Lơ̆m rơnuč thun, ta nao pơ hơdôm boh să kual čư̆ siăng A Lưới, ƀôn prong Huế, ƀing tuai dưi sem lăng lu tơlơi ngă yang mơ̆ng djuai ania ƀiă, amăng anun hơmâo tơlơi ngă Yang Ia mơ̆ng neh met wa Pa Cô, jing tơlơi ngă yang hmư̆ hing biă. Ơi Lê Văn Cát, dŏ pơ să A Lưới 1 brơi thâo, mơ̆ng đưm truh ră anai, neh met wa Pa Cô hơdip kơnang kơ glai rưng, čroh ia. Ia brơi pơdai čăt, brơi đang hmua mơtah mơda, brơi ană mơnuih ta hơmâo pran jua, plơi pla hơđong, trơi pơđao. Yua hnun, ngă Yang Ia ƀu kơnong jing ngă yang đôč ôh, ăt jing hrơi neh met wa pơpŭ kơ lon adai, yang rơbang, ia hơmâo rông ba ană plơi mơ̆ng đưm truh kơ ră anai: “Ră anai neh met wa ăt ngă tui djơ̆ tơlơi phiăn hăng tơlơi phai kơ yang Čư̆, yang Ia, ngă Yang Čư̆ hlâo, Yang Ia tơdơi. Yang Čư̆ jing glông hăng prong hloh, Yang Ia ta ngă kiăo tlôn. Hlâo adih ngă hnun mơn, plơi pla ngă mă hăng ngă tui djơ̆ tơlơi phiăn, tơlơi phai anun mơn”.
Ngă Yang Ia mơ̆ng neh met wa Pa Cô hơmâo mơ̆ng đưm đă ră hlâo laih, hơmâo pơphun re se mơn tui djŏp rơnuk. Hlâo adoh, tơlơi ngă yang juăt ngă mă amăng sang, amăng kơnung djuai đôč, hui hui đôč mơ̆ng ngă prong abih bang ană plơi, abih bang mơnuih amăng să. Tơlơi ngă yang hơmâo dua bơnah: ngă Yang Xứ ƀơi Sang gru plơi hăng ngă Yang Ia ƀơi tơdrun ia. Gơnam ngă yang juăt ñu be, mơnŭ, akan, braih điơ̆ braih ñar, kơtơr, hơbơi čên, hơbơi plum...Abih bang leng kơ neh met wa pla mă, hăng hyu đom bua lua pơnah, pơƀuh rai tơlơi mut hrŏm ană mơnuih hăng glai klô.
Mơnuih kơhnâo gru đưm Hồ Văn Thôi, djuai ania Pa Cô brơi thâo, ngă Yang Ia hơmâo mơ̆ng ơi yă đưm laih, či pơpŭ kơ yang rơbang hơmâo brơi kơ ană mơnuih ta hiam drơi jăn pran jua, pơdai jor kơtor lu, tơlơi hơdip rơnuk rơnua hyôk hyak mơak mơai: “Hlâo či ngă yang lĕ ƀing tha juăt pơđar ană tơčô nao ĕp akan, dưm tơkuih hăng pĕ añăm pơtăm. Hơdôm gơnam ta hơmâo, ta juăt ƀong rim hrơi mơn. Hơdôm gơnam anun ta tơña hlâo či ngă yang. Ta bơni. Hlâo či ngă yang ta khŏm prăp lui djŏp hmre gơnam či ngă yang. Hmutu tơlơi hơget ta aka ƀu hơmâo lĕ ta rơkâo kiăng tơdơi anai ñu hơmâo”.
Hăng neh met wa Pa Cô, ia ƀu kơnong jing mơnŏng yom kiăng yua đôč ôh, ăt jing tơlơi hơdip, jing bơngăt jua glai klô, čư̆ siăng, jing anih yang dŏ. Hlâo či ngă Yang Ia, ană plơi ngă Yang Xứ - jing yang prong hloh wai lăng lŏn adai, čroh hnoh. Anai jing tơlơi ngă yang blung a yom biă mă, pơƀuh tơlơi hơđong, hơmâo akŏ tlôn, anet prong, laih anun tơlơi pơmin “pơpŭ kơ tha, huăi bơrơsua hăng čơđai” mơ̆ng tơlơi hơdip neh met wa. Tơdơi kơ anun, hơdôm gơnam ngă yang kah hăng be, bui, akan, mơnŭ, tơkuih, añăm pơtăm...nao dưm kơ yang či pơpŭ kơ Yang Ia, mơnŏng ngă hơdip, rông ană mơnuih hăng ană plơi pla.
Ngă yang Ia jing hrơi kiăng abih bang thâo pơpŭ kơ lŏn adai, yang rơbang, laih dong čang rơmang yang pap brơi, ngă hơjan rơnang phang mơak, pơdai kơtor hơmâo, plơi pla rơnuk rơnua, ană plơi trơi pơđao. Mơnuih kơhnâo gru đưm Hồ Thị Tư, brơi thâo: mơnuih Pa Cô pơmin, tơlơi ngă Yang Ia yom biă mă kơ tơlơi mut hrŏm ană mơnuih hăng glai klô laih anun thâo gum pơgôp: “Ngă Yang Ia hơmâo djŏp yang mơtăm yơh kah hăng Yang Xứ, Yang Čư̆, Yang Ia, Yang čroh hnoh dŏ hrŏm. Hăng tơlơi čang rơmang kiăng abih bang yang dŏ hrŏm, gum pơgôp nao rai kar hăng ană mơnuih ta mơn. Hơdip hrŏm, wai lăng tơdruă jing khom gum pơgôp kah mơ̆ng dưi, thâo pap nao rai, ƀu-eng nao rai amăng sa hrơi ngă yang yua ană tơčô, plơi pla, ană mơnuih ngă brơi”.
Ngă yang Ia ƀu kơnong kiăng djă pioh, pơtrut tui anŏ yom gru đưm hiam mơ̆ng djuai ania Pa Cô đôč ôh, ăt ngă brơi tơlơi pơtrun mơ̆ng Ping gah, mơ̆ng Kơnuk kơna kơ akŏ pơdong hăng pơđĭ tui gru grua, ană mơnuih Việt Nam. Ơi Nguyễn Thiên Bình, Kơ-iăng khua Gơnong bruă Gru grua, Bơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui ƀôn prong Huế brơi thâo, bruă pơlir hrŏm djă pioh gru grua hăng đĭ kyar čơkă tuai hyu ngui amăng plơi pla glăk ƀơ ƀrư̆ pơđĭ tui tơlơi hơdip mơda, pran jua mơ̆ng neh met wa kual čư̆ siăng: “Bruă djă pioh, pơtrut tui anŏ yom gru đưm djuai ania ƀiă hơmâo amăng glông djă pioh gru grua đưm ƀôn prong Huế. Gơmơi pơtrut tui anŏ yom gru đưm či bơwih brơi đĭ kyar tuai čuă ngui, pơtrut tui tơlơi hơdip mơda, pran jua, hăng gơnam tam, ngăn hnă mơ̆ng mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă jai hrơi đĭ tui”.
Ngă yang ia mơ̆ng neh met wa Pa Cô ƀu kơnong jing tơlơi phiăn mơ̆ng đưm đôč ôh, anai jing tơlơi pơ ala brơi tơlơi mut hrŏm mơak plah wah ană mơnuih hăng glai klô. Bruă djă pioh hăng pơtrut tui tơlơi ngă yang nao hrŏm hăng pơđĭ tui bruă čơkă tuai hyu ngui hơđong, đah mơ̆ng djă pioh gru grua djuai ania Pa Cô, laih dong pơtrut đĭ kyar bơwih ƀong huă - mơnuih mơnam kual mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă čư̆ siăng rơnuk anai./.
Viết bình luận