VOV4.Jarai - Krăp lăng klă mơnuih mut tơbiă amăng plơi pla, hyu kiăo kru mơnuih ƀă kman, laih dong tlâ̆o vaccine pơgang Covid-19 tañ hloh kơ mơnuih amuñ ƀă klin, anun lĕ hơdră pơgang klin mơ̆ hơdôm tơring čar kual Dap Kơdư glăk ngă, amăng ƀrư̆ tơdu ƀiă hơdră guang dar, pơphun glăi bruă bơwih ƀong huă - mơnuih mơnam.

Tơdơi kơ 2 wơ̆t hrơi tơjuh lui hĭ guang dar, plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring čar Dak lăk, hơmâo lu mơnuih ƀă klin amăng plơi pla. Khă hnun, Buôn Ma Thuột ƀu mă yua glăi tơlơi pơčrâo trun mrô 16 dong tah, kơnong kơ hyu kiăo kru, hyu ĕp mơnuih dŏ jê̆ hăng pô ƀă klin, pơgăn mă amăng kual hơmâo klin đôč, pơčrang kman brơi abih bang mơnuih hăng tlâ̆o vaccine pơgang covid-19 tañ hloh. Hmư̆ hing kah hăng ƀơi să Ea Kao, plơi prong mă yua tơlơi pơčrâo trun mrô 16 hăng să anai mơng lơ 2/10, guang dar 4 boh plơi, pơčrang kman brơi abih bang mơnuih amăng anih guang dar hăng tlâ̆o brơi 1000 liêu vaccine kơ ană plơi pla. Ơi Đoàn Ngọc Thượng, Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih ƀon sang plơi prong Buôn Ma Thuột brơi thâo:

“Hăng tơlơi pơmin vaccine klă hloh lĕ vaccine hơmâo ba nao tañ kơ mơnuih ƀon sang, yua hnun gơmơi hơmâo ngă bruă, rơkâo tơring čar djru vaccine tañ kơ neh met wa, ngă hiư̆m pă kiăng vaccine hơmâo tlâ̆o brơi lu mơnuih, kiăng pơjing anih rơnuk rơnua, huăi ngă klin ƀă hyu pơ plơi pla pơkŏn”.

Wai lăng kơjăp, pơsir anet tui kual mriah, anai lĕ kual hơmâo klin kơtang, djă bong hơđong hăng pok prong kual mơtah, anun lĕ hơdră bruă mơ̆ anom bruă kơnuk kơna ƀơi plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lăk ăt kah hăng kual Dap Kơdư pơhlôm rơnuk rơnua, pơgang klin Covid-19. Jing tơring čar hơmâo mơnuih ƀă klin lu hloh amăng kual, yap abih rơwang hrơi tơjuh rơgao, Dak Lăk čih pioh hơmâo rơbêh 2000 čô mơnuih ƀă kman SARS-CoV-2. Ngă klă hơdră pơgăn, guang dar anih hơmâo klin, truh ră anai hơmâo laih 9/15 boh tơring glông ƀơi Dak Lăk pơwơ̆t glăi jing kual mơtah, anai lĕ kual rơnuk rơnua, laih anun pok pơhai hơdră pơđĭ kyar bơwih ƀong huă mơnuih mơnam tui mơng hơđăp.    

Dak Lăk čơkă mơnuih ƀơi anih dŏ gak tơdrông mrô 14.

Ƀơi Gia Lai, ăt tañ pơgăn hĭ anih hơmâo klin amăng plơi pla, tơring čar ăt glăk bong kual mơtah mơng dêh čar ta mơn. Pioh tơlơi suaih pral, tơlơi hơdip ană plơi pla yơh phun, tơring čar pơphun glăi bruă bơwih ƀong huă mơnuih mơnam răng kơđiăng hloh. Ơi Võ Ngọc Thành, Khua jơnum min mơnuih ƀon sang tơring čar Gia Lai lăi rơđah:

“Hơdră pơgang klin amăng hrơi mông anai ăt hơmâo pơtô ba tŏng ten laih. Lơ̆m ƀing ta aka ƀu hơmâo djŏp vaccine kơ 70% mrô ană mơnuih lĕ ha bơnah gơmơi rơkâo kơ Kơnuk kơna djru ba dong vaccine đah mơng dưi tlâ̆o brơi abih bang; mơta pơkŏn dong lĕ ăt ngă tui tơlơi pơtrun 5K mơn. Rơngiao kơ anun lĕ khŏm jŭ yap wai lăng kơjăp mơng rơngiao, hơdôm anih dŏ gak jơlan mut nao rai amăng tơring čar ăt khŏm pơphun na nao, wai lăng klă. Tal dua, khŏm ngă klă bruă wai lăng amăng lăm; hyu pel ĕ, krăp lăng bơtơhmal ƀing ngă soh; ƀu dưi pơ-ai ôh”.

Tơlơi dưm kơnar amăng bruă pơgang klin Covid-19 ƀơi hơdôm boh tơring čar kual Dap Kơdư lĕ abih bang mơnuih ƀă kman lêng glăi mơng tơring čar pơkŏn soh. Kah hăng ƀơi Lâm Đồng, truh ră anai amăng mrô 288 čô mơnuih ƀă klin Covid-19 lĕ hơmâo giăm 1/3 lĕ mơnuih mơgat rơdêh, pô kiăo tui rơdêh pơgiăng gơnam nao rai pơ tơring čar pơkŏn hăng ƀing dŏ jê̆ giăm hăng pô ƀă klin. Tơring čar hơmâo mă yua lu hơdră pơgang klin, wai lăng kơjăp bruă nao rai mơng ƀing mơgat rơdêh, ƀing kiăo tui rơdêh mơng anih dŏ gak truh kơ mut nao amăng tơring čar, truh kơ bruă yŏng glăm ba trun gơnam tam, prăp lui anih dŏ đih pơdơi, brơi tlâ̆o vaccine hlâo kơ ƀing anai....

Pơđĭ bruă tlâ̆o vaccine pơgang Covid-19.

Kiăng dưi pơgăn klin, ră anai hơdôm boh tơring čar kual Dap Kơdư ăt glăk wai lăng kơjăp mơnuih mơng rơngiao mut nao amăng tơring čar. Biă ñu mơng lơ 1/10, lơ̆m hơdôm boh tơring čar kual Dơnung ngă tơdu laih hơdră pơčlah mơnuih mơnam, mơnuih glăi pơ plơi pla lu biă mă, hơdôm boh tơring čar glăk pơmin ngă hiư̆m pă čơkă glăi mơnuih ƀon sang. Ƀơi mông Jơnum khua mua apăn bruă git gai Ping gah tơring čar Dak nông pơphun amăng lơ 1/10, Khua Jơnum min mơnuih ƀon sang tơring čar Hồ Văn Mười dŏ bơngơ̆t kơ bruă tơnap ră anai lĕ ngă hiư̆m pă mơng dưi čơkă glăi abih mơnuih ƀon sang dŏ đom glăi pơ anih hơmâo klin, ƀu brơi ƀing gơñu rŏng či glăi mă pô ôh:

“Dak Nông lĕ glông jơlan mơng Dơnung nao pơ kual Dap Kơdư, bruă ră anai lĕ ƀing ta čơkă ană plơi glăi hiư̆m pă, ƀu dưi pioh ană plơi glăi mă hơjăn gơñu ôh, tơdah glăi lĕ khŏm prăp rơmet klă, hơđong tui hăng mơng hlâo. Dak Nông ră anai dŏ tơdu gah dua mơta bruă: sa lĕ gah bruă ia jrao, dua lĕ pơhlôm brơi kơ ană plơi glăi lu lĕ tơlơi tơnap biă”.

Tui mrô jŭ yap blung amơng Anom git gai pơgang klin Covid-19 tơring čar Dak Lăk mơng yang hrơi dong lơ 2/10 truh lơ 3/10, hơmâo năng ai 7.000 boh rơdêh hăng giăm 10.000 čô mơnuih mơng hơdôm boh tơring čar gah Dơnung găn nao tơring čar Dak Lăk. Amăng anun, kơnong mơnuih ƀon sang Dak Lăk glăi hơmâo 3.000 čô mơnuih. Kiăng pơhlôm bruă pơgang klin Covid-19, abih bang mơnuih glăi pơ Dak Lăk hơmâo ba nao pơ Sang hră čem rông čơđai djuai ania ƀiă Nơ Trang Lơng test kman hmar. Tơdơi kơ anun, arăng amra kah mơnuih ƀon sang kiăo tui tơring glông, laih anun hơdôm boh tơring glông amra nao čơkă mă mơnuih ƀon sang mơng plơi pla gơñu laih anun ba pơčlah tui tơlơi pơtrun. Ơi Trịnh Quang Trí, Khua Anom wai lăng tơlơi duam ruă Dak Lăk brơi thâo: Tal anai, ƀing glăi pơ plơi pla, hlơi hơmâo tlâ̆o laih 2 arăt vaccine laih anun pơčrang huăi hơmâo kman SARS-CoV-2, hrŏm hăng mơnuih hơmâo tlâ̆o ha arăt laih, pơčrang huăi ƀuh kman lơi, sang anŏ prăp lui anih brơi gơñu dŏ pơhlôm pơgang klin tui Ding jum ia jrao pơtô, lêng hơmâo tơring čar brơi pơčlah pơ sang. Mơnuih aka ƀu hơmâo tlâ̆o vaccine amra brơi pơčlah pơƀut hrŏm mơtăm yơh tơdơi kơ test hmar. Ăt tui ơi Trịnh Quang Trí mơn, hăng rơbêh 3.000 čô mơnuih luh glăi pơ Dak Lăk amăng ƀiă hrơi, anom bruă ia jrao mă bruă kơtang hloh đah mơng kah mơnuih, pơčrang kman hmar kiăng tañ ƀuh ƀing F0, plai ƀiă ngă bơƀă hyu kơ pô pơkŏn.

“Ră anai anom bruă ia jrao hơmâo djŏp laih măi test hmar kơ abih bang mơnuih glăi pơ plơi pla. Khă hnun, hăng mrô mơnuih lu đơi, ƀing ta čơkă glăi pơ anih anet mơn, adai mơng hrơi tom brơi truh hrơi anai hơjan na nao jing ngă tơnap kơ ƀing ơi ia jrao mơn. Yua dah hơdôm hrơi rơgao, hơdôm anih hơmâo klin ƀơi plơi prong ăt kah hăng ƀơi Buôn Hồ ngă kơ ƀing ơi ia jrao ăt kah hăng ƀing mă ia khak pơčrang kman, yua hnun amăng hơdôm hrơi rơgao tơnap tap, glêh glar biă mă. Khă hnun mơmot tom brơi CDC hơmâo pơkiăo nao 30 čô ơi ia jrao nao mă ia khak ia adun, laih anun mơguah anai hơmâo pơplih hăng pô pơkŏn laih mă bruă”.

Ră anai hơdôm boh tơring čar kual Dap Kơdư ăt khŏm krăp lăng kơjăp mơn ƀơi hơdôm anih dŏ gak đah mơng pơgăn klin. Tơlơi anai amra djru pơgang brơi kual mơtah, djru brơi hơdôm plơi pla pơhru ƀiă guang dar, amăng ƀrư̆ hơkrŭ glăi tơlơi bơwih ƀong huă mơnuih mơnam. Samơ̆ hơdôm anih wai lăng anai ngă bruă khŏp đơi, ăt ngă rơdêh dun mơn, bơbeč kơ bruă nao rai ba hyu gơnam tam. Tui anun, lơ̆m mrô mơnuih hơmâo tlâ̆o vaccine pơgang Covid-19 aka ƀu djŏp, mơnuih mă bruă kơƀah mơn, bruă pơhru ƀiă pơčlah mơnuih mơnam ƀơi tơring čar kua Dap Kơdư ăt kiăng kơđiăng mơn, kơnong ngă amăng lăm kual, pơhlôm brơi tơlơi kiăng biă mă amăng bruă bơwih ƀong mơnuih mơnam đôč./.

                                                                                                                                                                                                 Minh Huệ - Nam Trang: Čih - Siu H’Mai: Pơblang