VOV4.Jarai - Kual pơgang glai rưng Ea Sô tơring glông Ea Kar, tơring čar Dak Lăk anih hơmâo lu kyâo yơ yôm biă, yua hnun arăng ĕp jơlan nao dŏp mă. Yua hnun, ƀing wai lăng glai ƀơi anai bưp lu tơlơi tơnap tap, hơmâo tơlơi lông amăng bruă wai lăng, pơgăn bruă arăng hyu đom bua lua bơnah, koh drôm kyâo yôm.

Kual pơgang glai rưng Ea Sô ƀơi tơring glông Ea Kar, tơring čar Dak Lăk prong giăm 27.000ha, giăm hăng dua boh tơring čar Gia Lai hăng Phú Yên. Anai lĕ kual glai dŏ hơmâo lu hlô glai hơmâo amăng anăn mriah Việt Nam hăng lu phun kyâo yôm kah hăng: kyâo sar arăng iâu trắc, cẩm lai, giáng hương, cà te...Ăt yua hnun mơn amăng lu thun rơgao, Kual pơgang glai rưng Ea Sô jing anih hmư̆ hing ngă soh tơlơi phiăn kơtang biă. Dŏ hrŏm hăng Kual pơgang glai Ea Sô mơng hrơi phrâo akŏ pơdong, ơi Trần Kim Châu, pô wai lăng anih gak glai mrô 8 brơi thâo, anih wai lăng glai hơmâo 5 čô mơnuih wai lăng, pơgang ba giăm 4.000 ha glai, amăng anun hơmâo kual anet giăm hăng tơring čar Gia Lai. Juăt amăng bơyan không phang, biă ñu giăm abih thun jai hơmâo lu mơnuih ngă soh tơlơi phiăn wai lăng glai. Ƀing ñu ĕp jơlan mut nao amăng glai hyu lua mơnong glai, mă kyâo yơyôm sĭ kơ ƀing hyu mơdrô.

“Jing pô dŏ ƀơi glai rưng, glêh glar mă bruă ƀu thâo ruai kơ hrơi mlăm. Lơ̆m hyu tir ƀuh anih arăng drôm kyâo lĕ khŏm dŏ glăi krăp amăng hơdôm hrơi mơtăm, glêh glar lơ̆m pơgăn glăi ƀing hyu dŏp kyâo, hyu hluh hlô glai. Mah gêh glar, prăk blan aset đôč samơ̆ adơi ayong ƀơi anai gir biă, tơdah ƀu gir ƀu dưi dŏ mă bruă sui tui anai ôh”.

Tơhan wai lăng glai Ea Sô glăk hyu tir

Ƀơi anih pơgang glai mrô 4, anom bruă wai lăng pơgang ba rơbêh 3.000 ha glai rưng, ƀing hyu mă kyâo juăt mut nao tui jơlan hăng kơdư hăng găn nao ia krông či mă kyâo. Ơi Nguyễn Trung Dũng, Kơ-iăng khua wai lăng glai mrô 4 brơi thâo: Ră anai sóng telephôn hơmâo ƀơi djŏp anih anun jing gơñu juăt pơkiăo nao mơnuih krăp lăng sŭ anih dŏ gak, lơ̆m ƀuh tơhan pơgang glai hyu tir lĕ gơñu iâu telephôn jing ngă bruă wai lăng pơgang glai jing tơnap mơn.

“Bruă wai pơgang glai rưng mơng ƀing gơmơi bưp lu tơlơi tơnap, anih anom pơ anai nao rai ƀu amuñ ôh, hơmâo lu čroh hnoh, ƀing juăt hyu dŏp mă kyâo ƀu hŭi ôh. Ƀing ñu juăt pơkiăo nao mơnuih dŏ lăng sŭ ƀing gơmơi, yap lăng gơmơi hơmâo hơdôm čô mơnuih, pơhmao mă hrơi hơjan hlim gơmơi aka hmao nao tir lĕ gơñu mut nao amăng glai. Djơ̆ hrơi ñu gơmơi pioh glăi rơdêh, iâu lu mơnuih, pĕ apui hyu glai mut nao tir, krăp mă ƀing ñu. Gơmơi gir ngă giong abih bruă mă”.

Mông pơdơi pơdă lơ̆m hyu tir

Asơi huă añăm ƀong amăng glai mơng tơhan hyu tir

Tui hăng ơi Lê Minh Tiến, Khua Anom wai pơgang glai rưng Ea Sô, thun 2021 tơhan pơgang glai ƀơi anai hơmâo ƀuh, ngă hră bơtơhmal 23 tơlơi ngă soh hăng 30 čô mơnuih, amăng anun jao glăi kơ Anom bruă wai lăng glai rưng Ea Kar 17 wơ̆t tơlơi soh hăng 24 čô mơnuih, pơsir kơđi tui tơlơi phiăn.

“Ƀơi guai giăm dua boh tơring čar lĕ mơnuih ƀon sang dŏ pơ anai lu biă, rơbêh kơ 20.000 čô mơnuih. Tơlơi hơdip mơnuih ƀon sang ƀơi anai tơnap, wơ̆t hăng hơmâo klin Covid-19 dong, jing ngă tơlơi hơdip mơnuih ƀon sang jai kơtang tơnap dong. Bruă mơnuih ƀon sang hyu amăng glai ĕp anŏ ƀong jing amuñ ngă sat kơ glai rưng mơng anom bruă anai wai lăng mơn. Mơta dua dong tơhan pơgang glai aset biă. Anih wai lăng glai hơmâo lu wơ̆t laih arăng pơnah, tlâ̆o adơi ayong dŏ gak glai, samơ̆ tơdơi kơ anun ƀu hơmâo djru hơget ôh. Hơmâo lu mơnuih rơkâo pơplih anih mă bruă, pơdơi bruă. Čang rơmang anom bruă kơnuk kơna sem lăng hơmâo hơdră djru lăp djơ̆ ƀiă”.

Ƀơi anih pơgang gai rưng Ea Sô, bruă wai lăng glai rưng mơng mơnuih mă bruă pơ anai ăt bưp lu tơlơi tơnap. Hơmâo mơn ƀing apăn bruă pơ anai hưp ham, lĕ hlung kơ ƀing dŏp kyâo, giong anun khŏm glăm ba tơlơi soh ƀing ñu ngă. Samơ̆ hăng pran jua khăp kơ glai rưng, 70 čô mơnuih mă bruă ƀơi kual glai rưng Ea Sô rim hrơi mă bruă, gir dŏ glăi, hyu tir pơgang ba glai rưng mơng đưm Ea Sô.

Tuấn Anh: Čih - Siu H’Mai: Pơblang