VOV4.Jarai - Hơdră bruă apah pơgang dlai klô lĕ yak pok phun hăng gơnong bruă dlai kyâu, pơjing hơdră prăk kak phrâo, kơjăp phik, plai ƀiă tơnap kơ ngăn drăp kơnuk kơna djru yôm phăn pơgang hăng pơlar dlai klô kơjăp phik kông ngăn dlai klô.

Rơgao 10 thun ngă tui hơdră bruă apah pơgang dlai klô, Keh prăk pơgang găng pơlar dlai klô tơring čar Kontum pơhrui hmâo abih bang rơbêh kơ 1.900 klai prăk. Keh prăk hmâo pơsir brơi laih 1.800 klai prăk apah prăk kơ hơdôm pô dlai lĕ khul grŭp, sang anô̆, mơnuih, plơi pla dưi hmâo Kơnuk kơna jao lŏn, jao dlai hăng Jơnum min mơnuih ƀôn sang gưl să dưi hmâo Kơnuk kơna jao bruă gơgrong wai lăng pơgang dlai. Prăk yua pơgang 384.000 ektar dlai klô, dưm dưm hăng 67% kual lŏn dlai mơng tơring čar ƀu yap truh lŏn pla kơ su, phun pla mă yua.

Gah bruă pla kyâu pơ ala nao, 7 thun rơgao, tơring čar Kontum pla hmâo rơbêh kơ 2.200 ektar dlai kyâu hăng djru brơi mơnuih ƀôn sang pla hmâo rơbêh kơ 647 ektar dlai klô pioh mă yua. Ơi Hoàng Văn Chất, Khua Sang bruă bơwih ƀong mơnuih bôn sang sa ding kơna đang kyâu Đăk Tô, anom wai lăng pơgang 29.000 ektar dlai klô, amăng anum hmâo rơbêh kơ 22.000 ektar čơkă mă prăk apah pơgang dlai klô thun phrâo rơgao hmâo mă rơbêh kơ 17 klai prăk, brơi thâo:

“Dong mơng hrơi hmâo hơdră bruă djru pơgang dlai klô, lăi hrom lĕ pơplih abih bang amăng bruă wai lăng pơgang dlai. Sa lĕ bruă wai lăng pơgang dlai klô dưi đing nao. Mơng prăk yua blơi prăp gơnam mă yua, gơnam pơgang apui ƀong ăt hmao tlôn mơn. Prăk blan kơ mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă pơhlôm hơđong tơlơi hơdip mơda. Lom hmâo hơdră bruă pioh kơ tơlơi hơdip mơda mơng pô pơgang dlai biă ñu lĕ mơnuih ƀôn sang, plơi pla jai hrơi jai hơđong, pơđĭ kyar”.

Mơng bôh nik 10 thun ngă tui Hơdră bruă apah pơgang dlai klô, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Kontum pơsit, hơdră bruă lĕ yak pok phun hăng gơnong bruă dlai kyâu tơring čar, pơjing hơdră prăk kak phrâo, kơjăp phik, hrŏ trun kơdrâ̆o kơ ngăn drăp kơnuk kơna djru yôm phăn pơgang hăng pơlar dlai klô kơjăp phik kông ngăn dlai klô mơng tơring čar. Thun 2011 mrô mơta tơlơi ngă sôh Phiăn pơkă kơ dlai klô mơng tơring čar lĕ giăm truh 1.100 mơta tơlơi anai hrŏ trun dô̆ 361 mơta tơlơi, kual lŏn dlai răm rai yua kơ arăng phă mơng rơbêh kơ 400 ektar hrŏ trun dô̆ 46 ektar.

Bruă ngă tui ba glăi bôh tơhnal hơdră bruă ăt pơjing mơn bruă mă kơ hơdôm rơbâo čô mơnuih ƀôn sang, djru đĭ tui prăk pơhrui glăi, hrŏ trun sang anô̆ ƀun rin, pơhlôm hơđong tơlơi hơdip mơnuih mơnam, rơnuk rơnua bruă kơđi čar hăng hơđong mơnuih mơnam lĕ ƀơi kual asuek, ataih mơng tơring čar. Mơng thun 2011-2020, abih bang mrô prăk pơgang dlai klô mơ̆ sang anô̆, mơnuih, plơi pla amăng tơring čar dưi cơkă mă rơbêh kơ 176 klai prăk. Ơi Hồ Thanh Hoàng, Khua Keh prăk pơgang hăng pơlar dlai klô tơring čar Kontum brơi thâo, hơdră bruă apah pơgang dlai klô glăk jai hrơi jai mut amăng tơlơi hơdip mơda hăng pơsit bruă mă yôm phăn hăng gơnong bruă dlai kyâu mơng tơring čar:

“Hơdôm pô dlai lĕ khul grŭp, amăng anun hmâo hơdôm Sang bruă dlai kyâu, hơdôm Grŭp wai lăng dlai pơhlôm hlâo, dlai mă yua kyâu hmâo prăk pơgang hơđong, kơjăp kiăng pơhlôm hơdôm bruă mă mơng pô. Tơlơi hơdip mơda mơng mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă mơng hơdôm bôh anom pô dlai dưi pơhlôm jai hrơi jai dưi pơđĭ tui. Yua anun mơnuih apăn bruă mơng Sang bruă anai ăt klă mơn kiăng gum hrom pơgang dlai. Gơnang kơ hmâo prăk pơgang dlai klô hơđong anai, mơnuih ƀôn sang ăt gum hrom klă mơn bruă hyu tir wai lăng pơgang dlai klô tơlơi hơdip gơñu ăt jai hrơi jai dưi hơđong mơn”.

Đơ đam tơring čar Kontum ră anai hmâo rơbêh kơ 360.000 ektar dlai yua prăk apah pơgang dlai klô; amăng anun, năng ai ñu 45.000 ektar dưi jao kơ 3.612 bôh sang anô̆ hăng 22 bôh plơi pla wai lăng pơgang. Mrô dô̆ glăi dưi jao kơ hơdôm bôh Sang bruă đang kyâu, Grŭp wai lăng dlai kyâu mă yua, pơhlôm hlâo hăng Jơnum min mơnuih ƀôn sang hơdôm bôh să, tơring kual wai lăng pơgang.

Tui hăng ơi A Câu – Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Đăk Kôi, mơng hrơi hmâo hơdră bruă apah pơgang dlai klô, abih bang kah hăng kual dlai jao kơ mơnuih ƀôn sang dưi pơgang klă hloh.

Ơi A Câu brơi thâo: Lom neh wa dưi čơkă mă prăk apah pơgang dlai klô lĕ tơlơi hơdip dưi pơđĭ tui, bruă hrŏ trun rin rơpa mơng tơring čar dưi pơtrut kơtang. Biă ñu amăng tơlơi tơnap lom mơnuih ƀôn sang ngă tui tơlơi pơtrun dô̆ čơlah mơnuih mơnam pioh pơgang klin Covid-19.

“Amăng hơdôm hrơi klin Covid-19 ngă tơlơi hơdip neh wa dô̆ bưp tơnap tap yua kơ bruă ngă đang hmua pơdai, hơbơi plum, bôh bơr, kơ phê pơdơi bơdjơ̆ nao prong prăk pơhrui glăi. Bruă rim sang anô̆ dưi čơkă mă mơng 5-6 klăk prăk apah pơgang dlai klô amra djru hơdôm bôh sang anô̆ plai ƀiă tơnap tap. Prăk anai mơnuih ƀôn sang mă yua kơ sang anô̆, tơlơi bơwih ƀong hơđong tơlơi hơdip mơda. Lom tơlơi hơdip mơda pơhlôm neh wa ăt hơđong pran jua pơgang dlai klă hloh mơn”.

Hăng bruă ngă tui ba glăi bôh tơhnal Hơdră bruă yua prăk apah pơgang dlai klô Keh prăk pơgang hăng pơlar dlai klô tơring čar Kontum hmâo hăng glăk pơphun gum hrom hăng anom wai lăng dlai kyâu hơdôm bôh tơring glông, plơi prong Kontum hăng hơdôm Sang prăk Liên Việt post Bank ƀơi tơring čar Kontum ngă tui bruă yua prăk rơbêh kơ 90 klai prăk apah pơgang dlai klô kơ mơnuih ƀôn sang tui djơ̆ hrơi blan pơkă. Bruă apah prăk pơgang dlai klô djơ̆ hrơi amra djru hơdôm bôh sang anô̆ dưi gơgrong hlâo prăk pioh bơwih ƀong huă glăi amăng hơdôm hrơi klin ruă ƀudah blơi gơnam kiăng yua amăng bơyan giăm truh hrơi tơjŭ pla kiăng hơđong tơlơi hơdip mơda. Bruă bơwih ƀong pơđĭ kyar, tơlơi hơdip hơđong, neh wa amra hơđong pran jua hloh amăng pơgang hơdôm blah dlai klô ƀơi Dăp Kơdư./.    

Siu H’ Prăk: Pơblang