Hơdôm hrơi hăng anai, ƀơi Jơlan prong 14 (jơlan Hồ Chí Minh), Jơlan prong 14C hăng hơdôm glông jơlan tơring čar 682, 683, hăng jơlan nao pơ să găn nao pơ Dak Săk, Đức Lập, Thuận An, Dak Mil..., tơring čar Lâm Đồng, rơdêh kông nông nao rai mơtuk mơtul, pơgiăng kơphê săt phrâo pĕ kleng bă amăng rơdêh ba glăi pơ sang. Ayong Y A Rôn, dŏ pơ ƀon Bu Dak, să Thuận An, mơgăt rơdêh kông nông pơgiăng kơphê mơ̆ng đang ñu pơ thôn 9, să Dak Lao brơi thâo, sang anŏ hơmâo 2 ha kơphê. Bruă pơdŭ glăi kơphê pơ sang, pơgiăng ba ƀing nao pĕ kơphê hăng rơdêh kông nông soh yơh. Thâo mơn rơdêh anai ñu ƀu hơđong rơnuk rơnua đơi ôh anun rim wơ̆t đuăi hyu, ñu sem lăng tong ten kah mơ̆ng nao:“Sang anŏ leng kơ lăng tong ten kah hăng phơnai rơdêh, pung rơdêh, anŏ pep, tĕp hla pơ-ar jă apui hăng truă apui pơčrang rơđah kiăng rơnuk rơnua. Lơ̆m pơgiăng kơphê glăi pơ sang, gơmơi ƀu song glông đơi ôh, ƀu hơmâo pơgiăng ba lu mơnuih đơi lơi; pơtă na nao kơ pô mơgăt khŏm kiăo tui Tơlơi phiăn nao rai ƀơi jơlan, nao djơ̆ jơlan pioh kơ rơdêh kông nông. Ƀu dưi weh nao glông rơdêh pơkŏn, nao giăm tơneng, pơhlôm rơnuk rơnua amăng hrơi pơgiăng gơnam”.

Ayong Nguyễn Văn Khánh, plơi Xuân Lộc 1, să Dak Săk, tơring čar Lâm Đồng (hlâo adih jing să Dak Săk, tơring glông Dak Mil, tơring čar Dak Nông hơđăp), ăt hơmâo mơn 2 ha đang kơphê giăm să Long Sơn, ataih mơ̆ng sang 15km, laih anun pơdŭ pơgiăng gơnam tam lêng kơ hăng rơdêh kông nông soh. Ñu lăi, mah rơdêh anai ñu ƀu rơnuk rơnua tui hăng rơdêh pơkŏn ôh, samơ̆ tơdah ta mơgat thâo, pơđuăi rơnang, tui anun ăt dưi mơn. Rơbêh 15 thun ngă hmua hăng đĭ rơdêh kông nông, bưng mơn huăi yơ hơmâo hnun hnai lơi:“Jơlan nao pơ hmua sang anŏ gơmơi đĭ rơdêh ôtô pơgiăng gơnam ƀudah rơdêh prong pơgiăng gơnam ƀu thâo nao ôh, yua dah jơlan sat biă noh, tơdah hơjan hlim jơlan tơbor biă mă, khŏm đĭ rơdêh kông nông rơdêh rơmok đôč yơh mơ̆ng thâo, tơdah ñu dlut lĕ ta dui hăng hrĕ. Ta mut nao jơlan plơi, đuăi rơnang jing huăi mơn, song đĭ hăng rơdêh 30-40 kơsăk kơphê đôč, ƀu hơmâo pơgiăng ba mơnuih ôh, jing huăi mơn. Mơnuih pĕ kơphê lĕ gơñu đĭ glăi hăng rơdêh thut. Nao jơlan bĕ amăng plơi lĕ ta khŏm đuăi rơnang yơh, hŭi kơ bing djơ̆ mơnuih, rơnuk rơnua yơh phun ñu”.

Tơring čar Dak Nông hơđăp hơmâo năng ai 142.000 ha đang kơphê, amăng anun hơmâo 131.000ha glăk mơboh, pĕ sĭ laih, rim thun hơmâo năng ai 1,65 klăk tơn kơphê săt. Bruă pơgiăng hăng rơdêh kông nông amăng bơyan pĕ kơphê jing ngă tơnap kơ bruă pơhlom rơnuk rơnua jơlan glông mơn.

Tui hăng anom bruă tơhan wai lăng jơlan Kông an tơring čar Lâm Đồng, ƀơi hơdôm boh să, phường tơring čar Dak Nông hơđăp, hơmâo 13.502 boh rơdêh kông nông, rơdêh dui anet hơmâo čih anăn, samơ̆ sit biă ñu ăt lu hloh dong, yua lu sang anŏ ƀu hơmâo čih anăn rơdêh ôh. Thiếu tá Trần Đình Tín, Kơ-iăng khua Grup tơhan wai lăng jơlan glông mrô 4 Đức Lập, brơi thâo, tơdơi kơ pơmut hrŏm gong gai, anom bruă wai lăng giăm 100km Jơlan prong 14, Jơlan prong 14C, hrŏm hăng hơdôm rơtuh km jơlan tơring čar hăng amăng să. Kiăng plai ƀiă tơlơi rung răng ƀơi jơlan nao rai yua rơdêh kông nông, rơngiao kơ hyu tir, sem lăng, anom bruă hơmâo pơtô pơblang kiăng neh wa nao čih anăn rơdêh, tĕp hră jă apui ƀơi rơdêh, sem lăng rơdêh na nao:“Ƀing gơmơi ngă hrŏm hăng gong gai, kông an să pơtô lăi kơ neh met wa ngă tui djơ̆ tơlơi pơtrun rơnuk rơnua jơlan nao rai. Pơtô brơi neh met wa pơgiăng kơphê rơnuk rơnua, hơđong, anăm pơgiăng lu đơi, glông đơi ôh, ƀu brơi mơnuih dŏ gah tlôn rơdêh, yua tui anun hŭi rơhyưt. Lăi pơthâo rơđah hơdôm anih pơkra rơdêh kông nông khŏm ngă tui djơ̆ kĭ thuâ̆t lơ̆m sĭ rơdêh khŏm hơmâo djŏp hră tĕp jă apui, apui kơđen, phơnai, pung rơdêh. Akŏ pơdong grup hyu pel ĕp bruă nao rai ƀơi jơlan, pơtô brơi neh wa nao djơ̆ glông jơlan, kiăng plai ƀiă hơmâo tơlơi truh sat”.

Hăng bruă ngă hmua kual Dap Kơdư, rơdêh kông nông yơh rơdêh juăt pơgiăng hyu gơnam, biă ñu amăng bơyan pĕ pơhrui. Yua hnun, nao hrŏm hăng bruă pơkra rơdêh kiăng kjăp, tơhan wai lăng jơlan, gong gai glăk hyu pơtô pơblang hơmâo hơdră wai lăng djơ̆ akŏ tlôn. Ơi Phan Bá Tịnh, Khua jơnum min mơnuih ƀôn sang să Thuận An, să ngă kơphê lu hloh ƀơi tơring glông Dak Mil hơđăp brơi thâo, să hơmâo akŏ pơdong 20 Grup wai lăng mă pô tơlơi rơnuk rơnua. Hơdôm grup anai yơh bong kjăp rơnuk rơnua, pơtô pơblang, djru ba neh met wa pơgiăng hyu kơphê rơnuk rơnua:“Să git gai khul grup apăn bruă pôr pơthâo, iâu pơthưr neh met wa pơgiăng kơphê ngă hiư̆m pă pơhlom djơ̆ mrô kơtrâ̆o, ƀu dưi pơgiăng lu đơi, ƀu rơnuk rơnua jơlan nao rai. Pơphun hơdôm grup rơnuk rơnua djru wai lăng kơphê pơ hmua mơ̆ng neh met wa bơyan kơphê thun 2025-2026 pơhlôm rơnuk rơnua. Yua dah hơdôm thun giăm anai, nua kơphê pơmă anun khŏm kơđiăng yơh, hŭi arăng klĕ dŏp amăng bơyan pĕ kơphê”.

Hơdôm tơlơi gir mơ̆ng tơhan kông an hăng gong gai hơdôm boh să tơring čar Lâm Đồng glăk ngă plai ƀiă tơlơi truh mơ̆ng rơdêh kông nông - rơdêh dưi nao pơ jơlan plung kơdư, dlut, tơbor, djru neh wa hơmâo sa bơyan pĕ kơphê mơ-ak hăng rơnuk rơnua./.