VOV.Jarai - Việt Nam mut hrŏm Hră kĭ pơkôl Ramsar mơ̆ng thun 1989 laih anun dêh čar ta ră anai glăk hơmâo 9 kual Ramsar (kual lŏn ia dăo hơmâo rŏng lŏn tơnah tŭ yap). Hơdôm kual anai yom biă či pơpha hyu ia, pơgang ba hang ia rơsĭ hăng djru bơwih ƀong huă amăng plơi pla.

VOV.Jarai-Mơ̆ng hơdôm blah đang hmua pla mơnong ƀu jing, phun boh kruăi hrĕ pơhrua kơ phun pla pơkŏn hlăk pok anăp pơđĭ kyar phrâo kơ lu plơi pla ƀơi Quảng Ngãi. Djuai phun pla anai, djru hrŏm akŏ pơjing kual pla boh troh pơjing gơnam sĭ mơdrô ba nao pơ dêh čar tač rơngiao. Tơlơi čih mơ̆ng Thanh Thắng lăi nao kơ tơlơi anun tui anai:

VOV.Jarai-Kơnôl 18/6, tơhan amăng kơnuk kơna ƀơi phường Đông Gia Nghĩa, tơring čar Lâm Đồng, hlăk kăng lui anih, pioh pơsir klin pơtah čroh ƀơi un, bui ƀă kman mơ̆ng kual ơi jŭ, laih anun brơi čuh pơrai abih pŭ bui djơ̆ klin aka djai kiăng pơgăn ƀu brơi klin hơđuh hyu.

VOV.Jarai-Ngă tui hơdră “Glông mơtah” hăng djop mơta amăng yua boh thâo phrâo hăng pơƀuh brơi tong ten anih pla hăng mrô QR hơmâo čang rơmang amra ngă tañ ƀiă bruă mut tơbiă, hrŏ ƀiă prăk duh logistics hăng hrưn đĭ pran bơkơtưn brơi gơnong bruă sầu riêng. Samơ̆, tơdơi kơ rơbêh dua blan pok pơhai, tơhnal pơkă anai ăt aka ƀu ngă pơplih tong ten ôh. Lơm bơyan pĕ pơhrui lu hloh thun anai ƀơi kual Dap kơdư glăk jê̆ giăm laih, bruă pok phư “glông mơtah” amăng sĭ mơdrô pơ tač rơngiao tŏ tui lĕ tơlơi rơkâo kiăng hloh mơng gơnong bruă anai.

VOV.Jarai-Mơ̆ng hơdôm kual lŏn ngă hmua khăng khăi, lŏn tơba ƀu jing mơnong ôh, lu đang hmua ƀơi tơring čar Dak Lak arăng pơblih pla kơtor pioh sĭ phun čem hlô mơnong. Kơmlai truh 100 klăk prăk lơ̆m 1 hektar rim thun, hơbô̆ bruă ngă hrŏm plah wah mơnuih ngă hmua, sang bruă mơdrô laih anun gong gai kơnuk kơna hơmâo pơjing rai gơnam sĭ mơdrô hơđong, pơhiam glăi lŏn hmua, hneč mă djah djâo mơ̆ng phun pla ăt pơjing rai rơnoh sĭ mơdrô hơđong kơ bruă čem rông hlô mơnong.

VOV.Jarai - Ƀơi anăp tơlơi kiăng đĭ kyar ngă hmua tui rơnuk mă yua boh thâo hăng hơđong kjăp, tơring čar Lâm Đồng glăk pok prong bruă ngă hmua hơdjă, mơtah mơda, rơgơi, mă yua boh thâo măi mok phrâo đah mơ̆ng djơ̆ hăng tơlơi kiăng mơ̆ng anih mơdrô.

VOV.Jarai - Anom bruă pơtrut pơsur ngă hmua dêh čar, Sang bruă Boh thâo ia rơgơi Ngă hmua pla kyâo kual Dap Kơdư hrŏm hăng hơdôm anom bruă bơdjơ̆ nao phrâo ba pơƀuh hơbô̆ bruă jao glăi boh thâo ia rơgơi ngă hmua hơđong. Ƀơi anih ngă lăng hlâo, hơdôm rơtuh čô mơnuih ngă hmua, ƀing apăn bruă pơsur ngă hmua hăng mơnuih kơhnâo bruă ngă hmua nao čuă lăng anih pla sâu riêng hăng kơphê mă yua boh thâo phrâo, lăp djơ̆ hăng ayuh hyiăng pơplih phara rơnuk anai, wơ̆t hăng tơlơi pơkă jai hrơi prong tui mơ̆ng dêh čar ta ba sĭ gơnam.

VOV.Jarai-Anŏ pơblih ayuh hyiăng lŏn tơnah ngă kơ bơyan không, adai pơđiă phang kơtang tui, sui blan hloh, sit truh bơyan hơjan hlim, lĕ ia ling dăo, lŏn tơhlŏm. Lơ̆m anun, rơnoh pơđĭ kyar bruă ngă hmua pla pơjing hmar đơi, hlăk ngă kơ kual Dap Kơdư dŏ ƀơi anăp tơlơi lông lăng prong koa ia yua. Lơ̆m ia amăng rơgup lŏn jai hrơi thu, hrŏ hĭ, tơlơi pơmin jŭ yap kiăng pơtrut pơđĭ kyar ƀu kơnong pơđĭ rơnoh pơhrui glăi hăng nua sĭ mơdrô đôč dơ̆ng tah, dŏ jing ngă hiư̆m pă pơgang pioh ia kiăng pơgang pioh tơlơi bơwih ƀong huă hăng anăp nao ngă hmua tui atur ngă hmua mơtah mơda, hơđong kơjăp.

VOV.Jarai-Bruă ƀu ngă tui hră pơkôl, ngă soh tơlơi ƀuăn pơlir hơbit glăk tơ̆i hĭ bruă blơi pơhrui gơnam đang hmua. Tơlơi pơmĭn bơwih ƀong lăng nao tơlơi dưi ƀơi anăp ƀu djơ̆ kơnong ngă sat brơi anom bruă sĭ mơdrô, anom bơwih ƀong hrŏm đôč ôh mơ̆ ăt ngă rơngiă hĭ tơlơi dưi kơ mơnuih ngă hmua lơm mut hrŏm ba gơnam sĭ mơdrô tui jơlan phun rơkâo ngă tui djơ̆ tơlơi pơkă hăng pơhlôm rơđah rơđông.

VOV.Jarai-Kiăng pơgang pioh glai rưng, ƀing tơhan pơgang glai kyâo Quảng Ngãi hơmâo ngă hrŏm lu hơdră: yua flycam krăp lăng mơ̆ng adai rơngit, laih dơ̆ng pơphun hyu tir amăng glai, dŏ glăi pơ glai klô. Mơ̆ng lŏn đĭ nao pơ adai rơngit, bruă mă hlăk dŏ pơgang tong ten biă mă, kiăng tañ ƀuh mơ̆ng ataih, tơlơi či truh apui ƀong glai amăng bơyan không pơ-iă kơtang phang khôt hăng pơgang ia mơtah hla mơda hơdôm rơtuh rơbâo hektar glai rưng.