Ƀơi ƀuôn Sŭt Mđưng, să Quảng Phú, tơring čar Dak Lak hơdôm thun giăm anai, jua čing tơ-ua đĭ hmư̆ ĭk ăk sit hơmâo mông ngui ngor, jơnum ngă yang ƀơi sang jơnum plơi. Hneč mă amăng mông hơmâo wăn tlam mơguah, grup atông čing adoh suang amăng plơi, ăt hur har pơhrăm atông čing hăng adoh pơtưh tơlơi tơdăm dra đưm, ƀơi anŏ atông čing, ƀơi anŏ ayup đing dĕk, pah đing pơng, ƀudah ayup đing năm, đing diăp hăng hrăm hri tơlơi akhan đưm. Ƀu kơnong hyu pơdah kơ mơnuih ƀôn sang amăng plơi hmư̆ hăng lăng đôč ôh, ƀơi anŏ hyu pơdah truh pơ plơi pla pơkŏn amăng să; črăn hơdră tơlơi adoh suang gơñu hơmâo pơdah brơi kơ khul tuai hyu ngui amăng plơi lăng, truh pơ bruă hyu pơdah amăng anih pơdah tơlơi adoh suang prong pơplông nao rai. Tui hăng yă H’Riêt Êban, Khua plơi, Ƀuôn Sŭt Mđưng lăi, ƀu kơnong jing jua mơñi kơ mông ngă yang plơi pla đôč ôh, jĭng čêng ră anai jing kah hăng hrĕ mrai pơtruh brơi tơlơi lir hơbit djop hnơr thun mơnuih mơnam amăng plơi pla.
“Pran jua mơak mơ̆ng ƀing atông čing adoh suang hăng ƀing ană amôn jai hrơi kơtang, hur har hloh. Khua mua amăng plơi ăt kah hăng khul adoh suang ăt pơdjru nao rai kiăng pơtrut pran jua ƀing ană amôn dưi mơak hrăm atông čing, ayup đing diap mơak, tơpă ară pioh kơ gơñu hrăm kiăng thâo hruaih, thâo hluh dơlăm boh yom mơ̆ng gru grua hiam đưm djuai ania ta pô”.
Hrŏm hăng Ƀuôn Sŭt Mđưng, lu plơi pla pơkŏn amăng tơring čar Dak Lak hlăk rŭ glăi akŏ pơjing anih djă pioh gru ama grua amĭ, mơ̆ng bruă atông čing, pĕ gông atông brô̆ djuai ania, truh pơ bruă rŭ glăi pơphun tơlơi ngui ngor ngă yang gru grua đưm djuai ania amăng plơi pla, kiăng râo pơdưh pran jua thâo khăp pơpŭ kơ gru grua hiam djuai ania pô. Amăng tơring čar hơmâo djă pioh lu hơdră adoh suang tui gru grua đưm amăng plơi pla, hăng hơdôm rơtuh čô mơnuih atông čing adoh suang, ƀing thâo hluh anŏ hiam gru grua đưm ăt dŏ pơtô ba, pơčrâo brơi kơ ƀing čơđai muai ană tơčô mô yâo.
Ƀơi Ea Sup gah tơring glông giăm guai dêh čar Ea Sup hơđăp, khul atông čing plơi Sôp juăt lăi Ƀuôn Ea Sup, hơmâo akŏ pơjing 10 thun hăng anai laih. Mơ̆ng mrô blung a kơnong hơdôm čô mơnuih đôč mut hrŏm, truh ră anai khul hơmâo pơhưč lu mơnuih ngă hrŏm, amăng anun lu čơđai muai. Mơnuih kơhnăk gru đưm Niê Khăm Ta, Khua khul brơi thâo, hrŏm hăng hơmâo tơlơi djru ba mơ̆ng gong gai kơnuk kơna, bruă pơtô hrăm, djă pioh anŏ hiam gru grua đưm djuai ania jai hrơi djơ̆ hơdră, tơpă hnơ̆ng.
“Mơ̆ng thun 2024, dưi hơmâo Gơnong bruă Gru grua tơring čar ăt kah hăng Anom bruă gru grua ƀơi să hăng gong gai kơnuk kơna plơi pla djru brơi pok anih pơtô kơ ƀing čơđai. Ră anai, khul atông čing hơmâo pơmut jai hrơi lu tui ding kơna. Mrô ding kơna amăng khul hơmâo truh 46 čô, amăng anun, mơnuih tha hloh lu thun tơkeng thun 1949 laih anun pô čơđai hloh lĕ thun tơkeng 2015. Biă mă ñu hơmâo sa grup atông čing ƀing čơđai amăng khul, dŏ djă pioh na nao bruă atông čing, pơdah thâo gru grua hiam mơak”.
Amăng thun 2025, tơring čar Dak Lak hơmâo ngă giong hăng posit anăn 46 čô mơnuih jing ƀing kơhnăk gru đưm, ƀing kơhnăk hloh, juăt lăi Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân ưu tú, mơ̆ng anun kiăng pơtong rơđah tơlơi gơgrong ba phun djă pioh gru grua mơ̆ng đưm djuai ania. Tơring čar hơmâo pơphun tŭ yua lu bruă mă pơdah gru grua hiam pơprong kah hăng: Pơplông pơdah gru grua atông čing hăng pơdah pĕ gông atông brô̆ djop mơta đing ayup, gông brô̆ gru đưm djuai ania.
Tơring čar ăt pơphun tŭ yua truh kih lu tơlơi jơnum ngui ngor gru grua pơprong kah hăng : Pơplông gru grua atông čing hăng pơdah pĕ gông atông brô̆ hăng pơ anăn; Rơwang hrơi hrơi “Gum pơgôp djuai ania-kông ngăn gru grua Việt Nam; Hrơi jơnum mơak ngă yang prong djuai ania Mường tal I,….Pơphun rŭ glăi hăng pơdah thâo djop mơta tơlơi ngă yang gru grua đưm kah hăng iâu bơngăt yang akan, lễ Cầu Ngư, tơlơi ngă yang dŏ sang phrâo mơ̆ng djuai ania Êđê, tơlơi ngă yang lih, pơpŭ thun tha hơdip truh tơnŭk mơ̆ng djuai ania Bơnông,…
Ơi Nguyễn Lê Vũ, Kơ-iăng khua Gơnong bruă gru grua, Pơrơguăt drơi jăn hăng Tuai čuă ngui tơring čar Dak Lak lăi lĕ, hơdră ngă anai djru kơ bruă djă pioh gru grua hiam đưm djop djuai ania dưi hơdip glăi amăng tơlơi hơdip rim hrơi, amăng anun tơlơi dŏ dong ƀong huă rim hrơi mơ̆ng mơnuih ƀôn sang. Laih dơ̆ng pok brơi anăp ngă bruă kiăng kơ gru grua tơlơi thâo thăi đưm jing pran kơtang pơtrut pơđĭ kyar.
“Ăt dŏ djă pioh bruă ngă anai kah hăng sa bruă mă hơmâo laih amăng tơlơi dŏ dong ƀong huă rim hrơi, juăt pơphun na nao rim thun pioh kơ ƀing mơnuih kơhnăk gru đưm, anŏ hiam amăng gru grua pơtô glăi kơ čơđai muai laih anun pioh mông kơ ƀing gơñu bưp, hrăm nao rai tơdruă, ăt kah hăng pơtô ba gru grua hiam kông ngăn đưm djuai ania pô, ơi yă pơdŏ glăi, pioh ba yua amăng tơlơi dŏ dong ƀong huă, djă pioh tơlơi kơkuh pơpŭ ngă yang rơbang hơmâo čing hơgor amăng plơi pla anih ƀing mơnuih kơhnăk gru đưm dŏ”.
Mơ̆ng hơdôm bruă ngă djơh hăng anun, djă pioh a apui kơ gru grua ăt dŏ hơmâo pioh glăi kơ djop hnơr rơnuk ană amôn amăng plơi pla. Grup atông čing Ƀuôn Blôk să Quảng Phú hơmâo amôn Y Rôlăng Kriêng, 11 thun ding kơna aset thun hloh. Glăi mơ̆ng sang hră, ñu glăi nao pơ anih hrăm atông čing, hrăm tui atông čing. Hăng ñu, hmư̆ jua čing đưm jing hĭ anŏ ñu hor biă mă, ñu lăi:
“Ama kâo pơtô brơi atông čing, taih tơrưng, pĕ gông, atông čing kram ale. Kâo hor biă mă taih tơrưng. Kâo kiăng tơdơi adih jing mơnuih thâo, kơhnăk atông ƀudah taih tơrưng yua kơ anun kâo gir hrăm na nao laih glăi mơ̆ng sang hră hăng gir run hrăm hrŏm ƀing ayong amai nao hlâo”.
Mơ̆ng bruă mă tui tơđar amăng plơi pla, gru grua hiam dưi djă pioh hăng pơtô glăi kơ rơnuk ană tơčô djă pioh na nao. Hăng tơlơi hơdip mơda thâo gum pơgôp amăng plơi pla, ƀing čơđai hor biă mă hăng pơ-ư ang kông ngăn đưm djuai ania pô laih anun pơđĭ tui na nao rơnoh yom amăng gru grua. Anai lĕ atur kơjăp pioh kơ gru grua hiam djuai ania ƀiă ƀơi Dak Lak dưi djă pioh hăng pơđĭ kyar kơjăp hơđong dŏ na nao amăng tơlơi hơdip mơda rim hrơi.
Viết bình luận