VOV4.Jarai - Thun 2021, klin Covid-19 tŏ tui bơbeč nao kơtang amăng bruă pơtô hrăm amăng gơnong bruă pơtô pơjuăt đơ đam dêh čar. Lu nai pơtô, ƀing čơđai sang hrăm ƀă klin Covid-19, lu sang hră arăng guang dar, pơčlah wŏt ƀing nai pơtô, ƀing čơđai ƀơi sang hră mơtăm … Hăng pran gơgrong pơhlôm brơi tơlơi dưi hrăm hră, ƀing nai pơtô, ƀing mơnuih wai lăng, ƀing čơđai sang hră, ƀing amĭ ama… hơmâo gir run ƀu pơdơi kiăng kơ pơplih hăng hluai tui tơlơi sit nik pơphun bruă pơtô hrăm, pơhlôm pơgang brơi tơlơi suaih pral. Bruă pơplih kiăng hluai tui tơlơi sit nik amăng pơtô hrăm hơmâo ƀuh lu tơlơi aka ƀu klă, gơnong bruă pơtô pơjuăt hơmâo tŭ mă tơlơi pơgôp hiăp hăng hơmâo lu bruă pơplih phrâo kiăng kơ djơ̆ hăng tơlơi sik nik, abih bang mơnuih gum tơngan hrŏm djru kiăng pơgiong bruă pơtô hrăm hăng pơhlôm brơi kơ klă hloh.

Anai lĕ thun tal 2 bruă pơtô pơjuăt dong ƀơi anăp kơ tơnap tap lơ̆m klin hơđuh đĭ tal 4 ngă lu anih ƀuh mơnuih ƀă klin pơhmu hăng thun 2020. Lu ƀon lan pơčlah mơnuih mơnam amăng sui hrơi, lu sang hră arăng mă yua ngă anih pơčlah mơnuih, pơjrao brơi mơnuih ƀă klin. Ƀing nai pơtô, čơđai sang hră ƀă klin Covid-19 … ngă bral rơngal, bơngŏt kơ ƀing čơđai hăng ƀing amĭ ama. Samơ̆, hăng tơlơi gir run ƀu djơ̆ yua kơ hơmâo klin mơ̆ bruă pơtô hrăm pơdơi hĭ, gơnong bruă pơtô pơjuăt đơ đam dêh čar hơmâo gơgrong pơphun pơtô hrăm hăng lu mơta hơmâo: pơtô ƀơi anăp, lăng nao rai mơng ataih, ƀudah jao tơlơi hrăm glăi pơ sang. Sit biă ñu đơ đam dêh čar hơmâo pơgiong 2 tal pơplông abih anih 12 thun 2021 hăng pơđut hĭ thun hrăm 2020-2021 hăng pran jua mơ-ak hơmâo mơ̆n bơngŏt hơmâo mơ̆n mơng hơdôm klăk čô čơđai hăng ƀing amĭ ama čơđai amăng đơ đam dêh čar.

“Ƀing amĭ ama hăng ană bă lêng kơ bơngŏt soh yua amăng hrơi blan laih rơgao ƀing čơđai ƀu dưi nao sang hră, samơ̆ ăt hơdeč hmar brơi čơđai hrăm mă pô pơ sang. Ƀing amĭ ama kiăng đing nao kiăo tui lăng ƀing čơđai hrăm hră pơ sang”.

Yak nao thun hrăm 2021-2022, hơmâo tơlơi gơgrong mơng gơnong bruă pơtô pơjuăt, gong gai ƀon lan tŏ tui hơdôm tơlơi gal, kiăng pơhlôm klă hloh amăng bruă pơtô hrăm, Nai prin tha Vũ Thu Hương, mơnuih rơgơi kơhnâo gah bruă pơtô hrăm brơi thâo:

Hơdôm ƀon lan mơ̆ khŏm hrăm online, bruă pơtô hrăm hơmâo gơgrong ƀiă yơh. Tơdah thun hlâo, ƀing ta dưi pơtô hrăm lăp djơ̆ hăng hrơi mông pơkă amăng thun hrăm. Thun anai djop mơta bruă hơmâo hruă kjăp, mơng hrơi pơphun mut sang hră, bruă pơtô hrăm, hrơi mông pơplông kah hăng hơdôm bruă mă amăng sa thun hrăm lêng kơ hơmâo djop sang hră prap lui lăp djơ̆. Sa, dua ƀon lan hơmâo lu tơlơi gal ƀiă, ƀing gơñu ăt pơphun brơi ƀing čơđai nao sang hră, mơ̆ ƀu kiăo tui hơdôm jơlan hơdră pơtô hrăm hrŏm amăng đơ đam dêh čar, mơ̆ kơnong pơgiong bruă pơtô hrăm tui tơlơi gal ƀơi ƀon lan.

Kiăng kơ tŏ tui na nao amăng bruă pơtô hrăm lơ̆m klin Covid-19 dŏ ngă tơnap tap, gơnong bruă pơtô pơjuăt hơmâo lu hơdră bruă lăp djơ̆ hăng pran hrŏ trun jơlan hơdră pơtô hrăm, črâo ba, hơmâo tơlơi pơkă amăng bruă pơtô hrăm tui tơlơi sit nik hăng bruă pơphun pơplông abih anih 12…Tui anun, rĭm boh ƀon lan lêng kơ pơjing akŏ bruă pơtô hrăm hrơi ƀing čơđai rĭm gưl, djơ̆ hăng tơlơi dưi pơtô hrăm brơi kơ ƀing čơđai amăng kual huăi hơmâo klin wŏt ƀing čơđai F0, ƀudah ƀing čơđai glăk pơčlah pơƀut. Tơring čar Bắc Giang lĕ tơring čar blung a pơphun hơdôm anih hrăm hrŏm. Amăng hơdôm anih pơtô hrăm anai, ƀing čơđai hrăm lăng nao rai mơng ataih amra pơmut hrŏm hăng hơdôm anih glăk pơphun hrăm ƀơi hơdôm sang hră lơ̆m lăng nao rai amăng camera hơmâo dưm truă ƀơi hơdôm anih hrăm. Yă Huỳnh Thị Hòa Bình, Khua sang hră gưl tlâo Lạng Giang mrô 1 brơi thâo:

“Ƀing gơmơi hơmâo dưm truă rĭm anih hrăm pơmut amăng Microsft Team hăng mơ-it hơdôm link mut hrăm hrŏm brơi kơ ƀing čơđai dŏ hrăm pơ sang. Tơlơi yôm phara mơng hơdôm anih hrăm hrŏm anai lĕ ƀing čơđai dưi hrăm ƀơi anăp ƀudah hrăm lăng nao rai mơng ataih dưi ƀuh ƀô̆ mơta nao rai hăng nai pơtô. Ƀing čơđai hrăm amăng Microsoft Team amra pơhiăp nao rai hăng nai amăng măi komputơr, ƀing čơđai ăt dưi hrăm bơkơnar hăng ƀing čơđai pơkŏn amăng mông hrăm anun. Amăng hrơi blan klin Covid-19 dŏ ngă tơnap tap, anai lĕ hơdră bruă ba glăi tŭ yua kiăng kơ ƀing čơđai dưi kiăo tui hrăm na nao”.

Tui hăng Khua ding jum pơtô pơjuăt Nguyễn Kim Sơn, bruă ngă hơdeč hmar amăng hrơi blan hơmâo klin thun 2021 anai brơi ƀuh, tơlơi ngă hok mơ-ak hloh lĕ pran mă bruă hur har, gir run mơng rơbêh 1 klăk čô nai pơtô, ƀing mơnuih apăn bruă. Jơlan hơdră pơtô hrăm hơđăp samơ̆ pơplih tui tơlơi kiăng phrâo, bruă pơtô hrăm  phrâo khŏm ngă ƀing nai pơtô kiăng pơčeh phrâo, thâo mă yua lu boh thâo, phần mền amăng internet kiăng kơ pơtô hrăm brơi kơ ƀing čơđai klă hloh.    

Pơplih, thâo pơčeh phrâo kiăng kơ hluai tui tơlơi sit nik, samơ̆ lu sang hrăm aka ƀu pơhlôm djop gơnam tam măi mok lơ̆m yua boh thâo phrâo amăng pơtô hrăm ƀơi anăp hăng lăng nao rai mơng ataih. Lu čơđai hơdôm kual ataih, asuek, hơdôm kual tơnap tap aka ƀu hơmâo măi mok kiăng kơ hrăm lăng nao rai mơng ataih. Boh tŭ yua mơng pơtô hrăm kơplah wah hơdôm ƀon lan aka ƀu bơkơnar yua kơ pơphun pơtô hrăm phara…Sit biă ñu, bruă čơđai sang hră pơplih na nao, đa pơtô hrăm ƀơi anăp, đa lăng nao rai mơng ataih, ƀudah hrăm lăng nao rai mơng ataih sui đơi ngă glêh tơnap kơ ƀing čơđai, anun lĕ: drơi jăn ƀu ai buai, bơngŏt, ƀu dưi pơhiăp nao rai.

Hơdôm tơlơi tơnap tap, aka ƀu klă amăng pơtô hrăm thun 2021 hơmâo Kơnuk kơna, gơnong bruă pơtô pơjuăt, mơnuih mơnam ƀuh laih hăng glăk ƀơƀrư̆ ĕp hơdră kiăng kơ pơsir hĭ. Amăng anun ngă tui jơlan hơdră “Sóng hăng Máy tính cho em”, hơdôm ƀon lan hơmâo jak iâu gum pơgôp hăng jao hơdôm rơtuh rơbâo măi mok hăng sim 4G yua internet soh sel brơi kơ ƀing čơđai sang anŏ tơnap tap, ƀing aka ƀu hơmâo măi hrăm lăng nao rai mơng ataih. Khua ding jum pơtô pơjuăt ơi Nguyễn Kim Sơn brơi thâo, amra tŏ tui bruă pơplih, kiăng kơ bruă pơtô hrăm amăng thun 2022 klă ƀiă dong:

“Găn rơgao sa, dua wŏt pơplih, hrŏ ƀiă jơlan hơdră pơtô hrăm brơi ƀuh amăng jơlan hơdră pơtô hrăm ăt kiăng pel ĕp glăi na nao, mah boh tơhnal, hơdră pơtô hrăm, bruă pơphun kiăng ƀing ta sem lăng glăi amăng djop anom bruă wai lăng amăng gơnong bruă, mơng ding jum truh pơ hơdôm boh sang hră, kiăng kơ hơmâo djop anih anom mơng anun klă dong amăng djop tơlơi pơplih”.  

Ngă tui bruă “hơdeč hmar, pơhlôm rơnuk rơnua” gơnong bruă pơtô pơjuăt hơmâo ngă tui djơ̆ tơlơi pơtrun mơng Kơnuk kơna, anun lĕ pơhlôm brơi tơlơi dưi hrăm mơng abih bang čơđai. Hăng pran jua “Djop mơta yua kơ ƀing čơđai”, rơbêh kơ 1 klăk čô nai pơtô hăng ƀing apăn bruă amăng gơnong bruă pơtô hrăm đơ đam dêh čar glăk tŏ tui găn rơgao tơnap tap, kiăng kơ abih bang čơđai lêng kơ dưi pơtô hrăm klă hloh, plai ƀiă tơlơi bơbeč sat mơng klin Covid-19 amăng bruă pơtô hrăm brơi ƀing čơđai.

Minh Hường: Čih

Siu Đoan: Pơblang