Mơ̆ng tơlơi pơhing lăi pơthâo hăng ƀing tơhan blah ngă hlăk anun dŏ hơdip lăi brơi, grup K51, gah sang bruă khua tơhan tơring čar Dak Lak hơmâo pơtong rơđah laih, bruă hơduah ĕp hăng rŭ kuai tŭ yua per tơlang tơhan djai pơsăn drơi rơgŏm Y Chông Triêk ƀơi ƀôn Trang Yôk, să Krông Knô. Rơbêh ha mơkrah rơnuk thun laih rơgao, yap mơ̆ng hrơi ñu pơsăn drơi, truh ră anai dưi ĕp ƀuh, rŭ ba glăi dor pơ pơsat plơi pla pô pơdơi pơdă. Hăng ƀing khua mua, ling tơhan ngă bruă hyu rŭ kuai pơsat tơhan djai pơsăn drơi lêng kơ mông mơnit yom pơphăn biă mă. Rơgao 20 thun laih amăng bruă mă yom phara djơh hăng anai, Thiếu tá Nguyễn Chí Tiến, mơnuih amăng grup K51 ăt ƀu pơdŏp ôh pran jua ñu ol kơdol lơ̆m ĕp ƀuh tơlang tơhan pơsăn drơi rơgŏm ơi Y Chông Triêk ƀơi hnoh ia krông Knô.

“Lơ̆m hơmâo ĕp ƀuh tơlang tơleh tơhan pơsăn drơi, ƀing gơmơi dlưh pran jua, ol kơdol biă mă, ƀu thâo pơhiăp dơ̆ng tah. Dưi ba glăi wa anun, gơmơi abih bang pran jua mơak biă mă ƀu thâo pia ôh”.

Ƀu kơnong ba lăi tơlơi mơak, juh alum sang anŏ, rim per tơlang tơhan pơsăn drơi hơmâo ĕp ƀuh đôč ôh, dŏ jing ba glăi tơlơi čang rơmang, dŏ tơguan mơ̆ng hơdôm rơbâo sang anŏ, phung wang yua ƀu thâo tơlơi pơhing sui mơ̆ng thun laih rơnuk pơđut blah wang.

Tui hăng tơlơi jŭ yap glăi đơ đam tơring čar Dak Lak ră anai hơmâo 34 boh ƀut pơsat hăng rơbêh 15.200 akŏ pơsat rim čô tơhan pơsăn drơi; amăng anun rơbêh 4000 boh akŏ pơsat aka ƀu thâo anăn krăn pô kiăng mă pơčrang ADN. Hrŏm hăng anun, ƀing tơhan mă bruă lăi ăt dŏ 6000 tơlơi pơhing kơ tơhan pơsăn drơi hrŏm hăng lu tơlơi pơhing lăi pơthâo, aka ƀu pơsit glăi tong ten. Bruă ngă lu biă mă, lơ̆m tơlơi blah wang rơgao sui thun pơ klôn adih laih, anun hyu hơduah ĕp jai tơnap hloh. Anih blah wang, tơdron blah đưm hlâo ră anai pơblih phara laih, hră pơar čih anăn djă pioh kơƀah, rơngiă hĭ, mơnuih dŏ hơdip ngă kơnôl jai hrơi ƀiă tui, lơ̆m anun gơnam yua mă bruă hăng prăk bơwih brơi kơ bruă mă dŏ kơƀah.

Mah hnun, hơdôm tơlơi tơnap tap anun ƀu ngă kơ ƀing tơhan  kơdun hĭ ƀudah pơtah hơtai ôh amăng bruă hơdor tơngia. Amăng bơyan phang thun 2025-2026, grup K51, gah sang bruă khua tơhan tơring čar Dak Lak hơmâo nao pơ lŏn mơnai glai kmrơ̆ng tơring čar Mundulkiri dêh čar pơtao Kur, hyu ĕp tơlơi pơhing, hyu sem lăng ƀơi anih arăng dor hrŏm sa boh pơsat 27 čô tơhan Việt Nam pơsăn drơi ƀơi dêh čar Kur.

Tơdơi kơ ngă yang ba glăi atâo, tơlang ƀing tơhan pơsăn drơi, glăi dor pơ dêh čar ta pô, akŏ blan 6 laih rơgao, ƀing khua mua, ling tơhan K51 ăt nao ngă hrŏm Bruă ngă 500 hrơi mlam. Mơ̆ng hơdôm tơlơi pơhing lăi pơthâo hăng ƀing tơhan hơđăp dŏ hơdip, puih kơđông tơhan gơñu ngă hrŏm gong gai să Krông Bông, Tây Sơn, Čư̆ Prao hăng Krông Knô hơmâo ĕp ƀuh, rŭ glăi ba glăi tơlang 6 čô tơhan pơsăn drơi.

Tui hăng Đại tá Đỗ Văn Thiệu, ding kơna kơđi čar Grup K51, gah Sang bruă khua tơhan tơring čar Dak Lak lăi, gah klôn kơ rim per tơlang tơhan pơsăn drơi giong ĕp ƀuh lĕ găn rơgao hơdôm thun blan sơ̆n pran jua hyu hơduah ĕp, pơđing hmư̆ tơlơi pơhing, tơña bla hăng kiăo tui kru arăng lăi pơthâo, tui nam rơnuk blah wang đưm.

“Hơmâo ĕp ƀuh ƀing wa anun sa bruă mă tơnap tap biă mă. Ƀing adơi ayong mă bruă pơtong rơđah djop tơlơi pơhing lăi pơthâo laih anun kiăo tui kru hyu ĕp. Mah dŏ kơnong 1% črăn tơlơi čang rơmang đôč, ăt gir run khut khăt truh rơnuč. Anun lĕ bruă glăm ba jing tơlơi khăp mơ̆ng ƀing adơi ayong khua mua, ling tơhan ră anai pioh kơ ƀing rơnuk gưl tơhan nao hlâo”.

Hrŏm hăng bruă hyu hơduah ĕp, Dak Lak hlăk mă čơđeh meh tơlang ba pơmut čih amăng plang mrô, djop tơlơi pơhing mơ̆ng akŏ pơsat aka ƀu thâo anăn kiăng ba pơčrang ADN či pơsit anăn krăn pô. Rim kơ meh tơlang mă djă ba dưi djă pioh, čih anăn, pơtlep mrô tong ten, djop djel, pok anŏ gêh găl kơ bruă či pơtong anăn

Khua tơhan Đại tá Ksơr Lành, Kơ-iăng khua ping gah anom bruă khua tơhan  tơring čar Dak Lak lăi, kiăng bruă ngă 500 hrơi mlam hơmâo boh tŭ yua hloh, hrŏm hăng tơlơi gir run mơ̆ng ƀing hlăk dŏ ngă bruă, sa tơlơi yom hloh dơ̆ng kiăng pơtum lu mơnuih mơnam gum hrŏm, biă mă ñu ƀing tơhan hơđăp, mơnuih tom ƀuh amăng hrơi blan blah wang hăng mơnuih ƀôn sang lăi pơthâo tơlơi pơhing.

“Ƀing gơmơi hlăk pok pơhai ngă tui bruă pơtô lăi kiăng ƀing khua mua, mơnuih ƀôn sang thâo hluh rơđah anŏ tŭ yua, bruă ngă ječ ameč mơ̆ng Bruă ngă 500 hrơi mlam hơduah ĕp, rŭ kuai, pơtong anăn krăn pô mơ̆ng tơlang tơleh tơhan djai pơsăn drơi jăn yua kơ lŏn ia. Mơ̆ng anun, lăi pơthâo lu hloh tơlơi pơhing yom hloh bơwih brơi bruă hơduah ĕp, rŭ kuai hăng pơtong glăi anăn krăn pô mơ̆ng tơlang tơleh tơhan djai pơsăn drơi jăn yua kơ lŏn ia”.

Tơlơi blah wang kơdŭn glăi pơ klôn adih sui laih samơ̆ bruă hơduah ĕp ƀing tơhan rơbuh đih tuh drah pơčah asar aka ƀu ngă giong ôh. Bruă ngă 500 hrơi mlam ƀu kơnong tơlơi bơkơtưn hăng hrơi blan, bơyan adai kiăng tañ ba glăi ƀing dŏ đih glăi amăng glai klô dêh čar ta wơ̆t hăng ƀơi dêh čar tač rơngiao, dưi glăi plơi pla, dêh čar pô anih amĭ dor la ama dor sôk đôč ôh, dŏ jing bruă mă tŏ tui tơlơi phiăn juăt ngă “Ƀong boh hơdor kơ pô pla, mơñum ia hơdor kơ pô klơi” hăng bruă ngă sit nik, hơđong pran jua laih anun khom glăm ba amăng abih bang glông bruă kơđi čar laih anun abih bang mơnuih mơnam. Yua kơ bruă ngă hơdor tơngia dưi ngă hlom bom giong bruă kah, ba glăi abih bang ƀing dŏ đih glăi amăng glai klô adih glăi hăng sang anŏ plơi pla hăng iâu djơ̆ anăn thâo krăn pô sit nik.