Tê̆t pơđao yua tơlơi thâo čơkă tuai mơ̆ng djuai ania M’nông
Chủ nhật, 07:00, 15/02/2026 Thị Đoắt/Siu H'Mai pơblang Thị Đoắt/Siu H'Mai pơblang
VOV.Jarai - Hăng djuai ania M’nông ƀơi Dap Kơdư, Tê̆t tui phiăn juăt ăt jing hrơi tum jơngum sang anŏ gơyut gơyâo hăng čơkă tuai rơnguai. Lơ̆m apui hơmâo pơtŏ jă, čeh tơpai hơmâo hrĭ, akă ƀơi tong krah sang, ană plơi hur har pran jua, tơpa tơngan čơkă kơnung djuai, gơyut gơyâo wơ̆t hăng ƀing tuai weh nao ngui amăng hrơi akŏ thun.         

Hơdôm hrơi giăm či Tê̆t, jơlan mut nao pơ plơi pla M’nông hyơ hyơr ia iŏm mriah ƀhêm, jŭ mơtah hơmâo mơn. Mơ̆ng kueng yŭ truh kueng ngŏ, mut truh pơ rim boh sang, neh met wa kih rơmet sang anŏ, sang apui hiam, agaih ƀhông, prăp lui čeh tơpai, mơnŏng ƀong huă či ƀong Tê̆t, čơkă tuai. Mơnuih ƀôn sang djuai ania M’nông pơmin: sang agaih, tơpur pơđao kah tuai mơ̆ng mơak, plơi pla mơ̆ng hơmâo.

Tha plơi Điểu N’Glơr, ƀon Njranglu, să Đức An, tơring čar Lâm Đồng, brơi thâo, mơ̆ng đưm truh ră anai, lơ̆m puih bơyan, pơdai bă tông kơtor bă sang, mơnuih djuai ania M’nông ngui ngor mơñum ƀong laih. Amăng hơdôm hrơi ƀong mơñum anai, plơi pla dŏ hrŏm, jơngum biă mă, hlơi thơ mut nao ngui amăng plơi jing tơlơi klă hiam, hơmâo abih bang mơak soh. Neh met wa pơmin “Tuai mut nao pơ plơi kah hăng ană nge dŏ amăng hlung mơn” - gơ̆ truh lĕ ta čơkă yơh, ta iâu mut, ta kah pơpha tơlơi mơak yơh. Mah tuai ta thâo ƀudah tuai mơ̆ng pơkŏn hai, lơ̆m mut nao amăng plơi pla, tuai leng kơ hơmâo čơkă hăng sang apui pơđao, hăng pran jua hur har mơak mơai. Tha plơi Điểu N’Glơr, hok mơak ră ruai: “Đưm adih, amăng plơi hui đôč mơnuih, jơlan nao rai ataih, hlơi dưi nao truh pơ plơi jing yom biă mă yơh. Tuai rai ngui lĕ sang anŏ, plơi pla tlao hok soh. Hăng tuai sang anŏ jak iâu lĕ, pô sang anun yơh pô čơkă, pŭ asơi añăm, hơkăt tơpai hăng ră ruai tom. Ƀing tha đah kơmơi amăng sang yơh pô iâu mut amăng sang, pơƀuh tơlơi thâo pơpŭ, thâo lăng, kiăng tuai thâo ană plơi pla lăng tuai kar hăng pô sang, kah hăng adơi amai pô mơn”.

Amăng tơlơi hơdip tui gru đưm anun, bruă čơkă tuai hơmâo pơƀuh hăng bruă anet mơn. Tuai hơmâo iâu nao dŏ jê̆ tơpur, mơñum sa kơčok ia ƀơ̆i hlâo, giong anun huă asơi hrŏm sang anŏ. Tơlơi ră ruai ƀơi tơpur sui sin mơtăm yơh, mơ̆ng bruă ngă hmua truh bruă sang anŏ, rơkơi bơnai ană bă, truh kơ gru grua tơlơi phiăn juăt...kiăng tuai mưn amăng pran jua ñu ƀu djơ̆ arăng, ƀu djơ̆ tuai dong tah, ñu jing sang anŏ pô laih.

Ƀu kơnong thâo thâo ƀu-eng kơ tuai amăng sang anŏ đôč ôh, tơlơi ƀu-eng kơ tuai mơ̆ng neh wa M’nông ăt ƀuh rơđah amăng hrơi ngui ngor hrŏm mơ̆ng plơi pla. Amăng hrơi ngui, ngă yang rơbang kah hăng Ngă yang tum jơngum “Rnglăp ƀon”, ngă yang păng pơga plơi “Tăm blang mprang ƀon”, ngă yang mơak bơyan pơdai kơtor..., ƀing tuai nao ngui ƀu djơ̆ jao kơ pô hlơi drơi hơpă ôh, tuai lĕ tuai hrŏm mơ̆ng plơi pla. Hlơi hơmâo hơget lĕ ta djă ba anŏ anun: đa djă ba asơi, đa djă ba tơpai, đa tul čing či atông brơi tuai hmư̆ mơak, đa adoh.

Rơnuk anai, tơlơi thâo čơkă, pơpŭ kơ tuai mơ̆ng djuai ania Mnông ăt hnun mơn. Yă Thị Phiơn, să Đức An, tơring čar Lâm Đồng brơi thâo: “Rim hrơi amăng sang anŏ hơmâo tơlơi ngui, ƀong huă prong kah hăng pơdô̆, đĭ sang, ƀudah tơlơi ngă yang prong thơ, neh met wa kơnung djuai glăi ngui lu biă. Ƀu kơnong pô sang đôč ôh nao čơkă, ngui tom, kơnung djuai amăng sang anŏ anun ăt tơbiă nao ngui tom, puăi tlao mơak biă. Hrơi ngui juăt hơmâo amăng hrơi pơdơi, hrơi năm hrơi tơjuh, ƀudah hrơi Tê̆t, lơ̆m hơmâo wan, abih bang pơtum mơak, čuă jơmư tơña bla, ră ruai mơak biă. Amăng hrơi tum jơngum, abih bang ngui ngor, adoh akhan, atông čing, mơñum tơpai čeh, ră ruai hao hač, pơđao pran jua biă”.

Čơkă tuai, hăng djuai ania M’nông jing bruă ta djă pioh anih amĭ ƀă yă pơjing. Ơi K’Tiêng, pơ ƀon Jrah, să Nâm Nung, tơring čar Lâm Đồng lăi, sit anŏ tum jơngum amăng rim wơ̆t čơkă tuai yơh, ană tơčô mô yâo thâo hluh gơñu hlơi, hơmâo mơ̆ng pơpă, anun jing hor hloh kơ gru ama grua amĭ: “Tuai rai ngui pơ sang ƀu kơnong jing tơlơi mơak đôč ôh, ăt jing hrơi kiăng neh wa, kơnung djuai jê̆ giăm hloh. Lơ̆m anun ƀing tha ră ruai kơ ană tơčô hmư̆ tơlơi amăng sang anŏ, ră ruai jŭ yap ơi yă kơnung djuai, kiăng ană tơčô thâo gơñu hơmâo adơi ayong, kơnung djuai ataih...Anai ăt jing hrơi kiăng ƀing tha pơtă kơ ană tơčô thâo pơhiăp, thâo jê̆ giăm kơnung djuai, ayong amai adơi”.

Amăng tơlơi hơdip rơnuk anai, tơlơi phiăn čơkă tuai mơ̆ng djuai ania M’nông ngă amuñ ƀiă, samơ̆ pran jua khăp ƀu-eng ăt dŏ hơnong đôč. Thun sô rơgao thun phrâo truh, tuai mut nao amăng plơi hơmâo iâu mơñum tơpai čeh jơman, mơsăm mơmih, ƀong asơi añăm, tơña bla, ră ruai mơak biă. Ƀơi kual Dap Kơdư, tơlơi thâo pơpŭ kơ tuai jing hrĕ akă brơi kjăp khŏp brơi plơi pla pơđao na nao, kiăng bơyan phang mơak hloh, tơlơi hơdip klă hloh yua lŏn adai brơi kơ ta, hăng hơmâo sit mơ̆ng pran jua thâo khăp mơ̆ng djuai ania M’nông./.

Thị Đoắt/Siu H'Mai pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC