VOV4.Jarai - Ră anai, ƀơi tơring čar Gia Lai hơmâo rơbêh 468.000 ha glai rưng hơmâo apah prăk wai lăng kơ hơdôm anom bruă gơgrong pơgang kual glai. Sit nik brơi ƀuh, hơdră djru apah prăk wai lăng glai rưng kơ hơdôm boh plơi pla hơmâo ba glăi anŏ klă amăng bruă djă bong, pơgang ba glai rưng ƀơi Gia Lai, djru kơ mơnuih ƀon sang pơplih tui ƀơ ƀrư̆ bruă koh drôm kyâo glai.

Tui hăng tơlơi jao bruă mơng plơi Kon Chrah, kơplah wah blan 11/2021 anai, ơi Băk hăng 2 boh sang anŏ pơkŏn hrŏm hăng ƀing khua wai lăng glai rưng pơgang tơlơi truh Hra (să Hra, tơring glông Mang Yang) hyu tir ƀơi kual glai prong rơbêh 950 ha hơmâo jao wai lăng. Ơi Băk brơi thâo, rim wơ̆t hyu tir rơngiă 2 hrơi mlăm. Tơdah tui hăng hlâo adih, mơnuih amăng plơi pla koh drôm kyâo glai či pơdong sang, ƀudah koh drôm či ngă hmua lĕ ră anai plơi Kon Chrah amra gum hrŏm pơgang glai, laih anun hơmâo brơi 400.000 prăk/1ha/thun. Pơpha hĭ rim boh sang hơmâo 9 klăk 500 rơbâo prăk rim thun mơng bruă gơgrong wai lăng glai. Anai lĕ prăk hơđong djru ană plơi pơđĭ kyar tơlơi hơdip. Ơi Băk brơi thâo:

 “Amăng plơi gơmơi ăt pơtô pơblang lu biă. Glai mơ̆ kơnuk kơna jao kơ ƀing gơmơi, plơi pla ƀu dưi phă, ƀu dưi koh drôm, čuh ngă hmua ča čot ôh. Tơdah ƀuh pô čuh glai ngă hmua gơmơi amra lăi pơhmư̆ kơ anom bruă kơnuk kơna mơtăm yơh. 6 blan, kơnuk kơna ta brơi prăk ha wơ̆t, gơmơi jing plai ƀiă mơn tơnap, huăi rin răm rơmon rơpa dong tah”.

Ơi Nguyễn Văn Chín, Khua wai lăng glai rưng pơgang tơlơi truh Hra, tơring glông Mang Yang brơi thâo, đơ đam đang glai ƀing gơñu wai lăng lĕ rơbêh kơ 13.800 ha, amăng anun hơmâo rơbêh 10.400 ha glai mơng hơđăp. Glai rưng ƀơi anai hơmâo lu kyâo pơprong, kyâo yơyôm. Glai rưng giăm jơlan prang 19, giăm đang ană plơi, yua hnun wai lăng tơnap hloh. Samơ̆ mơng hrơi jao kiăng wai lăng rơbeh 6.400 ha kơ 376 boh sang anŏ, lêng kơ djuai ania Bahnar soh ƀơi 12 boh plơi pla hơdip giăm glai, jing bruă wai pơgang glai rưng klă tui laih.

“Amăng bruă wai lăng hăng pơgang glai, gơnang kơ mơnuih ƀon sang yơh phun. Tal dua lĕ hyu pơtô pơblang, iâu pơthưr ană plơi; ngă klă tơlơi gơgrong bruă wai lăng plơi pla đah mơng hyu pơtô pơblang kiăng ană plơi thâo hluh. Lu thun hăng anai, ƀơi anai ƀu hơmâo mơnuih mă tŭ lŏn glai ngă hmua ôh. Glai rưng gơmơi wai lăng, pơgang hơmâo djă bong kơjăp. Mơng hơdôm wơ̆t hyu tir, pel ĕp, đơ đam lŏn glai gơmơi wai lăng huă rơngiă ôh”.

Mơnuih ƀon sang hrŏm hăng ƀing khua pơgang glai hyu tir, wai pơgang glai rưng na nao.

Ơi Nguyễn Xuân Thưởng - Kơ-iăng khua Keh prăk pơgang hăng pơđĭ kyar glai rưng tơring Gia Lai brơi thâo, thun 2021, tơring čar Gia Lai hơmâo rơbêh 468.700 ha glai hơmâo apah wai lăng. Aamăng anun hơmâo 123.000 ha glai rưng jao kơ rơbêh 10.600 boh sang anŏ ƀơi hơdôm boh plơi pla, lêng kơ djuai ania Jarai, Bahnar hơdip giăm glai soh wai lăng. Bruă apah prăk wai lăng glai glai yôm biă mă hăng mơnuih ƀon sang ƀơi anai, yua dah anai lĕ mrô prăk kiăng hơđong tơlơi hơdip, blơi anah phun pla, măi mok ngă hmua, pơđĭ kyar bruă ngă hmua. Lơ̆m tơlơi hơdip pơplih tui, amra plai ƀiă mă yua gơnam mơng glai, djru pơgang ba glai dong:

“Rơbêh 10.600 čô mơnuih mut nao pơ glai pơgang glai, tơdah hơmâo pô phă glai lĕ arăng tañ ƀuh biă. Abih bang mơnuih dŏ hơdip giăm glai, biă ñu mơnuih djuai ƀiă lêng hơmâo mă prăk arăng apah wai lăng glai. Mơng prăk pơhrui, arăng ƀuh tơlơi yôm mơng glai. Dưi bong glai, hơmâo thim prăk, dưi pla gơnam yŭ phun kyâo, ngă pơdrong mơng glai. Klă tui anun kah mơng dưi pơplih tơlơi phiăn”.

Tơlơi hơmâo sit ƀơi Gia Lai brơi ƀuh anŏ lăp djơ̆ mơng bruă apah prăk pơgang glai: bruă djă bong glai kiăng dưi lĕ khŏm gơnang kơ mơnuih ƀon sang, ba glăi tơlơi klă hiam kơ mơnuih ƀon sang hơdip hrŏm hăng glai rưng.

Nguyễn Thảo: Čih - Siu H’Mai: Pơblang