Lơ̆m sang hơmâo pơkra giong, tơpai čeh hơmâo hiam phyŭ, gơnam či ngă yang hơmâo prăp lui djŏp baih, truh hrơi pơkă laih, adơi ayong kơnung djuai amai adơi plơi jê̆ plơi ataih glăi ngui, djuai ania Êđê ngă yang đĭ sang phrâo laih.
Amăng jua mơñi đik đak mơ̆ng čing knah, ngă yang đĭ sang mơ̆ng djuai ania Êđê kual Yŭ tơring čar Dak Lăk hơmâo ngă 2 tal: ngă yang rơbang, iâu yang ơi yă djon djuai mơ̆ng đưm laih anun phrâo kông kiăng hiam drơi jăn kơ pô sang. Tui hăng ơi Y Min Kƀuôr (Ơi Lương), ƀơi ƀuôn Čuôr Kăp, phường Tân An, ngă yang đĭ sang phrâo jing bruă pơsit brơi sang anai hơmâo ngă giong, dưi đĭ dŏ laih, čang rơmang yang pap, lăng ba sang anŏ kiăn hiam drơi jăn, bưng bôt, tơphă tơphai: “Sang anai hơmâo pơkra giong lĕ arăng ngă yang kiăng yang rơbang lăng ba sang dŏ, pô sang hiam drơi jăn pran jua, bơwih ƀong đĭ kyar, hơdip trơi pơđao yâo mơak”.
Ngă yang blung a ƀơi bah amăng phă gah Ngŏ. Tui hăng tơlơi phiăn mơ̆ng djuai ania Ê Đdê, anai yơh anih yang hrơi pơčrang trun, pơ ala kơ tơlơi hơdip hăng tơlơi pơphun blung a. Lơ̆m gơnam ngă yang hơmâo pơdă, čing arăng atông laih, pô phai iâu yang rai mơñum ƀong, iâu yang glai, yang lŏn, yang adai, iâu met tha wa pang glăi lăng, pơsit brơi sang dŏ phrâo laih anun lăng ba sang anŏ. Tơlơi phai tui anai: “Ơ yang, ƀing gơmơi iâu gih glăi, lăi pơhmư̆ kơ ơi yă met tha wa pang thâo ană tơčô mô yâo hơmâo sang phrâo laih, hơmâo anih dŏ, hơmâo sang apui. Iâu gih glăi ngui tom, ƀong mơñum hrŏm, lăng ba ană tơčô mô yâo kiăng hiam drơi hiam jăn, bơwih ƀong hơmâo, ană plơi thâo gum pơgôp, hơdip rơnôm...”.
Tŏ tui jing tơlơi phiăn ngă yang suaih pral kơ pô sang, kah hăng phrâo kông, lăng anai jing tơlơi akŏ phun amăng tơlơi phiăn đĭ sang phrâo. Rơkơi bơnai pô sang dŏ jê̆ ƀơi phun tơpai, gơnam phai yang, anăp nao bah amăng phă gah Ngŏ. Pô phai iâu yang, tơdơi kơ anun pơwơ̆t glăi pơ čeh tơpai phai dong mơn, brơi djă đing tơpai, ñu phai, laih anun buh kông, kiăng hiam drơi jăn pran jua, hơdip mơak, pơdai jor kơtor lu, bă tông bă sang, hơmâo čing hơmâo čeh. Ơi Y Siong Êban, ƀơi ƀuôn Kŏ Tam, phường Tân An brơi thâo: “Lơ̆m đĭ sang phrâo jing tui hăng tơlơi phiăn ta khŏm phrâo kông kiăng pô sang hiam drơi jăn pran jua, mơak mơai. Tơlơi phiăn mơ̆ng djuai ania Êđê hnun yơh, hơmâo sang phrâo lĕ ta khŏm ngă yang phrâo kông kơ pô sang”.
Sa tơlơi phiăn ƀu dưi lui ôh, anun lĕ ngă yang djŏp gơnam yua amăng sang. Mơ̆ng gai rơñan, tơpur, sưng grê, čeh tơpai leng kơ hơmâo ngă yang soh, ngă hnun lĕ kiăng rim gơnam amăng sang nao hrŏm, dŏ hrŏm lăng ba sang anŏ. Tơlơi anai brơi ƀuh sang dŏ ƀu kơnong jing anih dŏ, pioh gơnam tam đôč ôh ñu hơmâo yang, hơmâo bơngăt mơn, hơmâo mơnuih ƀôn sang hăng yang rơbang lăng ba.
Amăng hrơi ngă yang, jua čing knah mơñi đik đak, ƀơi tơdu, rơnang kiăo tui tơlơi phai. Ƀing kơhnâo amăng plơi gơgrong bruă yom, pơhlom brơi tơlơi ngă yang anai djơ̆ tơlơi phiăn đưm. Ơi Y Nhut Kƀuôr (Ơi Dăm Săn), ƀơi ƀuôn Čuôr Kăp, phường Tân An brơi thâo: “Tui hăng tơlơi phiăn djuai ania Êđê hlâo či ngă yang arăng juăt atông čing hlâo. Hơdôm boh čing hơmâo pơƀut glăi, giong anun atông. Tơdơi kơ anun pơdơi hĭ, tơguan pô phai ngă yang ƀơ̆i giong anun atông dong. Atông čing năng blung lĕ atông rơnang đôč, giong anun kah atông hmar, atông pơrơkiăo mơtăm yơh. Lơ̆m phai ƀiă či giong lĕ arăng pơdơi hĭ atông. Lơ̆m glăk buh kông arăng ƀu atông ôh, truh buh kông giong hăng mơñum tơpai kah mơ̆ng atông glăi dong, atông truh kơ abih hrơi ngă yang mơtăm”.
Pơđut tơlơi ngă yang, pô sang, kơnung djuai, ƀing tuai nao ngui dŏ hmre ƀơi tơpai čeh, ngui ngor, ƀong huă, mơñum tơpai čeh mơak mơai biă mă. Jua čing mơñi tơ-ua, neh wa puăi tlao mơak biă, hrơi đĭ sang jai mơak hloh, neh wa thâo gum pơgôp, jê̆ giăm hloh. Tui hăng ơi Y Thái Êban, dŏ ƀơi ƀuôn Kmrơ̆ng Prŏng A, phương Tân An, hăng djuai ania Êđê, sang kyâo pơdong dlông ƀu djơ̆ anih dŏ đôč ôh, ñu ăt hơmâo yang, ngă jê̆ giăm brơi ană tơčô mô yâo hăng ơi yă đưm: “Ngă yang đĭ dŏ sang phrâo hăng phrâo kông, adơi ayong anong wa mơak biă mă. Tơlơi phiăn anai yom biă, ñu hơmâo mơ̆ng đưm hlâo laih, kiăng abih bang hiam drơi jăn pran jua. Pơđing hmư̆ tơlơi phiăn anai či pơƀuh hyu kơ gơyut gơyâo thâo, hăng lăng tơlơi phiăn hiam mơ̆ng ƀing ta, laih anun brơi rơnuk tơdơi ană tơčô mô yâo thâo djŏp tơlơi phiăn mơ̆ng djuai ania Êđê hiư̆m pă laih anun djă pioh, răk lui, yua dah rim tơlơi phiăn ñu phara mơn”.
Jing tơlơi ngă yang tui phiăn juăt, truh ră anai ngă sang đĭ sang phrâo ăt hơmâo djuai ania Ê Êđê djă pioh, ngă na nao mơn amăng rơnuk anai. Mah pơplih glăi mơn đah mơ̆ng djơ̆ hăng gru hơdip phrâo, samơ̆ tơlơi ngă yang ăt kiăo tui gru phun, pơƀuh tơlơi pơpŭ kơ amĭ ƀă yă pơjing hăng tơlơi gum pơgôp pơtruh mơnuih ƀôn sang amăng plơi pla.
Amăng hrơi mông jai hrơi pơplih tui, plơi prong jai hiam tui, hơdip tui rơnuk phrâo, gru grua hai hơmâo hrăm tui lu phung djuai pơkŏn mơn, bruă djă pioh tơlơi phiăn đĭ sang phrâo ƀu kơnong djă pioh gru ama gru amĭ mơ̆ng djuai ania Êđê đôč ôh, ăt pok jơlan mă yua gru grua hiam mut hrŏm hăng čơkă tuai hyu ngui amăng plơi pla, hyu pel ĕp sem lăng tơlơi hơdip neh wa. Mơ̆ng anun, hơdôm boh sang kyâo dlông ƀu kơnong hơmâo amăng tơlơi hơdor lui đưm hlâo đôč ôh, ăt dŏ hơmâo na nao amăng tơlơi hơdip rơnuk phrâo kual lŏn Dap Kơdư./.
Viết bình luận