VOV4.Jarai -  Ƀơi Anom pơgang rơman Daklak, ră anai hmâo hơdôm pluh met khô̆i kyâu ƀu rơđah mơng hơpa, hmâo tum pơƀut ƀơi lŏn mơ̆ Anom glăk ngă tui rơwang bruă pơkra war rơman. Kyâu hmâo hră pơ-ar mơng bruă pơplih dlai ngă rơwang akă pơplih abih, kyâu ƀu hmâo hră pơ-ar lĕ pung kơ dưm ƀơi giăm anun, ƀu rơđah hăng hling hlang. Ƀirô wai lăng dlai kyâu glăk pơphun pel ĕp hăng hmâo gru nam ngă soh ƀơi anai.

Ƀơi anih dưm tum pơƀut kyâu ƀu hmâo hră pơ-ar kơnong kơ ataih mơng Anom pơgang rơman Daklak năng ai ñu 1 km, giăm ƀơi anih pơdŏng dô̆ gak pơgang dlai klô hăng dưm ƀơi akiăng jơlan. Hơdôm ƀĕ kyâu anet prong dưm brơhua ƀơi sa kual dlai hmâo răm rai arăng phă, ƀơi akô̆ rim ƀĕ kyâu, hơdôm nam oă kyâu phrâo hnuă đôč. Kyâu tum pơƀut ƀơi anai hmâo lu djuai kah hăng brơpah, čik, tơnông hăng lu păng prong pha ra, biă ñu hmâo păng prong mơng 20-30cm.

Tui hăng tơlơi lăng tui, ƀơi anai hmâo 4 anih dưm kyâu giăm nao rai hăng dưm amăng krah kual lŏn mơng Anom pơgang rơman Daklak, gah Rơwang 2, Kual 462, jum dar ăt dô̆ dlai hơđăp mơn. Črâo tơngan nao pơ̆ anih dưm kyâu ƀu djơ̆ tơlơi phiăn, sa čô mơnuih mă bruă gah Anom pơgang rơman Daklak brơi thâo, ƀơi anih anai, anom glăk pok pơhai rơwang bruă war rơman. Khă hnun hai ƀu rơđah yua hơget ôh, glăi hmâo hơdôm anih dưm kyâu ča čot anai đam ƀơi kual lŏn anai.

Anih dưm kyâu amăng krah kual lŏn mơng Anom pơgang rơman Daklak, gah Rơwang 2, Kual 462

Ơi Huỳnh Trung Luân, Khua Anom pơgang rơman Daklak lăi pơhing, rơwang bruă pơkra war rơman dưi hmâo tơring čar pơsit ƀơi lŏn prong 3,21 ektar, dưi mă yua. Bruă mă kyâu ƀơi rơwang bruă hmâo tơlơi lăng tui mơng Anom wai lăng dlai kyâu tơring glông Ƀuôn Đôn, tơlơi gum hrom mơng Anom hăng ngă giong bruă mă yua amăng blan 6/2021. Pơđut pơhrui mă hmâo 152m3 kyâu djop mơta hăng dưi hmâo Gơnong bruă prăk kak tơring čar Daklak sĭ abih bang ăt kah hăng amăng blan 6/2021. Ră anai dô̆ hmâo 10m3 kyâu djop mơta anom mă kyâu akă pơgiăng abih ôh, ăt dô̆ glăi mơn kual rơwang bruă war rơman.

Ơi Luân lăng ƀuh hling hlang biă lom akô̆ blan 7/2021, hơdôm bôh ƀirô wai lăng bruă thâo anih dưm kyâu ča čot đam ƀơi kual anom pok pơhai rơwang bruă. Tui hăng Khua Anom pơgang rơman, anom dưi jao lŏn kơnong kơ 200 ektar đôč, anom mă bruă đam ƀơi kual lŏn hăng hmâo truh kơ 4 čô mơnuih ƀơi anăp wai lăng dlai, apah 2 čô mơnuih ƀơi anai gum hrom, amăng lu thun na nao ƀơi anom ƀu hmâo tơlơi phă dlai hơpă ôh. Tơlơi ƀuh hmâo anih dưm kyâu ƀu djơ̆ phiăn glăi djơ̆ hrơi anom pok pơhai rơwang bruă hăng 4 čô mơnuih pơgang dlai nao djru pơtlaih rơman ƀơi Daknông. Tơlơi anai hmâo rơbêh kơ 2 blan laih samơ̆ Anom akă hmâo lăi pơthâo glăi ôh yua kơ Anom wai lăng dlai kyâu tơring glông glăk pơphun pel ĕp. Bơ̆ đing đăo mă tŭ pok pơhai rơwang bruă kiăng pơplih djơ̆ phiăn kyâu anun, ơi Luân lăi lĕ:

“Gum pơhiăp tui anun, akă ƀu hmâo hlơi dưi pơsit tơlơi anai ôh. Ƀing gơmơi lĕ pô dlai hiưm lĕ, anun lĕ tơlơi gum pơhiăp gah rơngiao, ƀu đing nao mơnuih pơkon đôč. Mơng hrơi anun truh kơ ră anai, ƀing gơmơi gum hrom na nao pel ĕp kơjăp anih dưm kyâu, kiăng gum hrom hăng ƀirô pel ĕp tơbiă pô kyâu anun, tañ ba nao pơsir kơđi, yua kơ ƀing gơmơi thâo bruă pơgang hiưm lĕ, thâo lu biă kơ pơgang dlai klô”.

Ƀơi anih anai, Anom pơgang rơman Daklak glăk pok pơhai rơwang bruă war rơman

Yă H’ Lan Niê Buôn Dap, Khua Anom wai lăng dlai kyâu tơring glông Buôn Đôn brơi thâo rơgao kơ pel ĕp ƀơ ƀiă, hmâo 27 m3 kyâu djop mơta thâo ƀuh tum pơƀut ƀơi kual Anom pơgang rơman pơplih dlai klô rơwang bruă pơkra war rơman hăng abih bang mrô kyâu anai ƀu hmâo amăng mrô kyâu rơwang bruă ôh. Rơgao kơ pel ĕp, sa dua phun kyâu hăng oan kyâu lĕ djơ̆ ƀơi anih dưm kyâu, samơ̆ sa dua ƀĕ kyâu ƀu djơ̆ hăng phun kyâu ôh, đing đăo lĕ dưi mă kyâu mơng anih pơkon hăng tum pơƀut glăi pơ̆ anai. Tui hăng yă H’ Lan, tơlơi anai ƀu djơ̆ yua kơ Anom wai pơgang rơman ƀuh ôh mơ̆ yua kơ Anom wai lăng dlai kyâu gum hrom hăng Anom wai lăng dlai kyâu tơring glông Buôn Đôn hăng Grŭp wai lăng hyu tir mrô sa thâo. Bruă pel ĕp sui truh kơ 2 blan akă giong lĕ yua kơ dô̆ tơguan bruă pơsit mơng ƀirô gưl dlông, samơ̆ ră anai giăm ngă giong hră pơ-ar laih. Kơđi tơlơi hmâo djop tơlơi pơsit jing ngă soh, djop mrô pioh tơgŭ kơđi kiăng ba hră pơ-ar kơ ƀirô Kông ang kiăng pel ĕp dong, ngă rơđah ñu. Yă H’ Lan pơsit amăng hơdôm tơlơi hơpă, Anom pơgang rơman khom gơgrong blung a yua kơ pioh hmâo tơlơi ƀơi kual gah anom:

“Ră anai akă thâo ôh pô kyâu anun, yua anun tơgŭ kơđi giong amra ba nao kơ Kông ang kiăng Kông ang mă bruă dong. Khă hiưm hơpă hai, tơlơi anai hmâo ƀơi kual lŏn anom mơ̆ pô dlai glăk wai lăng lĕ khom gơgrong ƀơi anăp lĕ pô dưi hmâo kơnuk kơna jao wai lăng, pơgang dlai anun ƀơ̆i hlâo. Pô dlai khom gơgrong blung a, Tơlơi phiăn dlai klô pơkă rơđah laih”.

Kyâu dưm pơƀut ƀơi anai lu djuai kah hăng brơpah, čik, tơnông hăng lu păng anet prong, biă ñu hmâo păng prong mơng 20-30cm

Hăng kual lŏn anet, khul pơgang dlai kơjăp hloh amăng hơdôm bôh anom pô dlai ƀơi Dăp Kơdư, 6 čô mơnuih pơgang 200 ektar, na nao lu thun Anom pơgang rơman Daklak ƀu ƀuh tơlơi phă dlai, mă kyâu ƀu djơ̆ phiăn hơpă ôh. Tui anun mơn, djơ̆ hrơi anom anai pok pơhai rơwang bruă pơplih dlai pioh pơkra war rơman lĕ pung kơ hmâo tơlơi hơdôm rơtuh ƀe kyâu djop mơta, mrô kyâu đĭ truh 27m3 dưi tum pơƀut đam ƀơi kual ngă rơwang bruă, giăm hăng mrô kyâu djơ̆ phiăn akă dưi ba đuăi. Tơdah luk nao rai mrô anun thơ amra luk puk, amuñ ba mut amăng dlai biă. Mrô kyâu ƀu djơ̆ phiăn ƀu ƀiă ôh, bruă tum pơƀut kyâu khom rơngiă lu hrơi, kiăng hmâo rơdêh pơgiăng, samơ̆ pô dlai glăk amăng hrơi ngă tui rơwang bruă; lu mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă juăt mut amăng kual anai lĕ ƀu thâo ôh. Hơdôm gru nam hling hlang anai kiăng dưi hmâo hơdôm bôh ƀirô apăn bruă tơring čar Daklak hăng tơring glông Buôn Đôn ngă rơđah./.

            VOV Tây Nguyên: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang