơring čar Gialai rơkâo gum djru, pơsir. Năng ai ñu 3 mông tơdơi, anun lĕ 9 mông mlăm, grŭp hyu mă bruă mơng Anom wai lăng dlai kyâu Krông Pa ƀơi anih ataih mơng anih hmâo tơlơi giăm truh 50km kah mơng truh, tŭ mă pô hmâo mă ăt kah hăng ba gơnam tam glăi pơ̆ tơring glông Krông Pa mơn kiăng pơsir.

Hrơi tơdơi, anih gak pơgang dlai mrô 616 glăi ƀuh sa grŭp mơnuih dŏp mă kyâu pơkon pơgiăng lu kyâu mơng dlai pơgang nao pơ̆ tơring čar Gialai. Ƀuh mơnuih apăn bruă pơgang dlai, grŭp wai lăng dlai kyâu hăng rơbêh kơ pluh bôh rơdêh pơkra mă, năng ai ñu 15 čô mơnuih hmâo kơtưn đĭ mrô đuăi hmar, tañ mơtăm kiăng tlaih. Tơdơi năng ai ñu 10 mơnit kiăo tui, mơnuih apăn bruă pơgang dlai hmâo mă sa čô mơnuih pơgiăng ba gơnam tam lĕ hơdôm tơlâ̆o kyâu cẩm lai. Samơ̆ lom anai, hmâo ba nao truh laih gah tơring čar Gialai, ƀu djơ̆ gah Kual pơgang dlai gah anai dong tah. Pô arăng hmâo mă ƀu lăi pơthâo ôh, kơdŏng glăi hăng iâu telephone kơ ƀing gŏp nao pơtlaih brơi. Ayong Trần Văn Khánh, mơnuih apăn bruă Anom wai lăng dlai kyâu mrô 2, Kual pơgang dlai Ea Sô, dưi kơtưn nao gak pơgang dlai 616, giăm hăng tơring čar Gialai brơi thâo, hmâo laih lu mơta tơlơi anai, ƀing dŏp mă kyâu pơphun khul pơtlaih ƀing gŏp hăng mă glăi gơnam gơñu.

 “Gơgrong, bruă mă mơng Pơgang lĕ kơnong kơ dưi ƀơi dlai mơng pô đô̆c, tơlơi dưi mơng pô ƀu prong, anun tơnap lom mă ƀing dŏp kyâu. Biă ñu lĕ ƀing dŏp kyâu gơñu lăi lĕ kual pơgang dlai ƀu mă ƀơi kual lŏn Gialai ôh, lăng hrom tơnap biă. Gơñu thâo leč biă, kơdŏng glăi khut khăt mơtăm kiăng gơñu mă glăi gơnam gơñu, kyâu, rơdêh, gơnam mă yua mơng gơñu”.

Ƀing dop mă kyâu rŭi mut amăng dlai Ea Sô

Ơi Bàn Tiên Thái, Kơ-iăng Khua Anom wai lăng dlai kyâu mrô 3, Kual pơgang Ea Sô, dưi kơtưn mut gak pơgang dlai 616, ăt brơi thâo mơn, ƀing dŏp mă kyâu ƀơi kual giăm guai, biă ñu lĕ gah tơring čar Gialai, jai hrơi jai ƀu huĭ kơ hlơi hăng pơsuh dong. Hmâo laih lu wot ƀing gơñu pơhuĭ, kơdŏng glăi, đa gơñu či pơdjai mơnuih apăn bruă pơgang dlai dong, ngă kơ adơi ayong pơgang dlai huĭ, bơngot:

 “Ƀơi kual pơgang anai lĕ hmâo 2 čô mơnuih arăng pơnah, 3 čô mơnuih arăng klâ̆o. Kah hăng ơi Cao, tơhrơi nao mă ƀing dŏp kyâu, tui anun truh mơmot ñu nao pơ̆ anom pơnah đam ƀơi anun mơtăm. Dua lĕ ơi Hoàng, mlăm ñu nao mă ƀing dŏp kyâu amăng dlai lĕ, arăng klâ̆o hluh kơsô. Bơ̆ ơi Tùng, ăt rai pơ̆ anai mă bruă mơn, mă kyâu ƀơi jơlan čơlah 3 tom brơi ƀing adơi ayong nao, mlăm mơmot ƀing gơñu rŭi nao giăm truh ha rơtuh čô mơnuih nao taih ơi Tùng, ƀlĕ drah tơket tơkeng, giăm djai laih. Hrơi anun ƀu hmao ba nao tañ pơ̆ sang ia jrao anun ơi Tùng djai hĭ”.

Hmâo ƀing mơnuih arăng hmâo mă lom dô̆ oă kyâu ƀơi dlai

Ơi Lê Minh Tiến, Khua Kual pơgang dlai Ea Sô brơi thâo, mă tŭ tơlơi klin ruă Covid-19 ngă, mơnuih dŏp mă kyâu luh nao amăng dlai gah anom. Ƀing gơñu phă brak brai hơdôm hơget yôm phăn mơng dlai klô Ea Sô kah kyâu sar hrăo, kyâu cẩm, kyâu săn hăng wot djop djuai hlô dlai. Tơlơi anai lĕ lăp bơngot biă lom hyu mă bruă pơgang dlai klô mơng Kual pơgang dlai glăk bưp lu tơlơi tơnap yua kơƀah mơnuih mă bruă, gơnam mă yua hăng kơƀah prăk tuh pơplai. Kual pơgang hmâo giăm truh 27.000 ektar dlai, amăng anun hmâo giăm truh 6.000 ektar giăm hăng dua bôh tơring čar Gialai hăng Phú Yên. Ră anai bruă pơgang dlai giăm guai khom nao jơlan dar, găn dua bôh tơring čar Gialai hăng Phú Yên. Dưi mă ƀing dŏp kyâu ƀơi hơdôm kual giăm hăng guai lĕ abih bang kah hăng ƀu dưi ba glăi lŏn Daklak ôh kiăng pơsir. Tui hăng ơi Lê Minh Tiến, hmâo dua mơta tơlơi phun kiăng hmâo tơlơi lăng ba mơng khua git gai, črâo ba mơng tơring čar Daklak ăt kah hăng dua bôh tơring čar Gialai hăng Phú Yên anun lĕ:

 “Ăt čang rơmang mơn hơdôm gơnong bruă tơring čar iao gah kơtưn bruă hyu tir, ăt kah hăng dô̆ gak pơgăn kiăng ƀing dŏp mă kyâu ƀu mut amăng dlai. Tơdah mut dŏp thơ ăt ƀu dưi ba gơnam tam tơbiă mơn. Dua lĕ, kiăng ječ lĕ khom tuh pơplai pơdŏng, pơplih pơkra glăi glông jơlan tô mơng Anom wai lăng dlai kyâu mrô 5 truh pơ̆ Anom găk wai mrô 9 kiăng ƀing gơmơi ba đuăi anih anom gak gah lŏn Gialai glăi, phun ñu amra hmâo tơhnal măi mok hăng lom thâo ƀing dŏp kyâu mut thơ ba tơpă glăi pơ̆ Kual pơgang tơlơi pơhuĭ ăt kah hăng pơsir đut tơhnal mơn. Bơ̆ ră anai pơdŏng anih dô̆ gak gah Gialai, lom mơ̆ thâo hmâo ƀing dŏp kyâu, ƀing gơmơi ba ƀing gơñu găn rơgao plơi pla ƀing mơnuih anai hă tơnap tap biă”.

Gơnam lĕ rơdêh pơkra mă pơgiăng kyâu sar hrăo yôm

Mă tŭ tơlơi klin ruă ngă tơnap hăng mă tŭ hơdôm tơlơi tơnap mơng khul pơgang dlai klô lom kơƀah mơnuih mă bruă, kơƀah gơnam mă yua hăng kơƀah tơlơi gum hrom hơdôm bôh tơring čar, hơdôm mơnuih dŏp mă kyâu ƀơi kual giăm hăng guai tơring čar Gailai hăng Phú Yên glăk kơsung mut amăng dlai phă prai ƀơi dlai Ea Sô, huĕt mă abih kyâu yôm, hlô dlai. Kông ngăn dlai klô, lu mơta ra mơmong mơng hơdôm blah dlai klô đưm čư̆ siăng hăng kơtuai hang ia rơsĭ, anih dô̆ mơng lu djuai hlô yôm dô̆ glăi ƀơi Dăp Kơdư amra bơdjơ̆ nao prong. Tơlơi anai kiăng hmâo tơlơi gum hrom mơng 3 bôh tơring čar lĕ Daklak, Gialai hăng Phú yên kiăng pơgang dlai klô Ea Sô./.

VOV Tây Nguyên: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang