VOV4.Jarai -  Ră anai, Daklak hmâo rơbêh kơ 600 čô mơnuih ƀă kơman Covid-19 amăng anun hmâo rơbêh 100 čô mơnuih dưi pơjrao suaih. Daklak hmâo lu mơnuih mă bruă ƀơi ƀôn prong Hồ Chí Minh hăng hơdôm bôh tơring čar Bình Dương, Đồng Nai pơwot glăi, hmâo bôh than ba truh klin hăng jing pô F0. Gơnang kơ ngă tui tơpă bruă dô̆ čơlah, guang dar kual tañ hơdôm anih hmâo klin ngă, anun hơdôm anih anom mơng tơring čar Daklak hmâo gir run laih pơgăn truh kih bruă lar tưp hyu klin ruă amăng plơi pla.

Kơnong kơ să Quảng Hiệp, tơring glông Čư̆ Mgar hmâo giăm truh 1.000 čô mơnuih mơng ƀôn prong Hồ Chí Minh hăng Bình Dương pơwot glăi bĕ klin. Amăng anun hmâo truh 100 čô mơnuih đĭ rơdêh thut. Gơnang kơ ngă klă bruă lăi pơthâo, dô̆ čơlah hơbit, anun khă ƀơi să Quảng Hiệp hmâo laih 6 čô mơnuih ƀă kơman Sars-CoV-2 samơ̆ ƀu lar hyu kơ pô pơkon ôh. Ơi Ngô Minh Đức, Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Quảng Hiệp brơi thâo: Să hmâo lu ană amôn neh wa djuai ania ƀiă nao mă bruă pơ̆ hơdôm bôh tơring čar kual Dơnung dêh čar ta. Gơñu lĕ sang anô̆ ƀun rin lom pơwot glăi bĕ klin leng kơ kơƀah djop mơta. Gong gai, khul grŭp hmâo pơsur laih hơdôm bôh sang anô̆ hmâo hmăi ƀiă djru ba, gum brơi pơhlôm mơnuih dô̆ čơlah djop gơnam ƀong huă hăng hơdôm gơnam mă yua či kiăng. Ơi Đức lăi lĕ: Gơnang kơ ngă tui tơpă bruă dô̆ čơlah kơplah wah mơnuih hăng mơnuih, sang anô̆ hăng sang anô̆ mơ̆ klin huăi tưp hyu kơ pô pơkon.

 “Lom dô̆ čơlah lĕ să pơphun pơdŏng rim plơi sa grŭp mơnuih lăng tui kiăng thâo mơnuih dô̆ čơlah ƀơi sang. Rơgao kơ pel ep, thâo hơdôm mơnuih bưp tơnap lĕ să hmao pơsur hơdôm mơnuih ƀôn sang, hơdôm mơnuih thâo tơngiă gum hrom klă hăng gong gai, djru braih huă, djru mì tôm hăng hơdôm gơnam kiăng yua pơkon djơ̆ hăng tơlơi hơdip rim hrơi. Tơdah hơdôm mơnuih ră anai glăk dô̆ đôm ƀơi hơdôm kual klin ngă mơ̆ hmâo tơlơi kiăng pơwot glăi lĕ sit nik khom tui tơlơi črâo ba mơng Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar amra ba glăi, tơdah hmâo tơlơi kiăng glăi. Hăng anih anom lom hơdôm mơnuih anai glăi lĕ prăp lui čơkă hăng amra hmâo kual dô̆ čơlah hơbit, hăng hmao djru brơi kiăng neh wa hơđong pran jua amăng kual dô̆ čơlah”.

Ƀôn Khóa, să Čư̆ Pui, tơring glông Krông Bông hrơi blung a dưi lui hĭ guang dar

Ƀing gơmơi hmâo nao pơ̆ ƀuôn Khóa, să Čư̆ Pui, tơring glông Krông Bông amăng hrơi blung a dưi lui hĭ guang dar. Neh wa djuai ania Êđê ƀơi anai hmâo pơwot glăi hăng hơdôm hrơi tơđar laih kah hăng nao pơ̆ đang hmua mă ia kơ pơdai, bơwih brơi kơ đang kơ phê, yuă rok kơ rơmô kơbao... Khă hnun hai hlơi hlơi leng kơ gôm adung mơbah hăng dô̆ ataih nao rai pơhlôm. Gơñu kư guăm biă lom bưp arăng yua kơ phrâo găn rơgao hơdôm hrơi huĭ rơhyư̆t. Lơ 23/7, hmâo 2 čô ană bă mơng ƀôn Khóa pơwot glăi mơng Bình Dương hmâo ƀă Covid-19. Mơng 2 čô anai, 26 čô mơnuih ƀơi ƀôn Khóa hmâo ƀă kơman Sars-CoV-2. Anun lĕ akă yap nao ôh truh hơdôm pluh čô F1.

Tơlơi ră ruai hăng ayong Y Nghị Mlô djuai ania Êđê ƀơi ƀôn Khóa. Ayong Y Nghị brơi thâo: Anai lĕ tal blung a tơdơi kơ 21 hrơi dô̆ čơlah, ñu nao pơ̆ đang bơwih brơi kơ hơdôm drơi tơmô. Bơnai hăng ană ñu ƀă kơman Sars-CoV-2, hmâo ba nao pơjrao laih. Y Nghị lĕ F1, anun 3 rơwang hrơi tơjuh dô̆ amăng sang, hăng 8 wot dưi hmâo mơnuih mă bruă ia jrao nao mă ia adung pơčrang lăng samơ̆ ƀu ƀuh ƀă kơman ôh.

 “Lom dô̆ čơlah, kâo bơni biă kơ ƀirô apăn bruă hmâo ngă gal brơi djop tơlơi, djru brơi kâo gơnam ƀong huă kiăng kâo hơđong pran jua dô̆ čơlah ƀơi sang, ƀu tơbiă gah rơniao bưp hlơi bĕ lar tưp hyu klin. Kâo hơđong pran jua biă”.

Ơi Nguyễn Văn Tâm, Khua git gai Ping gah să Čư̆ Pui brơi thâo, hơdôm hrơi rơgao abih bang glông bruă kơđi čar mơng să hmâo ngă tui laih 4 mơta bruă hơđăp hăng pran pơsit pơgăn dŏng glăi, ƀu pioh klin ngă gluh đĭ. Hăng truh lơ 17/8 phrâo rơgao, abih bang hơdôm kual guang dar leng kơ pơwot glăi kah hăng tơđar laih.

Ơi Nguyễn Văn Toàn, Khua Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam să Čư̆ Pui lăi lĕ: Bôh than pơsit truh kih amăng bruă pơgăn lar tưp hyu kơ pô pơkon anun lĕ: Khom ngă tui khut khăt 5 mơta pơgang klin. Amăng anun bruă “hlơi dô̆ pơ̆ hơpă dô̆ hơđong pơ̆ anun” lĕ bôh than phun, khom dưi ngă tui abih bang. Kiăng 178 bôh sang anô̆ mơng ƀôn Khóa ngă tui tơpă bruă guang dar, dô̆ čơlah, gong gai hmâo kač laih rŭp anih anom rim sang anô̆ mơng đơ đam ƀôn hăng tơlơi mrô mơnuih F0, F1. Să pơdŏng grŭp kơdŏng klin hăng khul ơi ia jrao, kông ang, pơgang mă pô dô̆ gak wai ƀơi anih mă bruă hrơi mlăm. Gơñu thâo rơđah gru rŭp, thâo rơđah tơlơi hơdip rim sang anô̆ amăng kual guang dar kiăng pơtô brơi, pơsir brơi mơng phun akha mơtăm. Biă ñu, khul anai hmâo pơgiăng, djru brơi djop gơnam ƀong huă kơ hơdôm bôh sang anô̆ amăng kual guang dar. Ơi Nguyễn Văn Toàn pơsit:

 “Blung hlâo lĕ lăng ba črâo ba mơng gưl dlông ăt kah hăng mơng gưl gong gai plơi pla hmâo sit nik, lăng tui kơjăp, biă ñu lĕ hăng mơnuih ƀôn sang. Ƀing gơmơi hmâo grŭp ba jơlan hlâo ƀơi anih gluh đĭ klin, juăt thâo tơlơi pơmin čang rơmang, biă ñu pơtă neh wa pơ̆ hơpă dô̆ hơđong pơ̆ anun, ƀu tơbiă gah rơngiao. Kơƀah gơnam ƀong huă ƀudah kiăng hơget lĕ leng kơ hmâo hơdôm grŭp ba jơlan hlâo bơwih brơi. Mơng asơi huă, ia mơñum, tơlơi dŏ dŏng ƀong huă rim hrơi lĕ grŭo mơnuih apăn bruă mơng să nao pơ̆ plơi pla leng kơ hur har pran jua, gơgrong bruă”.

Gơnong bruă ia jrao Daklak mă ia adung mơnuih ƀôn sang ƀơi să Čư̆ Pui, tơring glông Krông Bông kiăng pel ĕp Covid-19 lom să čih pioh mơnuih ƀă kơman Covid-19

Raih daih ƀơi Krông Bông ăt dô̆ hmâo mơn hơdôm mơnuih F0, samơ̆ anai lĕ hơdôm mơnuih amăng kual dô̆ čơlah. Mơng akô̆ blan 8 truh ră anai Krông Bông ƀu hmâo hlơi ƀă phrâo kơman Sars-CoV-2 hơpă amăng plơi pla. Ơi Lê Văn Long, Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Krông Bông pơsit: Lom abih bang glông bruă kơđi čar pơphun bruă tơpă, ngă tui khop hrom hăng anun pơjing rai tơlơi djơ̆ hrom, tơlơi pơmin ngă tui abih bang mơng mơnuih ƀôn sang lĕ kual klin ngă kơtang amra dưi pơkă.

 “Krông Bông lĕ tơring glông blung a pơphun 37 bôh kual dô̆ čơlah hơbit hăng giăm truh 1 rơbâo čô mơnuih dưi dô̆ čơlah hơbit mơng lơ 24/7 truh kơ ră anai. Hơdôm mơnuih ƀă kơman klin biă ñu lĕ hơdôm mơnuih hmâo rai mơng anih klin ngă hăng glăk dô̆ čơlah hơbit ƀơi kual dô̆ čơlah mơng tơring glông lĕ hmâo gluh đĭ klin hă dưi ba nao pơjrao ƀơi tơring čar. Dô̆ glăi ƀu hmâo klin gluh đĭ lar hyu kơ anih pơkon. Yua anun klin ruă ƀu lar tưp hyu. Ră anai ƀơi tơring glông hmâo pơjing laih hơdôm kual mơtah ƀu hmâo klin, pơjing hơdôm tơlơi gal kơ mơnuih ƀôn sang djop djuai ania ƀơi anai đing nao pơđĭ kyar bơwih ƀong, pơkĕ hăng bruă pơgang pơgăn klin amăng hơdôm hrơi pơ̆ anăp klă hloh”.

Anih klin ngă phrâo hloh dưi thâo lĕ ƀơi ƀôn Kwang A, să Čư̆ Bao, plơi prong Buôn Hồ. Anai lĕ hơdôm mơnuih lar tưp hyu kơ pô pơkon prong tal 2 ƀơi Daklak yap mơng hrơi phun tal klin ngă tal 4 anai gluh đĭ. Tơdơi kơ hmâo tơlơi pơsit kơ ƀut mơnuih lar tưp 29 čô mơnuih F0 ƀơi ƀôn Kwang A mơtăm, mơng 12 mông krah mlăm lơ 19/8/2021, Jơnum min mơnuih ƀôn sang plơi prong Buôn Hồ hmâo mă yua laih Tơlơi črâo ba mrô 16, ngă tui hơdôm bruă kiăng ječ pơgang, pơgăn klin Covid-19 ƀơi đơ đam să Čư̆ Bao. Ơi Phạm Ngọc Tiên, Khua git gai Ping gah, Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Čư̆ Bao brơi thâo, Grŭp črâo ba pơgang, pơgăn klin Covid-19 să Čư̆ Bao ăt hmâo pơkiăo nao mơn khul mơnuih pơgang pơhlôm rơnuk rơnua, bơwih brơi tơlơi hơdip mơda kơ hơdôm bôh sang anô̆ mơnuih ƀôn sang amăng kual guang dar.

 “Lom guang dar ƀing gơmơi lăi pơhing pơsur hơdôm bôh sang thâo tơngia gum hrom Grŭp črâo ba mơng să kiăng djru gum, ngă gal brơi bruă gum djru neh wa amăng kual pô guang dar hmâo tơlơi hơdip mơda pơhlôm ƀu pioh sang anô̆ hơpă rơpa, sang anô̆ hơpă kơƀah gơnam ƀong huă”.

Tui hăng ơi ia jrao Trần Kim Long, gơgrong gah Anom pơgang, pơgăn tơlơi ruă tưp, Anom wai lăng klin ruă tơring čar Daklak, yap truh rơnuč rơwang hrơi tơjuh hlâo, khul ơi ia jrao hmâo pơphun hyu huĕt ĕp, mă ia adung test lăng tañ brơi giăm truh 1 rơbâo čô mơnuih bơdjơ̆ nao ƀut mơnuih ruă. Kơnong kơ Plah tơsiong Čư̆ Bao, gah Sang bruă kơ su Daklak (Dakruko), lom hmâo mă tơlơi pơhing amăng Plah tơsiong hmâo sa dua čô mơnuih mă bruă ƀă kơman Sars-CoV-2, Khua Plah kơsiong hmâo gum hrom laih hăng Anom wai lăng tơlơi duam ruă tơring čar Daklak ngă test tañ kơ abih bang mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă ƀơi Plah tơsiong. Kiăng gơgrong hlâo pơgang, pơgăn klin Covid-19 ba glăi bôh tơhnal, Plah tơsiong hmâo mă yua laih jơlan gah 3 mơta hơđăp, abih bang mơnuih apăn bruă amra bơwih ƀong rah, jơnum rah, dô̆ čơlah ƀơi Plah tơsiong.

Dong mơng akô̆ blan 7 truh kơ ră anai, Daklak hmâo lu ƀut mơnuih lar tưp klin amăng plơi pla samơ̆ leng kơ dưi hmâo tơring čar gir run pơgang, pơgăn klin. Rơngiao kơ ƀut mơnuih ƀă kơman klin blung a bơdjơ̆ nao mơnuih mă bruă mơng Sang rơdêh Tiến Oanh, hơdôm ƀut mơnuih pơkon leng kơ truh kih pơgăn klin tơdơi kơ 14 hrơi guang dar./.

            Lê Xuân Lãm – Nam Trang: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang