Ƀơi pra yang sang jơnum plơi Tuyết Diêm, să Xuân Cảnh, hrơi ngui ngă yang bơyan mơyan (Tế thu) hăng hơdor kơ pô pơkra pơjing hra ƀong. Mơnuih ƀôn sang glăi pơtum pơ pra yang, anih jơnum plơi či prăp rơmet, ngă yang. Ƀing đah rơkơi prăp rơmet ñang, bơnga, ia če, boh troh; ƀing đah kơmơi prăp lui asơi añam pŭ kơ ơi pơjing bruă pơkra hra. Lơ̆m abih bang bruă giong ƀhiao laih, jing arăng ngă yang yơh.
Tui hluai kơ rim thun mơn, ƀing tha amăng plơi ruah hrơi či ngă yang, samơ̆ juăt ngă amăng 10 hrơi tong krah blah 8 blan di. Anai jing hrơi ană tơčô pơpŭ kơ ơi pang yă dôn akŏ pơdong plơi pla, pơjing bruă pơkra hra. Ơi Diệp Thế Sơn, Wai lăng pra yang Tuyết Diêm, brơi thâo, tơlơi phiăn anai hơmâo ngă na nao amăng djŏp rơnuk laih:“Tơlơi ngă yang anai jing neh met wa gum pơgôp, pơčruh prăk kăk či blơi gơnam ngă yang, ñang, bơnga, boh troh pơyơr kơ yang Thành hoàng Bổn xứ - Pô akŏ pơdong plơi pla, lăng ba mơnuih ƀôn sang pơ anai”.
Kiăng hơmâo hrơi ngă yang Bơyan mơyan hăng hơdor kơ ơi yă pơkra hra, Khul wai lăng yơh pô prăp rơmet bruă ngă yang. Neh met wa hlong či pơgôp, pơčruh prăk kăk, ƀu kiăng pơđar ôh. Hrơi anai, djŏp pô prăp rơmet hrơi mông nao pơ pra yang či tŭi ñang kơ ơi yă pơjing bruă pơkra hra, hăng pran jua thâo pơpŭ bơni kloh hnoh yơh. Ngă yang bơyan mơyan hăng hơdor kơ ơi pơkra hra đưm hơmâo pơphun lơ̆m adai hơjan laih, puih laih bơyan pơkra hra. Yua hnun, neh met wa ngă hra glăi pơ pra yang - anih jơnum plơi lu biă mă, lăng kar hăng hrơi ngă yang prong mơ̆ng plơi pơkra hra. Sa čô mơnuih ƀơi plơi Tuyết Diêm brơi thâo:“Ơi yă ta đưm pơtô laih “ƀong boh hơdor kơ pô pla”. Mơnuih pơjing rai bruă pơkra hra, pơtô glăi kơ ta, yua anun ƀing ta mơ̆ng thâo pơkra hra či bơwih ƀong”.
Amăng tơlơi hơdip mơnuih ƀôn sang Tuyết Diêm, bruă pơkra hra ƀu kơnong jing bruă bơwih ƀong, ĕp prăk kăk đôč ôh, ăt jing tơlơi hơdor, tơlơi phiăn laih anun ngă jê̆ giăm plơi pla hloh. Tui hăng gru phun đưm čih pioh, plơi pơkra hra anai hơmâo mơ̆ng thun 1832. Mơ̆ng ia mơsin pơ dơnao Cù Mông, mơnuih ƀôn sang pơ anai tơgŭ bơwih ƀong mơ̆ng bruă pơkra hra, pơtô glăi bruă pơkra hra kơ djŏp rơnuk.
Giăm dua rơnuk thun laih, bruă pơkra hra ăt kah hăng tơlơi ră ruai kơ kual Cù Mông ăt hơmâo ră ruai na nao, amăng anun hơmâo boh pia “Hra Cù Mông klâo pluh prăk ha asar”. Hơdôm tơlơi hơdor pioh anun pơjing rai anŏ yom phara mơ̆ng plơi, pok jơlan đĭ kyar bơwih ƀong mơ̆ng sa gơnam pơkra rai, jing gơnam gru grua, čơkă tuai hyu ngui. Mơ̆ng anun, ƀing tuai ƀu kơnong sem lăng bruă pơkra hra đôč ôh, ăt hơduah ĕp gru phun plơi pla, pra yang ƀơi akŏ plơi, hăng ngă yang bơyan mơyan - hơdor kơ ơi pơkra hra. Anai jing jơlan gah hơmâo Kơčăo bruă đĭ kyar lu gơnam pơkra mơ̆ng hra Tuyết Diêm, yua Jơlan hơdră Đĭ kyar Sang gum hơbit djŏp dêh čar UNDP Việt Nam djru ba, sem lăng pơphun ngă.
Yă Trần Thị Lan, mơnuih rơgơi kơhnăk mơ̆ng UNDP Việt Nam brơi thâo:“Ră anai, gơmơi glăk ngă hrŏm hăng gong gai să či pơdah pơƀuh gơnam tam kơ neh met wa. Gơmơi gir ba pơƀuh năng ai 15 mơta gơnam pơkra mơ̆ng hra. Hơdôm bruă bơdjơ̆ nao ơi pơkra pơjing kra, gơmơi amra ba nao pơ anih pơdă prưng. Rơngiao kơ anun, gơmơi pơdă prưng hơdôm tour, anih nao ngui, gơnam čơkă tuai hyu ngui ƀudah hơdôm anih brơi tuai nao sem lăng blung a pơ kual anai. Gơmơi amra pơdong sa anih pôr pơthâo kơ bruă čơkă tuai blung a amăng plơi. Lơ̆m ƀing tuai rai ngui, gơmơi lăi pơthâo pơ anai hơmâo tour ngui pơpă hiam, ƀong huă pơpă hăng đih pơdơi hiưm pă”.
Mơ̆ng sa bruă pơkra gơnam mơ̆ng đưm, Tuyết Diêm glăk hơmâo tơlơi gêh găl či ră ruai kơ lŏn, ia, pơ-iă, hra hăng ană mơnuih hơdip mơ̆ng bruă pơkra hra mơ̆ng giăm dua rơnuk thun. Lơ̆m bruă pơkra hra hơmâo ba pơmut amăng hơdôm tour hyu ngui, mơnuih ƀôn sang khŏm thâo kơčăng djă pioh bruă pơkra gơnam đưm, tơlơi lăp hơdor amăng plơi pla laih anun hơdôm gru grua hơmâo djă pioh, răk lui.
Ngă yang bơyan mơyan hăng hơdor kơ pô pơkra pơjing hra yua hnun ƀu kơnong či hơdor kơ ơi pang yă dôn đôč ôh, ăt djru plơi pla thâo djŏp anŏ yom glăk hơmâo djă pioh hăng pơdô̆ glăi kơ rơnuk tơdơi. Lơ̆m mơnuih pơkra hra jing pô dưi ră ruai glăi tơlơi hơdip mơ̆ng ñu, hnun kah gơnam đưm mơng dưi djă pioh, jing tơlơi gêh găl či bơwih ƀong rơnuk anai./.
Viết bình luận