Mơnuih arăng đăo kơnang lir hơbit đăo hăng tơlơi hơdip ƀơi Lâm Đồng
Thứ sáu, 08:42, 02/10/2026 Quang Sáng/Nay Jek pơblang Quang Sáng/Nay Jek pơblang
VOV.Jarai-Ƀơi lu plơi pla amăng kual mơnuih djuai ƀiă dŏ lơ̆m tơring čar Lâm Đồng, mơnuih arăng đăo kơnang ƀu kơnong pô pơtruh brơi ba jơlan hơdră, tơlơi pơtrun mơ̆ng kơnuk kơna kơ mơnuih ƀôn sang đôč ôh, dŏ djru ngă kơjăp hloh tơlơi jĕ giăm gru grua đưm tơlơi đăo kơ yang rơbang, tơlơi đăo phrâo hăng bruă glăm ba amăng mơnuih mơnam. Hăng bruă mă ba jơlan hlâo laih anun tơlơi pơhiăp mơ̆ng ƀing gơñu dưi hơmâo mơnuih ƀôn sang đăo kơnang, gơñu dưi jak iâu thâo gum pơgôp, djru nao rai hrưn đĭ găn rơgao tơlơi tơnap tap, djă pioh gru grua hiam, hơdip “hiam klă, đăo tong ten”.

Hrơi sang anŏ ayong K’Long Ha Juil, plơi thôn 6, să Lạc Dương, tơring čar Lâm Đồng đĭ dŏ sang phrâo, abih amăng plơi pla nao mơak hrŏm hăng sang anŏ. Anai lĕ sang anŏ tal rơnuč amăng mrô 9 boh sang anŏ man pơdong kơnuk kơna djru amăng hơdră lŏm lui sang phŏ sang tơ̆i. Tơlơi hơdip mơda hlâo kơ anun, tơnap tap, kơƀah lu mơta, prăk hơmâo pơkom ƀu thâo djop či man pơdong sang dŏ. Anai yua hơmâo kơnuk kơna djru lŏm lui sang tơ̆i sang phŏ. Yua hơmâo tơlơi djru mơ̆ng kơnuk kơna man pơdong sang phrâo lŏm lui sang tơ̆i sang phŏ sang anŏ hơmâo pơkom pioh 250 klăk, kơnung djru ba hrơi bruă, ană plơi pla djru čô ƀiă čô ƀiă anun dưi man pơdong sang kơjăp, ngă giong  laih.

“Adơi ayong adơi amai amăng phung wang djru, sang anŏ čan ling dưi djop prăk man pơdong sang phrâo, hơmâo sang laih mơak biă ma yơh, kiăng hơđong tơlơi hơdip mơda hăng pơmin kơ bruă bơwih ƀong huă đôč”.

Ƀơi plơi thôn 6, să Lạc Dương, anih hơmâo 100% mrô mơnuih ƀôn sang đăo, thâo gum pơgôp. Kah pơpha tơdruă jing sa gru hiam amăng tơlơi hơdip amăng plơi pla. Ƀu kơnong djru ba tơdruă pơdong sang tui hơdră lơ̆m lui sang tơ̆i phŏ đôč ôh, mơnuih hơmâo prăk brơi čan prăk, pô hơmâo gơnam djru hăng gơnam, kơƀah mơnuih mă bruă nao djru hăng hrơi bruă. Tha ploi ơi Lơmu Ha Djô, mơnuih arăng đăo kơnang amăng plơi thôn 6, jing sa amăng hơdôm mơnuih pơjing rai tơlơi gum pơgôp tui anun. Sit jơnum plơi hăng pơbưp nao rai, ñu ăt pơtô lăi mơnuih ƀôn sang kơnong gir mă bruă bơwih ƀong hua đôč, pơblih pơjeh phun pla, djuai hlô mơnong rông, djru tơdruă kiăng pơklaih mơ̆ng ƀun rin, lui hĭ tơlơi phiăn juăt hơđăp ƀu klă, kiăng djă pioh tơlơi mơak rơnuk rơnua thâo rơnôm amăng plơi pla. Hăng ñu, hơdip hiam đăo klă khom pơƀuh mơ̆ng bruă mă sit nik.

“Ăt hyu pơtô lăi mơnuih ƀôn sang ngă hiư̆m thâo kah pơpha nao rai amăng mông tơnap tap, kơƀah kơƀap, ư̆ rơpa, khôt ia mơñum, kiăng hrŏm hơbt pơđĭ kyar, hơmâo tơlơi hơdip mơda hơđong mơak hrŏm hơbit”.

Ƀu kơnong ƀơi Lạc Dương ôh, ƀơi să Sơn Điền, lu tha plơi, Khua ping gah ƀôn, ăt hur har mơ̆n amăng bruă jak iâu mơnuih ƀôn sang hơdip hiam đăo klă. Kah hăng plơi Ka Să, hơmâo tha plơi pơtô ba, khul ping gah plơi, mơnuih ƀôn sang hla tui pơblih pơjeh phun pla. Pla kơphê, tơlơi hơdip đĭ đăi gŏ amŏ. Kơnong sang anŏ tha plơi ơi K’ Lãng, ñu pơtô ba plơi Ka Să ƀu kơnong tơlơi pơtô ba đôč ôh, mông jơnum ñu pơblang brơi hăng ngă gru hlâo mơ̆ng sang anŏ mơtam.

“Pơ anai mơnuih ƀôn sang jĕ giăm soh, ta nao pơ rim sang, jak iâu pơtô lăi wơ̆t amăng mông jơnum plơi ƀudah pơ sang anŏ hai....Ta khom ngă pô nao hlâo. Blung hlâo sang anŏ ta pô ba jơlan, djă pioh gru grua hiam mơ̆ng đưm djuai ania ta pô...laih anun pơtô brơi ană amôn tơdơi anai anăm lui hĭ ôh tơlơi phiăn juăt gru grua hiam djuai ania pô”.

Să Sơn Điền hơmâo rơbêh 2000 čô mơnuih djru đăo khop hăng đăo phrâo hiam. Kiăng pơđĭ tui tơlơi gơgrong ba mơ̆ng tha plơi, mơnuih arăng đăo kơnang, ƀing khua pô pơtô đăo, gong gai kơnuk kơna plơi pla ăt pơtô lăi na nao, jak iâu mơnuih ƀôn sang bơwih ƀong huă, man pơdong plơi pla phrâo hiam. Phrâo anai đôč, djop grup khul đăo amăng plơi hơmâo tŭ ư ngă hrŏm hơdră dŏ dong ƀong huă hiam klă, rơguăt amăng bruă pơdŏ rơkơi bơnai, djai brŭ, ngă yang rơbang. Gong gai plơi pla ăt rơkâo djop khua mua, ƀing pơtô đăo djru pơtô lăi, jak iâu ƀing djru đăo amăng mông jơnum kơkuh pơpŭ rim hrơi tơjuh. Ơi Vũ Đức Nhuần, Khua jơnum min mơnuih ƀôn sang să Sơn Điền lăi pơtong:

“Ƀing gơmơi ƀuh, kiăng hơmâo boh tơhnal tui anun lĕ tơlơi gơgrong ba mơ̆ng ƀing khua pô pơtô đăo, ƀing tha plơi, khua ƀôn yom biă mă. Ƀing gơmơi lăng yom bruă ƀing gơñu ngă thun blan laih rơgao, ƀing tha plơi, khua pô pơtô mă bruă hur har biă mă. Pơ anăp anai dơ̆ng, să ăt amra pơtrut tui bruă ngă anai, kiăng ƀing khua pô pơtô đăo, ƀing tha plơi jing asar pơjeh hyu pơtô lăi amăng plơi pla, djru kơ mơnuih ƀôn sang  jai hrơi ngă tui klă tơlơi pơtrun mơ̆ng kơnuk kơna hăng ngă pô gơgrong tong ten hloh jing mơnuih ƀôn sang hơdip hiam klă, dŏ dong ƀong huă tơpă hloh ƀơi Sơn Điền”.

Đơ đam tơring čar Lâm Đồng, hơmâo giăm 900 čô mơnuih arăng đăo kơnang amăng kual plơi pla mơnuih djuai ƀiă. Jĕ giăm mơnuih ƀôn sang, thâo hluh ten tơlơi phiăn juăt đưm hăng thâo gum pơgôp amăng plơi pla, anun mơnuih ƀôn sang đăo kơnang, gơñu jing pô pơtruh brơi plah wah djop gưl anom bruă ping gah, gong gai kơnuk kơna hăng mơnuih ƀôn sang, djru kơ bruă jak iâu mơnuih ƀôn sang pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, djă pioh gru ama grua amĭ, laih anun pơkơjăp tơlơi thâo gum pơgôp djuai ania.

 

 

Quang Sáng/Nay Jek pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC