VOV4.Jarai - Kual pơgang dlai klô An Toàn prong 22.500 ektar gah să An Toàn, tơring glông An Lão, tơring čar Bình Định. Hơdôm blah dlai klô hơđăp, hmâo lu mơta ra mơnong dưi hmâo khul pơgang hăng neh wa djuai ania Bahnar gum hrom pơgang kơjăp, yua kơ dlai klô lĕ “Kơsô̆ mơtah” mơng neh wa. Pô hyu mă tơlơi pơhing phrâo Gong phun jua pơhiăp dêh čar Việt Nam dô̆ mă bruă ƀơi kual Tŏng Krah dêh čar lăi nao kơ bruă gum hrom pơgang dlai klô ƀơi anai:

Blan 7, bơyan hyu mă ia hni, sa dua čô mơnuih ƀôn sang juăt hyu dlai amăng Kual pơgang dlai klô An Toàn, tơring glông An Lão pioh mă ia hni. Lu mơnuih leč mut amăng dlai yua apui pioh mă ia hni anun amra apui dlai hơbin ƀu thâo ôh. 230 bôh sang anô̆ mơnuih ƀôn sang lĕ Bahnar ƀơi să An Toàn, tơring glông An Lão dưi jao pơgang 7.500 ektar dlai ƀơi anai juăt hyu tir wai lăng mơnuih mut amăng dlai. Ơi Hồ Văn Kem ƀơi thôn 1, să An Toàn, tơring glông An Lão dưi pơgang 60 ektar dlai ƀơi Kual pơgang dlai klô An Toàn. Hmâo prăk pơhrui glăi mơng pơgang dlai, ơi Kem pơđĭ tui na nao bruă gơgrong mơng pô wai lăng dlai klô dưi jao. Ơi Kem hrom hăng 5 čô mơnuih djuai ania Bahnar amăng plơi pơdong sa grŭp mơnuih hyu tir dlai hrom. Rim blan, hyu tir 2 wot ñu juăt mut dlai, hmao tlôn thâo mơnuih ƀu ƀuh hlâo dơi mut amăng dlai.

 “Hyu tir rim blan, rim rơwang hrơi tơjuh tơdah ƀuh mơnuih ƀu ƀuh hlâo adơi mut amăng dlai kâo nao lăi pơthâo glăi hăng Grŭp wai lăng, Jơnum min mơnuih ƀôn sang să kiăng ƀơi anăp lăi pơthâo, mă pơkŏng hơdôm mơnuih ngă răm rai dlai klô mơng pô. Kơnuk kơna đing nao, mơnuih ƀôn sang dưi wai lăng, pơgang dlai lĕ pô ăt hrưn đĭ mơn, ăt hmâo prăk pơhrui glăi mơn rim thun kơ tơlơi hơdip mơda”.

Mơnuih Bahnar ƀơi să An Toàn, tơring glông An Lão, tơring čar Bình Định gum hrom pơgang dlai klô

Kual pơgang dlai klô An Toàn giăm hăng guai hơdôm bôh să kual čư̆ siăng hơdôm bôh tơring glông Hoài Ân, Vĩnh Thạnh, tơring čar Bình Định hăng sa dua bôh tơring glông kual čư̆ siăng hơdôm bôh tơring čar Quảng Ngãi, Gialai. Rơngiao kơ hơdôm ară jơlan amăng krah să, tơring glông, ƀơi anai dô̆ hmâo lu jơlan amur anun tơnap biă wai lăng mơnuih mut tơbiă amăng dlai. Grŭp wai lăng dlai klô An Toàn hmâo pơpha laih 20 čô mơnuih mă bruă dô̆ gak ƀơi 3 anih hăng 3 anom kiăng wai lăng dlai, hyu tir na nao kiăng hmao tlôn pơgăn hơdôm tơlơi ngă soh ƀơi dlai klô. Ơi Nguyễn Phước Thiện, ƀơi Anom pơgang dlai klô An Toàn 1, Grŭp wai lăng dlai klô An Toàn, tơring glông An Lão brơi thâo, khă hrơi pơdơi ƀudah amăng mlăm mơmot leng kơ hmâo mơnuih dô̆ gak soh pioh pel ĕp mơnuih, rơdêh mut tơbiă amăng dlai, pơtă pơtăn mơnuih ƀôn sang lom hyu mă ia hni ƀu dưi yua apui pioh čuh ôh:

 “Anom ƀing gơmơi lĕ pơphun hyu tir, pel ĕp huĕt mă tui tơlơi pơkă rim blan. Gum hrom hăng grŭp wai lăng pơgang dlai mơng plơi hyu huĕt ĕp. Anom ăt pơdŏng mơn anih dô̆ gak pơgăn, pel ĕp rơdêh đĭ trun, arăng hmâo pơgiăng hơdôm gơnam mă mơng kyâu ƀu djơ̆ phiăn mơn. Truh bơyan bôh čong nao lăi pơthâo, ƀong huă, dô̆ hrom hăng neh wa, gum hrom hăng mơnuih ƀôn sang ƀơi anai nao tơl dlai kiăng pel ĕp. Nao amăng hơdôm hrơi anai, mơnuih ƀôn sang ƀơi anai ƀu yua sơnuă oă phă phun kyâu čong”.

Kual dlai gah Grŭp wai lăng kual pơgang dlai klô An Toàn

Truh ră anai, Grŭp wai lăng dlai An Toàn hmâo kĭ pơkôl jơlan gah gum hrom pơgang dlai klô hăng ƀing pô dlai kual guai; Pơdŏng hơdôm grŭp pơgang dlai klô ƀơi anai kiăng lăi pơhing pơđĭ tui tơlơi pơmin mơnuih ƀôn sang amăng pơgang dlai klô. Grŭp wai lăng dlai klô An Toàn ăt hmâo jao laih rơbêh 230 bôh sang anô̆ neh wa djuai ania Bahnar ƀơi să An Toàn wai lăng abih bang 7.500 ektar, rơgao kơ anai dưi ngă tui bruă mă mơng plơi pla amăng bruă pơgang dlai klô.

Ơi Khiếu Đức Thịnh, Kơ-iăng Khua Grŭp wai lăng dlai An Toàn brơi thâo, kual pơgang dlai klô hmâo lu mơta hlô dlai khom dưi pơgang kah hăng kra, hua, djruah, rơsa Trường Sơn, mơnŭ dlai... khom pơgang khop. Hơdôm hrơi rơgao, bruă jao dlai kơ plơi pla hmâo pơđĭ tui laih tơlơi pơmin hăng bruă bơgrong mơng mơnuih ƀôn sang amăng pơgang dlai:

 “Kiăng wai lăng pơgang dlai Kơnuk kơna jao, Grŭp wai lăng glăk pơdong akô̆ bruă wai lăng dlai kơjăp phik, lăi pơthâo Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar pơsit. Hăng hơdôm bruă kiăng wai lăng rơngiao kơ jum dar phun kyâu, grŭp hmâo kĭ pơkôl laih jơlan gah gum hrom wai lăng pơgang dlai hăng hơdôm pô dlai giăm guai amăng kual pô wai lăng. Gum hrom hăng gong gai plơi pla ngă bruă lăi pơhing rim thun, rim blan kiăng pơđĭ tui tơlơi pơmin mơng plơi pla amăng pơgang dlai klô. Khom ngă tui bruă pơgang dlai, pơđĭ tui prăk pơhrui glăi ăt kah hăng bruă gơgrong mơng mơnuih ƀôn sang hăng bruă pơgang dlai klô”.

Yă Nguyễn Thị Tố Trân, Kơ-iăng Khua Gơnong bruă đang hmua hăng pơđĭ kyar ƀôn lan tơring čar Bình Định brơi thâo, Grŭp wai lăng kual pơgang dlai klô hrom hăng gong gai hăng mơnuih ƀôn sang pơgang klă kual dlai kyâu dưi jao wai lăng:

 “Đơ đam tơring čar hmâo sa blah dlai yôm An Toàn, kual lŏn prong, 2 lĕ hmâo lu mơta kyâu pơtâo pla. Grŭp wai lăng dlai An Toàn ngă klă biă bruă gum hrom gong gai plơi pla mơng tring glông truh pơ̆ să ăt kah hăng ngă klă bruă gum hrom hăng plơi pla pơgang dlai kyâu An Toàn mơn”./.

            Thanh Thắng: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang