VOV4.Jarai - Bôh sầu riêng hmư̆ hing mơng tơring čar Daklak glăk bưp tơnap akă ƀu ƀuh mơng hlâo adih. Klin Covid-19 hăng hơdôm tơlơi anô̆ gun bruă dŭ pơgiăng – ba hyu pơdŏng đĭ amăng tơring čar hăng gah rơngiao kơ tơring čar, ngă bôh sầu riêng anai tơnap sĭ hyu djop anih. Phrâo akô̆ bơyan, samơ̆ hmâo laih mơnuih ƀôn sang khom hlut lui hăng nua rơgêh, bơ̆ bơyan sit mơng sầu riêng mơng Daklak amra pơphun mơng blan 8, hăng mrô ñu năng ai 70 rơbâo tơn. Kiăng pơhlôm ba glăi bôh tơhnal bơwih ƀong kơ mơnuih ngă đang hmua, gơnong bruă đang hmua hăng gong gai tơring čar glăk yŭ ngŏ hyu ăp jơlan sĭ ñu, pơsir tơlơi dô̆ bơngot kơ mơnuih ngă đang hmua.

Hrom hăng bruă mă ƀơi anih mă bruă čar ƀơi plơi prong Buôn Ma Thuột, amai H’ Neč Êñôl, pơ̆ ƀuôn Alê B, plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring čar Daklak juăt lăi pơthâo sĭ bôh sầu riêng ƀơi đang sang ñu amăng plăng Facebook mơng pô. Rơgao hăng anai 3 rơwang hrơi tơjuh, lom sầu riêng truh bơyan tơsă, ñu sĭ hăng nua mơng 15.000 truh 30.000 prăk sa kg tui hluai djuai sầu riêng. Tơdơi kơ anun, Covid-19 ngă tơnap, Buôn Ma Thuột mă yua tơlơi črâo ba 16, bruă sĭ bôh sầu riêng tơnap tap biă, ñu hlong sĭ hĭ hăng nua rơgêh biă kơ mơnuih hyu blơi hăng nua 7000 prăk sa kg. Amai H’Nêč brơi thâo, hơdôm tơlơi dô̆ brok mơng mơnuih ƀôn sang kơ hơdôm tơn bôh sầu riêng hmâo tuh kơ un ƀong lĕ hmâo sit. Sang anô̆ rơkơi H’Nêč pơ̆ tơring glông Čư̆ Kuiñ, sa anih anom ƀơi Daklak dô̆ čơlah tui mrô 16, glăk hmâo tơhnal rơngiă pưh tơngan bơyan anai, khă sầu riêng djơ̆ bơyan:

“Ƀơi Čư̆ Kuiñ, hơnong sa đang sầu riêng hơdôm ektar mơng sang rơkơi kâo, ƀu hmâo hlơi pơhrui blơi ôh. Ƀu dưi sĭ yua kơ kual hmâo tơlơi guang dar anun, yua anun khom brơi kơ un ƀong. Bơ̆ asar ñu lĕ čơhmu krô pioh sĭ kơ mơnuih pơdjuai anah. Wot ƀuôn Jung A, Jung B, să Ea K’Tuar, sang rơkơi kâo hmâo 6,5 ektar le, tơring glông guang dar ƀu brơi mut tơbiă anun ƀu thâo sĭ. Anun yơh lui kơ un ƀong”.

Bruă blơi sĭ sầu riêng dik dak ƀơi Krông Pač, Daklak lom akă bơbeč mơng klin Covid-19        

Daklak ră anai hmâo giăm truh 10 rơbâo ektar đang sầu riêng, mrô ñu thun hlâo giăm hmâo 70 rơbâo tơn. Bơyan pĕ bôh sầu riêng ƀơi tơring čar juăt pơphun mơng blan 7 hăng djop djuai sầu riêng pơjeh hơđăp; blan 8 hăng sầu riêng RI6; rơnuč blan 8, akô̆ blan 9 hăng sầu riêng Dona hăng Monthon sĭ kơ dêh čar tač rơngiao. Tal gluh đĭ klin Covid-19 anai ngă tơnap prong laih kơ mơnuih ngă đang hmua hmâo sầu riêng pơjeh hơđăp yua kơ gun amăng bruă ba hyu sĭ djơ̆ bơyan bôh ñu tơsă mơtăm. Hơdôm mơnuih pla phun sầu riêng RI6, Dona, hmâo nua yôm lu hloh dua wot, ăt dô̆ ƀu hơđong dŏng ƀu asuk mơn yua kơ bôh ñu pơphun tơsă, hlung trun laih mơ̆ akă hmâo gru nam hơget mơng anih sĭ mơdrô ôh. Ơi Y Hrah Êban, mơnuih pla sầu riêng ƀơi să Ea Tu, plơi prong Buôn Ma Thuột, bơngot lăi:

“Sầu riêng thun anai tơnap tap biă yua kơ ră anai ăt akă ƀuh hlơi nao tơña blơi mơn, anun lĕ mơta sa, dua lĕ anih anom sĭ blơi truh ră anai ăt akă hmư̆ lăi pơhing hơget ôh kơ nua sĭ ñu”.

Tui hăng ơi Nguyễn Hoài Dương, Khua Gơnong bruă đang hmua hăng pơđĭ kyar ƀôn lan tơring čar Daklak, gơnong bruă hmâo thâo tơlơi gun, ƀu dưi sĭ sầu riêng ƀơi hơdôm anih anom glăk dô̆ čơlah mơnuih mơnam tui Tơlơi črâo ba mrô 16 hăng phrâo hmâo hră rơkâo Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar pơsir brơi. Kiăo tui anun, Gơnong bruă rơkâo Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Daklak pơtô brơi hơdôm gơnong bruă bơdjơ̆ nao, mă yua glông jơlan wai lăng  - pơgang klin hiưm hơpă kiăng kơjăp rah, hăng huăi ngă gun kơ bruă sĭ sầu riêng hăng hơdôm mơta gơnam mă mơng đang hmua. Bơ̆ hơdôm djuai sầu riêng hmâo nua hloh mơng tơring čar, pơphun tơsă mơng akô̆ rơwang hrơi tơjuh pơ̆ anăp, Daklak amra gơnang kơ tô nao rai mơng lu ding jum, gơnong bruă, tơring čar, ƀôn prong amăng đơ đam dêh čar. Ơi Nguyễn Hoài Dương brơi thâo:

“Ƀing gơmơi hmâo mơ-ĭt laih hră pơ-ar kơ Jơnum min, rơkâo Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar tô nao rai hăng Ding jum sĭ mơdrô, Ding jum pôr pơhing lăi pơhing hmâo glông jơlan sĭ gơnam tui điện tử hăng hơdôm anih anom pơkon, tơlơi pơhing kơ gơnam hăng hrơi blan pĕ pơhrui mơng hơdôm anih anom, kiăng tô nao rai hăng hơdôm anih anom blơi gơnam tam”.

Hơdôm thun jê̆ hăng anai, sầu riêng hăng phun bôh troh hmâo rŭ đĭ kah hăng sa tơmeh phrâo mơng bruă đang hmua Daklak, hrom hăng kơ phê hăng tiu, djru lu plơi pla amăng tơring čar tơtlaih mơng ƀun rin, hrưn đĭ ngă pơdrong. Khă hnun hai, hăng tơlơi ƀuh ƀô̆ mơng klin Covid-19 hrom hăng hơdôm anô̆ ngă gun bruă rô nao rai, bôh troh mơng Daklak gơgrong ba dong anô̆ răm ƀăm prong. Bơyan bôh pơ-ô̆ lom blan 5 rơgao, nua djơ̆ anô̆ ñu truh gah yŭ kơ 5000 prăk sa kg; ƀu ƀiă mơnuih ngă đang hmua khom tuh lui yua kơ ƀu hmâo anih pioh sĭ. Ră anai truh bôh sầu riêng hăng bôh bơr, ăt mlĕp amăng klin ngă mơn. Amăng hơdôm hrơi anai, mơnuih ngă đang hmua Daklak glăk lăng tui bruă ngă tui Tơlơi črâo ba mơng Kơnuk kơna hăng čang rơmang lĕ, hră pơ-ar mrô 1015 mơ̆ Kơ-iăng Khua dêh čar ơi Lê Văn Thành phrâo kĭ lom lơ 25/7 amra dưi hmâo hơdôm anih anom tañ ngă tui ha amăng plĕ, ngă gal brơi hloh kơ bruă mă yua hlâo, dŭ pơgiăng, ba hyu gơnam tam kiăng hloh, amăng anun hmâo bôh troh hăng gơnam mă mơng đang hmua. Rơgao kơ pơtlaih anô̆ glăk ngă gun, ngă hơdư̆ đut hlah anô̆ răm rai kơ hơdôm kual ngă đang hmua, pla bôh troh lu ƀơi tơring čar.

Siu H’ Prăk: Pô pơblang