Mơguah rơnuč rơwang hrơi tơjuh, amăng sang rung, sang jơnum plơi Ƀuôn Puăn, să Ea Phê, tơring čar Dak Lak, hmư̆ ik jua čing ing jua hơgor, hrŏm hăng boh pơhiăp ik ăk ƀing mơnuih kơhnăk gru đưm atông čing hăng nai pơtô. Ha bơnah amăng sang jơnum plơi anun khul čơđai muai ană amôn djă tơlô̆ čing pioh atông čing. Ha bơnah dơ̆ng ƀing thâo laih atông čing hlăk dŏ hrăm glăi hơdôm tơlơi atông čing, boh pia, jua mơñi brơi djơ̆ găl, djop djel hloh.

Lăng nao ƀơi tơngan dŏ atông jua čing tơ-ua đĭ, lu tơngan dŏ sư̆ rơbư̆ mơ̆n đa, soh glăi hlâo tơdơi jua mơñi, er bơtơpư̆, tơngan atông. Gah bơnah pơkŏn dơ̆ng, lu mơnuih thâo atông čing sui laih ăt dŏ hrăm glăi hơdôm tơlơi atông juăt hmư̆. Ơi Y Čư̆ Ayun, rơbêh 50 thun laih, dŏ ƀơi Ƀuôn Puăn, kah pơpha tui anai:

“Hlâo adih kâo thâo atông laih mơ̆n, kơnong thâo đôč đač samơ̆ aka ƀu djơ̆ găl sit nik ôh, hramw lĕ kiăo tui gơ̆p ta đôč. Hrơi anai, rai hrăm glăi, ƀing adơi ayong grup atông kiăo jua mơñi djơ̆ găl hloh, kiăng thâo hluh lu tui, yua ƀing khua mua amăng să brơi ta hyu pơdah tơlơi atông čing, adoh suang, ngui hrŏm gơyut gơyâo pơ anih pơkŏn. Ani lĕ tơlơi phiăn, gru grua hiam đưm djuai ania Êđê ta, ta kiăng khom dŏ djă pioh glăi kơ rơnuk tơdơi adih huăi rơngiă hĭ ôh”.

Pô ngă nai pơtô glăi lĕ Mơnuih kơhnăk tơlơi adoh suang Y Phôn Ksor. Sang ñu pơ phường Ƀuôn Ma Thuôt, samơ̆ anom bruă gru grua jak iâu, ñu ƀu kơdŭn ôh jơlan ataih, tơnap tap hai, găn rơgao 40 km đĭ rơdêh nao pơ Ƀuôn Puăn, să Ea Phê rim rơnuč rơwang hrơi kom, kiăng pơtô glăi hơgĕt tơlơi ñu thâo mơ̆ng hlâo đưm, jing kông ngăn ia rơgơi tơlơi kơhnâo mơ̆ng ơi yă pioh glăi. Mơnuih kơhnăk adoh suang Y Phôn Ksor lăi, tơlơi ñu bơngơ̆t hloh lĕ hŭi soh glăi amăng bruă djă pioh jua čing atông, yua ƀu hơmâo pơtô brơi djơ̆ găl.

“Anai lĕ mông gêh găl pioh kơ ta pơtô glăi abih lơ̆m ta dŏ găng añrăng, yua dah rim kơ tơring, plơi pla hơmâo hơdră atông ăt phara mơ̆n, kiăo tui jua mơñi, er ayuh suang samơ̆ kâo čang rơmang lĕ anŏ phun ñu ăt sa mơ̆n kiăng thâo tong ten. Sit pơtô ba, atông čing sar lĕ pioh kơ abih bang ană amôn, adơi đeh, ƀing thâo atông čing khom thâo hluh soh”.

Anih hrăm ƀơi Ƀuôn Puăn hơmâo 30 čô mơnuih hrăm jing ƀing tơdăm ngek dra muai hăng ƀing thâo atông čing djuai ania Êđê. Amăng 25 mơguah ƀudah či tlam dŏ hrăm, rơngiao kơ hrăm atông čing đôč, ƀing hrăm dŏ čih pioh tơlơi pơtô amăng hră djă pioh, mă pioh rup video, pơdưm amăng plăng ia rơgơi mrô djă lui tơlơi atông čing, jua mơñi tui gru grua đưm. Anai lĕ sa amăng hơdôm boh anih hrăm, pơtô glăi atông čing, hơgor dưi hơmâo Gơnong bruă gru grua pơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui tơring čar Dak Lak pơphun amăng bơyan pơdơi prong thun anai, kiăng ba bruă mă atông čing ring hơgor ba glăi amăng plơi pla kah hăng đưm; ăt jing hơdră mơ̆ anom bruă gru grua tơring čar pok pơhai kiăng ngă tui tum djop tơlơi pơtrun bruă ngă, tơlơi dưi mơ̆ng Hră pơtrun mrô 80 pioh kơ bruă djă pioh gru ama grua amĭ mơ̆ng kual plơi pla.

Tui hăng ơi Trần Hồng Tiến, Khua Gơnong bruă gru grua Pơrơguăt drơi jăn hăng Tuai čuă ngui tơring čar Dak Lak, tơdơi kơ tơring čar hơmâo Hră pơtrun mrô 03 kơ jơlan hơdră djru kơ bruă djă pioh wai pơgang hăng pơlar tui anih anom gru grua čing hơgor, anom bruă gru grua hlăk pơtô brơi djop să, plơi pla dăp mă hơdră, jŭ yap glăi prăk kăk, ĕp mơnuih gum hrŏm kiăng ba jơlan hơdră kơnuk kơna pơtrun dưi ngă tui sit nik amăng tơlơi hơdip mơda.

“Gơnong bruă gru grua ăt lăi pơthâo laih hăng Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar kơ akŏ bruă pơphun hăng pok pơhai ngă tui hră pơtrun, hơmâo hră pơčrâo ba ngă tui brơi djop să, plơi pla thâo boh yom phun, hơdôm jơlan hơdră hơmâo lăi amăng hră pơtrun kiăng čih rơkâo tañ hloh kiăng hơmâo anăp ngă bruă hăng lăi pơthâo jŭ yap rơnoh prăk amăng thun 2027. Hrŏm hrŏm hăng anun, ăt čih anăn rơkâo pok pơhai ngă tui Hră pơtrun djă pioh hăng pơđĭ tui rơnoh yom gru grua tơlơi adoh kơhñăk Bài Chòi. Anai lĕ dua mơta kông ngăn gru grua hiam gưl dêh čar hơmâo ngă tui Jơlan hơdră pơphun bruă mă mrô 14 mơ̆ng tơring čar”.

Mơ̆ng bruă djru pơtô atông čing, hơgor, hơmâo pok pơhai tơlơi adoh suang kơhñăk Bài Chòi hơmâo čih pioh ngă hră pơar brơi tŭ yap kông ngăn gru grua bơngăt jua phrâo rơkâo pơsit, Dak Lak hlăk ba lu bruă mă djă pioh gru grua đưm glăi hăng plơi pla mơnuih ƀôn sang. Tơhnal pơkă ƀu pơdơi ôh bruă djă pioh kông ngăn gru grua đôč ôh dŏ ngă gêh găl pơlar tui rơnoh yom gru grua đưm dưi ba yua hăng pioh glăi amăng tơlơi hơdip mơda rim hrơi.

Khă hnun, bruă djă pioh gru grua hiam đưm ƀu dŏ tơguan amăngsa, dua boh anih hrăm đôč ôh, ƀudah hăng hơdôm kơčăo bruă ƀiă hrơi blan. Ani lĕ bruă ngă sui thun, kiăng hơmâo tơlơi gum hrŏm mơ̆ng djop sang bruă amăng glông bruă kơđi čar, mơ̆ng tơlơi phiăn pơkă hră pơtrun truh kơ kah pơpha rơnoh prăk hăng mơnuih mă bruă hăng sang bruă kơnuk kơna ngă hrŏm. Y Nhuân Ƀyă, Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Dak Lak brơi thâo, Hră pơtrun 80 mơ̆ng Gơnong dlông lĕ atur gêh găl yom biă mă pioh kơ tơring čar dăp hơdră akŏ bruă hăng đing nao tuh pơ alin kơ bruă wai lăng djă pioh gru grua hiam mơ̆ng kual plơi pla.

“Hră pơtrun 80 lĕ Hră pơtrun yom phun, rơđah biă mă pioh kơ ƀing ta ngă tui bruă djă pioh gru grua hiam amăng djop mơta kông ngăn gru grua hiam đưm gah bơngăt jua kah hăng jing čêng hăng hơdôm mơta bruă pơkŏn. Boh yom phun anai ăt kiăng ba ngă tui hlâo hloh, jŭ yap glăi, hơmâo akŏ bruă pok pơhai rơđah rơđong, pơpha kơ djop sang bruă ngă tui”.

Hră pơtrun 80 hơmâo ngă gêh găl amăng bruă dăp glăi brơi tơring čar akŏ pơjing lu hơdră găl hloh hăng tơlơi hơdip mơda, bruă mă sit nik rim hrơi. Hăng Dak Lak, rơđah biă mă ñu, Hră pơtrun 80 ƀu kơnong pok pơhai ngă tui bruă djă pioh đôč ôh, dŏ jing anŏ gêh găl pioh kơ rim plơi pla, ƀôn lan, rim čô mơnuih kơhnâo gru grua hăng khul čơđai muai rơnuk anai jing hĭ pô djă pioh hăng ngă tui bruă djă pioh gru grua hiam, pơjing rai anŏ gêh găl pioh kơ kông ngăn gru grua hiam đưm dưi djă pioh mơ̆ng djop plơi pla ala ƀôn mơtam.