Jing să kual 3 tơnap kơtang biă, hrĕ dăng kông ƀơi să Dam Rông 4, tơring čar Lâm Đồng ăt đĭ kyar kơtang mơn. Phôn rơgơi ăt hơmâo mă yua lu biă amăng djŏp plơi pla djuai ania ƀiă. Ƀu kơnong ƀing hlăk ai ôh, jai hrơi hơmâo lu mơnuih hnưr thun dŏ mơdrah, đa ƀing tha hai thâo mơn mă yua măi phôn rơgơi či mut ĕp tơlơi pơhing. Ayong Liêng Hót Ha Ngát, plơi Mê Ka, să Dam Rông 4, brơi thâo, lu boh thâo či mă yua amăng măi phôn rơgơi, glăk hơmâo mơnuih ƀôn sang mă yua amăng tơlơi hơdip mơda, bruă mă rim hrơi: “Măi phôn rơgơi jing sa bruă ngă kiăo tui rơnuk ta ră anai yơh. Ƀing hlăk ai rơnuk anai mă yua boh thâo anai tañ biă. Grup pơtô mă yua boh thâo mrô djru ba mơnuih ƀôn sang dưm pơmut VneID, giong anun tla prăk ƀu kiăng yua prăk mơta laih anun mă yua glông ngă hră pơ-ar online”.

Bruă mă yua boh thâo mrô amăng plơi pla, biă ñu pơ hơdôm boh plơi pla pơ ataih, plơi djuai ania ƀiă mơ̆ng tơring čar hơmâo boh tŭ yua sit nik, tơring čar Lâm Đồng hơmâo akŏ pơdonh rơbêh 2.650 Grup boh thâo mrô amăng plơi, hăng rơbêh 16.300 čô. Tơlơi yom hloh lĕ hơdôm rơtuh čô mơnuih hơmâo ană plơi đăo kơnang amăng plơi leng kơ mut ngă ding kơna amăng Grup boh thâo mrô. Hăng kơnuih hơdip klă, pran jua ngă bruă ba gru, mah tha rơma hai, ăt hrăm, mă yua boh thâo phrâo, mơnuih ană plơi kơnang amăng plơi pla ƀơi Lâm Đồng gir iâu pơthưr ană tơčô, mơnuih ƀôn sang mă yua măi telephôn rơgơi či hơduah ĕp tơlơi pơhing, hrăm tui bruă pơkra gơnam laih anun hrăm tui boh thâo ia rơgơi phrâo. Thun anai, 72 thun laih, laih anun hơmâo rơbêh 650 boh sang anŏ amăng plơi bơni kơ pran jua gir hrăm boh thâo pôr pơhing ăt kah hăng thâo mă yua măi phôn rơgơi, ơi Ntơ Ha Krong, mơnuih ană plơi kơnang ƀơi plơi Dạ Nhinh, să Dam Rông 4, brơi thâo: “Ta lăng tơlơi pơhing, thâo djŏp bruă ƀơi rŏng lŏn tơnah. Dua lĕ amăng măi telephôn arăng pơƀuh hơbâo pruai phun pla. Blan ƀơi thơ či pruai lĕ ta blơi lăng. Boh thâo ngă hmua, arăng pla phun anai, phun adih ta sem lăng, ta ngă tui. Gêh găl biă mă mơ̆ng măi phôn anai. Ta sem lăng pơ anai pơ adih, samơ̆ anăm hla tui ôh anŏ arăng pơtô brơi ča čot. Tơlơi pơhing amăng ñu hơmâo anŏ djơ̆, anŏ soh mơn, anun jing ta khŏm sem lăng ton ten, djơ̆ kah ta mơ̆ng ngă tui”.

Mơ̆ng hmư̆ hing truh kơ blơi gơnam, boh thâo mrô glăk pơplih tui hăng tơlơi hơdip mơda mơ̆ng mơnuih ƀôn sang pơ kual ataih, kual mơnuih ƀôn sang djuai ania ƀiă ƀơi Lâm Đồng. Plơi Dam Pao, să Phú Sơn Lâm Hà, bruă blơi, sĭ gơnam amăng plang mơnuih mơnam juăt ngui jing bruă juăt laih hăng lu mơnuih. Plơi hơmâo rơbêh 225 boh sang anŏ djuai ania K’ho Čil, ngă bruă mơñam mrai, amăng anun lu sang anŏ mă yua plang internet či pơƀuh gơnam, sĭ gơnam hăng dưm pơmut, tla prăk bơwih brơi kơ ƀruă mơñam mrai ăt kah hăng tơlơi hơdip mơda rim hrơi. Ayong Hoàng La Nhất Duy, mơnuih juăt jao gơnam ƀơi plơi Dam Pao, brơi thâo: “Rim hrơi kâo ba nao gơnam pơ plơi Dam Pao anai. Neh met wa blơi lu biă gơnam, juăt blơi amăng tiktok, facebook arăng live sĭ gơnam. Neh met wa blơi gơnam ƀong pơ sang mơdrô, bơ blơi sum ao juăt blơi amăng plang ngui mơnuih mơnam đôč, hui đôč nao blơi sum ao pơ sang mơdrô”.

Ngă tui tơlơi pơtrun “nao tơl sang, phang tơl adring”, hơdôm grup boh thâo mrô ƀơi Lâm Đồng glăk pơtô brơi mơnuih ƀôn sang mă yua VNeID, mơit hră amăng plang, tla prăk ƀu kiăng prăk mơta, dưi mă yua boh thâo juăt yua. Boh nik ñu brơi thâo, mă yua boh thâo mrô ƀơi plơi pla djuai ania ƀiă Lâm Đồng ƀu kơnong kơnang kơ tơlơi thâo mă yua boh thâo ia rơgơi đôč ôh, ăt kiăng mơnuih hơmâo tơlơi pơhiăp, ană plơi kơnang či pơtô brơi mơnuih ƀôn sang mă yua boh thâo djơ̆. Hăng să tơnap kơtang, rơbêh kơ 96% mrô mơnuih djuai ania ƀiă, Sơn Điền pơsit, tơlơi gơgrong bruă mơ̆ng mơnuih ană plơi kơnang kiăng ba boh thâo mrô jê̆ giăm hloh hăng mơnuih ƀôn sang. Ơi Vũ Đức Nhuần, Khua jơnum min mơnuih ƀôn sang să Sơn Điền, pơsit: “Tơdah kiăng ba yua boh thâo mrô amăng plơi pla jing khŏm hơmâo mơnuih ană plơi kơnang, jing mơnuih amăng Grup boh thâo mrô amăng plơi pla. Lơ̆m ba tơbiă hơdôm tơlơi či ruah mơnuih ană plơi kơnang lĕ, gơmơi ba tơbiă hơnong pơkă, anun lĕ khŏm thâo hluh boh thâo ia rơgơi, gir mă yua boh thâo phrâo. Jing mơnuih ană plơi kơnang amăng plơi pla lĕ khŏm thâo mă yua măi telephôn rơgơi či pơtô brơi ană tơčô amăng sang anŏ, amăng plơi pla. Mă pran jua ngă bruă hiam mơ̆ng gơñu yơh či pơtô ană tơčô, plơi pla mă yua boh thâo mrô”.

Hor hrăm mă pô, mă yua boh thâo phrâo laih anun ngă gru ba jơlan amăng tơlơi hơdip, mơnuih ană plơi kơnang mơ̆ng tơring čar Lâm Đồng glăk pơtruh ba boh thâo mrô jê̆ giăm hloh hăng rim boh sang anŏ, rim boh plơi pla. Hrŏm hăng hơdôm grup boh thâo mrô amăng plơi, mơnuih ană plơi kơnang gum pơgôp prong biă đah mơ̆ng ba ia rơgơi mrô mut amăng tơlơi hơdip mơda./.