Ƀơi Anom ngă ƀong hrŏm Ngă hmua Mơtah Krông Pač, tơring čar Dak Lăk, bruă ngă hră mrô pơthâo tơlơi pơhing anih pla amuñ mơn. Ơi Trần Văn Thắng, Khua anom ngă ƀong hrŏm Ngă hmua Mơtah Krông Pač, brơi thâo, amăng lu thun rơgao, anom ngă ƀong hrŏm čih pơkra hơdră ngă bruă tui VietGAP, laih dong čih pioh amăng hră điện tử či krăp lăng bruă tơjŭ pla, rông phun pla, mă yua ia jrao gun, kmơk hơbâo hăng pĕ pơhrui. Lơ̆m hơdôm bruă anai hơmâo dưm pơmut amăng hră mrô, pơtruh hăng glông ĕp ƀuh anih pla, hmua đang, bruă pơsit anŏ klă hiam mơ̆ng gơnam đang hmua hơmâo phun tơhnal rơđah hloh. Bruă čih pơmut hră mrô, brơi gru mrô anih pla, glăk djru brơi anom bruă wai lăng klă hloh laih anun dưi pơtruh hăng anih ba sĭ pơ tač rơngiao:“Hrơi blan ngă hră gru mrô anih pla tañ biă, kơnong kơ 2 blan đôč, dưi ngă 6 gru mrô laih, jing hăng ƀing gơmơi, djơh anun lĕ tañ yơh pơhmu hăng hlâo adih. Mơ̆ng anun, ăt čang rơmang Ding jum ngă bruă hăng ayuh hyiăng, hơdôm anom apăn bruă hơmâo dong jơlan hơdră jơnum pơbưp, ƀudah hơmâo tơlơi djru pơtrut bruă sĭ mơdrô plah wah dua boh dêh čar, hiưm pă dưi kơđŏm pơsit brơi mrô anih pla đah mơ̆ng dưi ba sĭ gơnam pơ tač rơngiao tañ hloh”.
Hrŏm hăng hơdôm anom ngă ƀong hrŏm, gong gai să ăt glăk gum djru ba hră pơ-ar mrô truh pơ rim hmua đang mơn. Ƀơi să Ea Knuêc, tơring čar Dak Lăk bruă ngă hrŏm hăng hơdôm sang bruă boh thâo ia rơgơi djru brơi mơnuih ngă hmua dưm pơmut tơlơi pơhing ngă hmua pơkra gơnam, pơjing gru mrô ĕp ƀuh anih pla, anih pơkra gơnam mơ̆ng hmua. Mơ̆ng anun, bruă tơjŭ pla ngă hmua ƀu kơnong wai lăng kjăp hloh đôč ôh, ăt djru brơi mơnuih blơi yua, ƀing gŏp blơi mơdrô thâo tơlơi pơhing gơnam tam. Yă Hồ Thị Bích Kiều, Khua anom bruă bơwih ƀong să Ea Knuêc, brơi thâo:“Ƀing gơmơi pơtruh hăng abih bang sang bruă juăt ngă bruă ba yua boh thâo mrô, đah mơ̆ng nao dưm pơmut hrơi tơlơi pơhing, hră pơ-ar, laih anun ba hơdôm blah đang hmua anun hơmâo mrô ĕp ƀuh anih pla, laih dong rim hrơi lĕ neh met wa čih pơmut djŏp bruă mă pơ đang hmua amăng anun mơtăm. Tui anun ta pơƀuh anŏ sit, wơ̆t hăng pơƀuh brơi rŏng lŏn tơnah ƀuh gơnam mơ̆ng ƀing ta jơman, klă hiưm pă”.
Boh nik ñu brơi ƀuh, mrô anih pla ƀu kơnong jing sa pok hră pơ-ar či ba sĭ gơnam pơ tač rơngiao đôč ôh. Anai jing mrô pơsit kual pơkra gơnam, krăp lăng bruă ngă hmua, wai lăng bruă mă yua kmơk, hơbâo pruai, ia jrao pơgang phun pla hăng djru ĕp ƀuh nih hmua la đang lơ̆m hơmâo anŏ hơget thơ ƀu djơ̆, gơnam ƀu hiam thơ. Kiăng djru mơnuih ngă hmua ngă tui, sang bruă pơsur ngă hmua glăk pơtô brơi boh thâo, pơtŏp brơi bruă ngă hmua pla pơjing, laih anun pơtruh hrŏm lu bơnah pơjing rai anŏ yom mơ̆ng sa mơta gơnam. Ơi Nguyễn An Ninh, Kơ-iăng khua Sang bruă pơsur ngă hmua kual Ngŏ dơnung, Ter hang ia rơsĭ Tong krah hăng Dap Kơdư, brơi thâo:“Gơmơi pơƀut pơtô brơi neh met wa, anom ngă ƀong hrŏm kiăo tui hơnong pơkă ngă hmua, hăng čih pioh bruă ngă hmua, laih dong mă yua gơnam djơ̆ lăp hăng anŏ či kiăng. Gơmơi hơmâo ngă hrŏm pel ĕp, krăp lăng ăt kah hăng pơtŏp hrăm, pơtruh sang bruă bơwih ƀong sĭ mơdrô đah mơ̆ng pơđĭ tui anŏ klă gơnam mơ̆ng hmua, bong kjăp hră mrô pơsit anih pla, pok prong anih blơi hăng ba sĭ gơnam”.
Hrŏm hăng djru boh thâo ngă bruă, anom bruă ngă hmua Dak Lăk glăk pơtrut dưm pơmut amăng boh thâo mrô abih bang, pơsit djơ̆ lăp gru mrô anih pla hăng anih anung gơnam, ƀơ ƀrư̆ pơdưm pioh amăng glông ĕp ƀuh gơnam tam mơ̆ng hmua. Tơlơi anai djơ̆ hăng pran jua ngă bruă mơ̆ng Hră pơtrun 57 mơ̆ng Ding jum kơđi čar. Amăng anun, hră pơ-ar, tơlơi pơhing mrô hơmâo lăng jing atur či pơđĭ boh tŭ yua, pơplih glăi bruă ngă hmua pơkra gơnam laih anun djơ̆ hăng anŏ kiăng mơ̆ng hơdôm boh dêh čar blơi gơnam. Ơi Bùi Hồng Qúy, Khua gơnong bruă ngă hmua hăng ayuh hyiăng tơring čar Dak Lăk, pôr pơthâo:“Gơnong bruă glăk juh alum, pơsur neh met wa laih anun pơphun pơsit brơi gơnam tam hăng hơdră pơtŏng rơđah mrô anih pla, anăn păn djŏp phun pla đah mơ̆ng hơmâo djŏp anŏ či kiăng lơ̆m mut pơ anih sĭ mơdrô jar kmar”.
Mơ̆ng tơlơi hơmâo mơ̆ng rim boh să, bruă pơmut gru mrô anih pla hmua đang glăk pok jơlan ngă bruă phrâo amăng wai lăng đang hmua ƀơi Dak Lăk. Khă hnun, brơi gru mrô jing bruă hnăng blung đôč; yom hloh lĕ ta ngă brơi gơnam klă na nao, dưm pơmut čih pioh, ĕp lăng na nao amăng glông djă pioh hră pơ-ar, laih anun kiăo tui anŏ kiăng mơ̆ng anih blơi sĭ. Lơ̆m mơnuih ngă hmua, anom ngă ƀong hrŏm, sang bruă mơdrô prong hăng hơdôm anom bruă wai lăng gum ngă, hră pơ-ar mrô ƀu kơnong djru ĕp ƀuh nih hmua la đang đôč ôh, ăt ngă brơi gơnam tam yom tui, arăng đăo kơnang či blơi, laih anun dưi pơhno gơnam mơ̆ng đang hmua.
Lơm tơring čar Dak Lak glăk pơtrut kơtang sĭ mơdrô gơnam đang hmua phun pơ tač rơngiao, bruă ngă brơi mrô kual pla hăng anih anung gơnam lĕ tơlơi yôm biă mă. Dơnun hơdôm mrô anai amra yôm hiưm pă hăng bruă ba sĭ mơdrô gơnam pơ tač rơngiao? Bruă ngă pơ-ar hăng hơdôm tơlơi kiăng răng kơđiăng phun brơi neh met wa ngă hmua, anom bơwih ƀong hrŏm hăng anom bruă sĭ mơdrô hiưm pă ñu? Pô mă čih tơlơi pơhing črăn hơdră Gum hrŏm mơnuih ngă hmua hơmâo mông bơră ruai hăng ơi Tô Văn Huấn, mơnuih ngă bruă amăng anom bruă tơjŭ pla hăng pơgang phun pla amra lăi pơthâo kơ bruă anai.
- Ơ ơi, lơm Dak Lak glăk pơtrut kơtang sĭ mơdrô hơdôm gơnam đang hmua phun pơ tač rơngiao, bruă ngă brơi mrô kual pla hăng anih anung gơnam yôm phăn hiưm pă hăng hơdôm bruă ba gơnam sĭ mơdrô pơ tač rơngiao, hăng yua hơget arăng lăng anai lĕ tơlơi yôm phun hăng gơnong bruă sĭ mơdrô gơnam?
Ơi Tô Văn Huấn: Ngă brơi mrô kual pla lĕ sa amăng hơdôm tơlơi yôm phăn hloh, anai lĕ tơlơi blung a kiăng ƀing ta dưi ngă djơ̆ tơlơi rơkâo mơng hơdôm boh dêh čar blơi mut. Hăng anai ăt lĕ tơlơi gal kiăng mơnuih ƀôn sang kah hăng hơdôm khul grup thâo hluh rơđah dong kơ bruă bơdjơ̆ nao hơdôm tơlơi rơkâo mơng anih anom blơi mut. Hăng yua anun ƀing ta amra hơmâo hơdôm bruă pok pơhai ngă, sit biă ñu lĕ ngă tui hơdôm tơhnal pơkă, hơdôm gơnam tam mơ̆ ƀing ta sĭ mơdrô kiăng lăp djơ̆ hăng tơlơi rơkâo amăng pơhlôm gơnam hơdjă, thâo tong ten anih pla. Yua anai ăt lĕ dua tơlơi yôm phun amăng bruă mơ̆ ƀing ta kiăng ngă tui djơ̆ tơlơi rơkâo mơng anih anom blơi mut gơnam.
- Yua anun kiăng ngă brơi mrô kual pla ƀudah mrô anih anung gơnam ba sĭ pơ tač rơngiao, mơnuih ngă hmua, anom bơwih ƀong hrŏm hăng anom bruă sĭ mơdrô kiăng prap lui hơget? Bruă čih anăn ngă brơi hiưm pă ñu, ơ ơi?
Ơi Tô Văn Huấn: Bruă ngă brơi mrô kual pla amuñ ƀiă tui tơlơi pơtrun mrô 36 mơng Kơnuk kơna. Anai lĕ tơlơi gal kiăng mơuih ƀôn sang nao čih anăn ngă brơi mrô kual pla. Samơ̆, lơm ngă kiăng ba gơnam sĭ mơdrô pơ tač rơngiao, mơnuih ƀôn sang kiăng đing nao sa, dua boh tơhnal. Amăng anun, yôm hloh lĕ bruă ngă hmua pơhlôm gơnam hiam hơdjă. Dua dong lĕ djop mơta bruă rơkâo ngă brơi mrô kual pla hơmâo čih pơthâo amăng măi mok, hluai tui Anih djru ngă pơ-ar dêh čar. Anai lĕ tơlơi yôm hloh kiăng ngă tong ten bruă jao mrô kual pla hăng bruă pơƀuh tong ten anih pla gơnam. Kơ boh thâo ngă hmua, neh met wa kiăng ngă tui hơdră ngă hmua hơdjă, laih dong čih glăi djop amăng hră pơ-ar kơ bruă ngă hmua hăng pĕ pơhrui. Lơm lăi pơthâo amăng măi mok, tơlơi pơhing bơdjơ̆ nao đang hmua kiăng kơ djop. Tơlơi pơkă anai pơgôp ngă amuñ ƀiă hră pơ-ar čih ngă, tañ ƀiă hrơi mông jao gru mrô.
- Tơdơi kơ ngă brơi mrô kual pla, bruă tŏ tui yua mrô anai jing tơlơi yôm hiưm pă ñu ? Mơnuih ngă hmua kiăng ngă tui hơdôm tơlơi pơkă hơget kiăng mrô anai mă yua hơđong, ơ ơi?
Ơi Tô Văn Huấn: Lơm mrô kual pla arăng ngă brơi, tơlơi yôm hloh lĕ tŏ tui yua hơđong. Rĭm thun, mơnuih ngă hmua kiăng pơhlôm ngă tui djơ̆ tơlơi pơkă amăng ngă hmua hơmâo lăi pơthâo hăng hơmâo anom bruă bơdjơ̆ nao tŭ yap.
Neh met wa kiăng răng kơđiăng, tơdah pơjing bruă ngă hmua mơ̆ aka ƀu pơhlôm djơ̆ tơlơi rơkâo, tui anun amra ƀu djơ̆ tơlơi gal ngă brơi gru mrô. Yua anun, mơnuih ƀôn sang nao tơl anom bruă bơdjơ̆ nao, sit biă ñu lĕ anom bruă bơdjơ̆ nao gưl să, kiăng amra lăi pơthâo hăng črâo ba hlâo kơ ngă. Hrŏm hăng anun, amăng bruă pla pơjing, hăng hơdôm djuai phun pla, bruă yua ia jrao, sit biă ñu lĕ ia jrao pơgang phun pla, ngă tui tơlơi pơkă. Rĭm thun, neh met wa kiăng tŏ tui lăi pơthâo hră pơ-ar bơdjơ̆ nao bruă pla pơjing, pĕ pơhrui hăng sit biă ñu čih glăi gơnam pơhrui. Gơnam pơhrui sit nik kiăng lăp djơ̆ hăng gơnam hơmâo čih lăi pơthâo blung a hăng mrô gơnam đang hmua sĭ brơi arăng ƀudah hơdôm anom sĭ mơdrô pơ tač rơngiao.
- Bơni kơ ih hơmâo pioh mông bơră ruai hăng ƀing gơmơi!
Viết bình luận