VOV4.Jarai - Tui hăng mrô jŭ yap mơng Gơnong bruă Mơnuih mă bruă Tơhan rơka hăng Mơnuih mơnam tơring čar Dăk Lăk, mơng akŏ thun truh ră anai, ƀơi anai hơmâo 31 wơ̆t tơlơi truh ƀlung ia, ngă 39 čô čơđai djai, lu hloh dua wơ̆t pơhmu hăng thun hlâo. Mrô anai lĕ tơlơi pơhŭi hlâo kơ bruă wai lăng ƀing čơđai amăng bơyan pơdơi prong anai. Ngă hiư̆m pă kiăng plai ƀiă tơlơi truh ƀlung ia ƀơi ƀing čơđai jing tơlơi tơnap, kiăng abih bang ƀing ta gum pơgang. Tơlơi čih “Tơlơi truh ƀlung ia ƀơi ƀing čơđai - tơlơi rơngôt ƀu thâo wơr” mơng Nam Trang, pô hyu mă tơlơi pơhing phrâo mơng GPJPVN dŏ ƀơi kual Dap Kơdư lăi nao kơ tơlơi hơmâo sit anai.

Hơdor glăi hrơi bưp tơlơi truh yang mă tŭ laih ană tơlŭi đah rơkơi ñu, amai H’Bren Êban, dŏ ƀơi buôn Ea Mấp, tơring kual Ea Pôč, tơring glông Čư̆ M’gar, tơring čar Dăk Lăk ăt ƀu anăm bong ia mơta ñu jruh lơi. Amai brơi thâo, ană ñu juăt ngor biă, yua hnun mơng hlâo laih, nao pơpă, ngă hơget thơ ñu lêng djă ba hăng dŏ wai lăng soh. Samơ̆, mơguah lơ 9/6, yua hơmâo bruă jing ñu brơi rơkơi ñu djă ba nao pơ hmua, ataih mơng sang năng ai 300m. Tui anun mơ̆, đơ aset đôč ƀu hơmâo lăng, ană ñu leč ama ñu nao ngui pơ dơnao ia giăm hmua mơn, jing ñu tơbor tơkai lĕ trun amăng dơnao. Ƀuh ană ñu amăng ia, rơkơi ñu kơdâo trun mă ană ñu, samơ̆ hlâo ană ñu djai laih.

“Tơdah dưi blơi glăi tơlơi hơdip kơ ană kâo lĕ sĭ abih lŏn tơnah tŭ mơn kâo ăt sĭ mơn kiăng ñu hơdip. Tơdah dưi kâo kiăng ană kâo hơdip glăi”.

Ƀing čơđai hyu jak gŏp ñu nao ngui, mơnơi pơ ia krông, čroh hnoh, amuñ hơmâo tơlơi truh sat biă.

Djai amăng tal ia ƀlung anun ăt hơmâo tom mon đah rơkơi ñu 12 thun, ană ayong Y Dro Niê, dŏ ƀơi ƀuôn Ea Mấp mơn. Ayong Y Dro Niê brơi thâo, 2 bơyan pơdơi prong anai, ană đah rơkơi ñu ăt kiăo tui ñu nao pơ hmua mơn. Lơ̆m anun, tơdơi kơ djru ama ñu čoh hmua, ñu pơdơi, rơbat hyu lăng jum dar hmua. Pơmin ană ñu thâo luai mơn, ñu juăt nao pơ hmua laih, yua hnun ayong Y Dro ƀu pơtă dong tah. Hlơi mơng thâo, anun jing hrơi tuč rơnuč laih dua ama ană ñu hyu hrŏm:

“Năng ai ñu 10 mông mơguah, ñu brơi kâo mơgat rơdêh čoh hmua, ñu čoh giong ha blah lĕ ñu lăi ñu glêh laih, ñu pơdơi, giong anun kâo lăng theng ƀu thâo ƀuh ôh, kâo pơmin ñu ƀu trun nao pơ dơnao ôh, pơmin ñu nao wah rơnung gah adih ania. Truh mông huă asơi ƀu thâo ƀuh lơi, kâo nao tơña arăng, giong anun kâo dŏ kơtuă mơtăm yơh lơ̆m ƀuh dua boh đoan đung đĭ”.

Tui hăng mrô jŭ yap mơng Gơnong bruă Mơnuih mă bruă Tơhan rơka hăng Mơnuih mơnam tơring Dăk Lăk, mơng akŏ thun truh ră anai, ƀơi tơring čar hơmâo 21 wơ̆t tơlơi truh ƀlung a, ngă kơ 39 čô čơđai djai, đĭ lu hloh 2 wơ̆t pơhmu hăng tơđar thun 2020. Mrô tơlơi truh djai ƀlung ia ƀơi ƀing čơđai hơmâo ƀơi 13/15 boh tơring glông, plơi prong ƀơi Dăk Lăk. Krông Bông lĕ tơring glông hơmâo mrô čơđai djai ia ƀlung lu hloh hăng 8 čô. Kiăo tlôn Krông Bông lĕ Čư̆ Mgar hơmâo 6 čô. Tui hăng yă Nguyễn Thị Thu Ba, Kơ-iăng khua anom bruă Mơnuih mă bruă, Tơhan rơka hăng Mơnuih mơnam tơring glông Čư̆ M’gar. Lu čơđai djai ia ƀlung dŏ pơ kual ataih yaih, kual tơnap tap ƀu hơmâo hrăm luai, aka ƀu thâo pơgang tơlơi truh ƀlung ia. Rơngiao kơ anun, Dăk Lăk hơmâo dơnao, ia čroh hnoh lu biă mă, djŏp anih hơmâo soh, mrô dơnao kŏng ia, ia bơmun, dơnao pruih tiu mơng hơdôm anih ngă hmua, pla kyâo, hơdôm boh sang anŏ pla kơphê lu biă mă...jing ngă hơmâo lu tơlơi truh djai ƀlung a rơngôt biă mă.

“Bruă wai lăng ƀing čơđai amăng bơyan pơdơi prong aka ƀu kơjăp, anih ngui ngor aka ƀu hơmâo lu ôh kiăng ƀing čơđai ngui, ƀing čơđai dŏ ngui pơ sang ƀudah kiăo tui amĭ ama nao pơhmua đôč, yua anun yơh amuñ hơmâo tơlơi truh. Mrô dơnao ia ƀơi anai lu biă, dơnao ia dlăm amăng đang hmua ăt aka ƀu thâo rơđah ôh yua hnun aka ƀu hlă gong pơtă tơlơi hŭi rơhưč”.

Dăk Lăk hơmâo dưm lu pơnăng pơhŭi tơlơi truh ƀơi ia dơnao, ia čroh.

Ơi Trần Phú Hùng, Khua gơnong bruă Mơnuih mă bruă, Tơhan rơka hăng Mơnuih mơnam tơring čar Dăk Lăk brơi thâo, amăng hrơi blan rơgao, Jơnum min mơnuih ƀon sang tơring čar hăng Anom git gai jơlan hơdră ngă bruă yua ƀing čơđai tơring čar Dăk Lăk hơmâo pơphun ngă lu hơdră pơgang tơlơi truh ƀơi ƀing čơđai ƀơi anai lăi hrŏm, tơlơi truh djai ƀlung ia lăi hơjăn, kah hăng man pơkra lu anih ngui ngor kơ ƀing čơđai; pơtô hrăm luai ƀơi sang hră; abih bang mơnuih yua dơnao ia hrăm luai. Ơi Hùng lăi, hơdôm hơdră anai djru hơmâo lu čơđai hrăm luai, samơ̆ pơhmu hăng tơlơi kiăng lĕ aka ƀu djŏp. Kiăng plai ƀiă hơmâo tơlơi truh čơđai ia ƀlung lĕ kiăng abih bang anom bruă, mơnuih ƀon sang, biă ñu sang anŏ wai lăng klă hloh:

“Ƀing gơmơi pơđĭ tui bruă hyu pơtô pơblang kiăng sang anŏ hơmâo ƀing čơđai lĕ ƀing ta khŏm wai lăng klă hloh lơ̆m ƀing čơđai đuăi hyu ngui. Pơtrut hloh bruă pơtô ba, hơmâo gong čih tơlơi pơhŭi ƀơi anih amuñ hơmâo tơlơi truh ƀlung ia. Ha bơnah dong kiăng ngă hiư̆m pă pok prong anih pơtô čơđai hrăm luai kơ ƀing čơđai, ƀing čơđai thâo luai lĕ amra plai ƀiă tơlơi truh djai ƀlung ia. Ha bơnah pơkŏn dong, rơkâo gong gai pơkra brơi anih ngui ngor, pơphun hơmâo tơlơi ngui klă, rơnuk rơnua kơ ƀing čơđai, biă ñu amăng bơyan pơdơi prong”.

Rơngiă ană djai yua tơlơi truh ƀlung ia lĕ tơlơi rơngôt ƀu thâo wơr mơng lu sang anŏ. Klă biă, kiăng pơgăn tơlơi truh djai ia ƀlung ƀơi ƀing čơđai kiăng hơmâo djŏp gưl ping gah, anom bruă, sang anŏ, amĭ ama ƀing čơđai gum pơgang.

Siu H’Mai: Pơblang