VOV4.Jarai -  Thun hrăm 2021-2022, yua bơdjơ̆ nao mơng Covid-19 lu anih anom ƀơi tơring čar Daklak hmâo pơphun pơtô pơhrăm lăng nao rai mơng ataih, hrăm tui jơlan tivi hăng jao tơlơi hrăm tơl sang. Pok pơhai bruă pơtô tui hơdră phrâo, hơdôm anih anom amăng tơring čar leng kơ bưp sa dua mơta tơlơi tơnap, biă ñu ƀơi hơdôm kual ataih, asuek, kual neh wa djuai ania ƀiă dô̆. Kiăng hơkrŭ pơsir, hơdôm bôh sang hră hmâo laih lu tơlơi pơplih pơkra kiăng djơ̆ hloh hăng tơlơi hmâo sit. Wot ƀing nai pơtô, čơđai sang hră hăng amĭ ama čơđai sang hră leng kơ glăk gir run kiăng ngă giong jơlan hơdră pơtô hăng pơhrăm.

Hăng sa amăng hơdôm čô nai pơtô ƀơi sang hră ataih mơng kual krăk să hăng kơƀah hơdôm tơlơi kơ bruă pơhrăm, nai Lê Thị Hải Đường, nao pơtô anih sa, Sang hră gưl 1 Mạc Thị Bưởi, să Ea Kiết, tơring glông Čư̆ Mgar, tơring čar Daklak brơi thâo: Dong mơng akô̆ thun hrăm phrâo, nai pơtô hmâo “poh laih” bah amăng rim sang čơđai sang hră kiăng pel ĕp tơlơi kiăng kơ bruă hrăm lăng nao rai mơng ataih, pơtô brơi hơdră hrăm ƀơi telephone djă hyu ƀơi tơngan. Bôh tơhnal brơi ƀuh, wot abih bang sa bôh anih 33 čô čơđai sang hră lĕ kơnong kơ 14 čô čơđai hmâo măi pioh hrăm lăng nao rai mơng ataih. Hrom hăng anun, sang anô̆ ƀing čơđai gah kual ataih anun tơlơi hrĭp mă glông por telephone hăng internet leng kơ ƀu hơđong. Tơlơi anai ngă nai Lê Thị Hải Đường khom pơplih hơdră pơtô kiăng djơ̆:

“Anih sa heng hong biă, kâo hmâo hyu pơpoh laih bah amăng rim sang pơsur ƀing čơđai tô internet hăng hmâo tô brơi laih 14 čô čơđai, dô̆ ha mơkrah mrô čơđai sang hră lĕ hrăm hăng hơdră jao tơlơi hrăm, ƀing gơmơi hmâo gir run abih pran jua pơtô brơi ƀing čơđai tŭ mă tơlơi hrăm anun giong glăi pơ̆ sang ƀing čơđai hrăm, ngă tơlơi hrăm, tơdơi kơ anun ƀing gơmơi hmâo sa hơdră pơkon lĕ pel ĕp glăi hăng jao tơlơi hrăm phrâo rơwang hrơi tơjuh tô̆ tui”.

Bơ̆ ƀơi Sang hră gưl sa Ama Trang Lơng, să Čư̆ Mgar, tơring glông Čư̆ Mgar, 80% mrô čơđai lĕ neh wa djuai ania ƀiă, tơlơi hơdip mơda lu sang anô̆ dŏ tơnap tap. Rơgao kơ pel ĕp, kơnong kơ dô̆ 30% mrô čơđai dưi mă yua tơlơi pơkă hrăm lăng nao rai mơng ataih. Kiăng pơtô pơhrăm ba glăi bôh tơhnal, sang hră hmâo pơsur tơlơi lăng ba, gum djru mơng amĭ ama čơđai. Nai Lê Thị Tuyến, nai pơtô anih 2 A, Sang hră gưl sa Ama Trang Lơng, să Čư̆ Mgar, tơring glông Čư̆ Mgar brơi thâo:

“Hrăm pơ̆ sang tui anai amĭ ama čơđai jing pô yôm phăn hloh. Djơ̆ anô̆ ñu dô̆ yôm phăn hloh wot nai pơtô dong anun tơlơi gum hrom kơplah wah nai pơtô hăng amĭ ama čơđai hmâo bruă mă prong biă amăng bruă pơhrăm hră mơng ƀing čơđai, anun nai juăt iâu telephone tơña bla, lăi pơthâo tơdah hmâo hơget lĕ amĭ ama čơđai ƀu thâo hluh thơ iâu telephone lăi pơthâo hăng nai”.

Hăng lu amĭ amai čơđai, bruă pơtô hăng pơhrăm lăng nao rai mơng ataih glăk jing tơlơi tơnap lom pơphun amăng tơlơi kơƀah gơnam tam kiăng yua. Amai H’ Bắc Ayun, să Čư̆ Mgar, tơring glông Čư̆ Mgar brơi thâo: Sang anô̆ ñu gah sang anô̆ tơnap tap, ƀu hmâo tô hăng internet. Kiăng 2 čô ană hmao kiăo tui jơlan hơdră hrăm, adơi ayong hmâo mơ-ĭt laih sa čô ană hrăm anih 7 kơ sang gơyut hrăm hrom kiăng “hrăm hrom”, bơ̆ ană ñu hrăm anih 2 hrăm tui hơdră jao tơlơi hrăm ƀơi sang. Amĭ ama čơđai ăt gir run abih pran jua mơn pơtô brơi, biă ñu hăng čơđai anih 2.

“Ƀing čơđai ƀu nao sang hră kâo bơngŏt mơn, huĭ ƀing čơđai ƀu thâo tơlơi hrăm tui jơlan hră online hă ƀu thâo hrăm ôh. Mơmot glăi lĕ kâo pơtô brơi dong. Kâo gir run pơhrăm brơi kơ ñu čih, pơđok, dưi ngă tơlơi hrăm toán pơtô brơi tơdơi kiăng hmao hăng thun anai kiăng čơđai dưi hrăm pơhlôm hloh”.

Tui hăng tơlơi pel ĕp mơng Gơnong bruă pơtô pơhrăm Daklak, mrô čơđai hmâo tơlơi gal hrăm lăng nao rai mơng ataih gưl 3 hmâo: 92%; Gưl 2 lĕ: 62%; gưl sa lĕ hmâo rơbêh kơ 31%. Yua anun, hrom hăng hơdră hrăm lăng nao rai mơng ataih lu sang hră ƀơi Daklak hmâo ruah mă dong hơdră gum djru phrâo amra dưi pơhlôm abih hăng djơ̆ tui jơlan hơdră hrăm pơ̆ sang hră tui tơlơi ră anai. Rim nai pơtô ƀơi Daklak, biă ñu nai pơtô ƀơi kual asuek, ataih, kual neh wa djuai ania ƀiă, glăk gơgrong hlâo, hơdeč hmar hăng gir run lu hloh kiăng djă pioh hơđong bruă pơtô hăng pơhrăm, pơhlôm ngă giong hơdôm tơhnal ba tơbiă amăng thun hrăm phrâo./.

Hương Lý: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang