Ƀơi plơi Kon Sơn Lăng, să Ia Khươl, tơring čar Gia Lai, sang rung phrâo pơdong tong krah plơi, pơsit brơi pran kơtang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang. Kiăng hơmâo pơbung sang glông djơ anun, djuai ania Bahnar pơ anai găn rơgao tơlơi rơngôt ƀu thâo wơr. Blan 8 thun 2024, sang rung plơi Kon Băh (ră anai lĕ plơi Kon Sơ Lăng), apui ƀong abih, ƀu thâo yua dong tah. Sang anun yơh ngă anih jơnum plơi pla, jing dŏ glăi hơdăng, hơbâo apui soh. Samơ̆ tơdơi kơ tơlơi rơngiă hning rơngôt anun, ană plơi ƀu hơƀlă pran ôh. Mơ̆ng akŏ thun 2025, tha plơi iâu jơnum, jak iâu neh met wa nao yuă hlang, koh kram, prăp rơmet pơdong glăi sang rung phrâo dong. Ơi Mao - Khua plơi Kon Sơ Lăng brơi thâo, anai jing bruă ngă hrŏm mơ̆ng ană plơi pla:“Rim čô đah rơkơi mơ̆ng 18 thun truh pơ 60 thun khŏm prăp lui djŏp 5 pok hlang atŏm, mơñam lui hơđăp, thim 1 čơnăo rok hlang hăng 300.000 prăk. Truh blan 3 pơdong sang laih, truh blan 6 pơkra giong. Hơdôm hrơi blung a, amăng ha wơ̆t hrơi tơjuh lĕ ană plơi pơƀut pơkra sang rung amăng hrơi rơma hăng hrơi năm”.

Tơdơi kơ pă blan, sang rung mơ̆ng djuai ania Bahnar plơi Kon Sơ Lăng pơkra giong laih. Pơbung sang glông truh 20 met, sang glông 23 met, rơhaih 12 met, 600 čô mơnuih dưi mut nao. Amăng lăm sang rung, neh met wa pioh sa rơwang prong biă či dưm rup Khua mir sir Hồ Chí Minh, Hră Wa Hồ mơit kơ mông Jơnum djŏp djuai ania ƀiă kual Dơnung ƀơi Pleiku thun 1946 kiăng pơtă pơtăn kơ neh met wa thâo gum pơgôp, djru tơdruă. Ayong Brưng, dŏ amăng pơi Kon Sơ Lăng, brơi thâo, sang rung ƀu kơnong ngă anih jơnum plơi đôč ôh, ăt jing anih ngă yang, ngui ngor, pơtô atông čing, mơñam bung bai rêu rô, mơñam mrai, djă pioh tơlơi phiăn đưm mơ̆ng djuai ania. Amăng plơi hơmâo dua grup atông čing; grup čing ƀing tha hăng čing hlăk ai, pok na nao anih pơtô hrăm:“Abih bang đah rơkơi leng kơ hrăm atông čing soh yơh. Hơmâo đa atông mơak biă, kâo hai thâo atông mơn. Kâo rai pơ anai rim hrơi yơh, hrŏm hăng 4 čô dŏ gak sang rung. Rơngiao kơ anun dong, hyu lăng jum dar plơi hŭi hơmâo bruă rung răng hơget thơ”.

Ayong Wat, mơnuih ƀôn sang plơi Kon Sơ Lăng ăt hok kơdok yua gum pơgôp pơkra glăi sang rung amăng plơi. Tui hăng ñu, sang rung anun yơh anih gơñu juăt ngă bruă hrŏm, jơnum plơi pla. Laih dong yom hloh, hơdôm anŏ yom mơ̆ng djuai ania Bahnar glăk tŏ tui na nao:“Hơdôm boh plơi djuai ania Bahnar pơ anai leng kơ hơmâo sang rung. Sang rung ƀu kơnong jing anih jơnum ană plơi đôč ôh, ăt ngă anih djă pioh, pơtrut tui gru grua hiam mơ̆ng ơi yă đưm, pơ-ư pơ-ang biă mă. Plơi pla djuai ania Bahnar khŏm hơmâo sang rung”.

Mơ̆ng tơlơi truh apui ƀong sang thun 2024, plơi Kon Sơ Lăng kah pơpha, jao bruă kơ rim grup pơplih nao rai hyu tir, wai lăng sang rung. Anai jing bruă mơnuih ƀôn sang dưi pơgang ba dram gơnam laih anun anih jơnum gru grua plơi pla. Pran jua wai lăng mă pô anun ăt hơmâo hơdôm boh plơi pla Bahnar amăng plơi iao gah hla tui mơn. Ơi Khyut, plơi Kon Sơ Lăl, brơi thâo amăng plơi hơmâo măi uă pơdai, anun jing gơñu nao wai măi, wơ̆t hăng wai sang rung hlao, hơmâo ngă tom bruă pơkŏn dong.

Rơngiao kơ bruă phun lĕ wai lăng sang rung, grup gơmơi plih nao rai wai lăng măi uă pơdai yua ană plơi pơčruh blơi hrŏm. Hơdôm boh plơi pơkŏn rai uă pơdai pơ anai, laih dong hyu tir djŏp jơlan yơh đah mơ̆ng tañ ƀuh tơlơi truh, tơlơi rung răng, ngă hơđong plơi pla”.

Mơ̆ng hrơi apui ƀong sang, djuai ania Bahnar ƀơi Kon Sơ Lăng, să Ia Khươl, tơring čar Gia Lai pơdong sang rung phrâo laih. Samơ̆ bruă pơdong anai ƀu djơ̆ kơnong pơdong sang đôč ôh, anun lĕ anih jơnum, gru grua bơngăt jua amăng plơi pla. Jing anih ană plơi pơbưp, pơčrông bruă plơi pla, pơgang tơlơi hơdip neh met wa. Jing anih mơnuih kơhnâo kơhnăk gru đưm pơtô glăi kơ ƀing čơđai atông čing, pơkra bung bai rêu rô, mơñam mrai hăng tơlơi khăp kơ gru grua hiam mơ̆ng ơi yă.