VOV4.Jarai-Rơbêh kơ 5 thun rơgao, tơring glông Kon Braih, Kon Tum hơmâo jao rơbêh 12.000 hektar glai rưng kơ giăm 900 khul mơnuih ƀôn sang plơi pla mơnuih djuai ƀiă wai lăng, pơgang. Hơdôm rơtuh boh sang anŏ ngă hrom bruă wai pơgang glai rưng tui jơlan hơdră tŭ mă prăk apah wai pơgang glai, kiăng pơđĭ tui prăk pơhrui glăi kơ tơlơi hơdip mơda. Laih dơ̆ng tơlơi ngă sat glai klô kyâo pơtâo ăt hrŏ tui na nao  rĭm thun, đơ đam glai jao dưi pơgang klă hiam.

Jing sa amăng hơdôm boh sang anŏ plơi thôn 1, să Đak Kôi, tơring glông Kon Braih tŭ mă wai lăng pơgang glai rưng mơ̆ng thun 2017, ơi A Đoan lăi, rĭm wơ̆t sa rơwang hrơi tơjuh ñu hrom hăng grup pơgang glai rưng amăng plơi hyu tir yơh mơ̆ng 2-3 wơ̆t pioh ĕp lăng hăng pơgang glai ƀơi kual mrô 467-gah Plah anom bruă glai klô Đak Ruông. Bruă hyu tir na nao djơh hăng anun, tơlơi arăng uă dŏp kyâo pơtâo hrŏ tui, mrô lŏn glai arăng kơsing mă ăt ƀu hơmâo lơi.

“Ƀing gơmơi tui hluai grup ƀudah pơpha nao rai brơi mơnuih nao  wai. Grup 1 giong lĕ grup 2 nao pơhrua wai lăng. Rĭm kơ grup mơ-it nao mơ̆ng 3-4 čô mơnuih dŏ glăi pơgang wai lăng amăng glai 2 hrơi kah glăi, laih hơmâo mơnuih pơkŏn nao pơhrua. Dŏ wai tui anun ră anai ƀu hơmâo mơnuih phă glai pơrai rưng dơ̆ng tah”.

Ăt dưi tŭ mă hơdră djru tla prăk apah wai pơgang glai klô, ơi A Dinh dŏ pơ plơi thôn 1, să Đak Kôi, tơring glông Kon Braih, brơi thâo:

“Kơ bruă wai pơgang glai rưng lĕ amăng plơi hơmâo 4 grup, rĭm grup hơmâo 4 čô mơnuih ngă ding kơna, abih bang 16 čô mơnuih. Grup dăp bruă, pơpha hyu tir amăng glai klô sa blan 4 wơ̆t. Blung hlâo hyu ĕp pơgăn arăng koh drôm kyâo amăng glai, sit ƀuh lăi hmư̆ khua mua gong gai kơnuk kơna să mơtam brơi nao khă ƀing jah drôm kyâo glai ngă hmua. Lơ̆m tŭ mă prăh apah wai pơgang glai rưng, mơnuih ƀôn sang hơmâo prăk yua bơwih ƀong huă. Kah hăng sang anŏ gơmơi, lơ̆m tŭ mă prăk apah, blơi ană bui, pơkra đang war rông un, bui, sa thun sĭ pơhrui prăk hơmâo 100 klăk”.

Plơi thôn 1, să Đak Kôi, tơring glông Kon Braih, ră anai hơmâo 54 boh sang anŏ tŭ mă bruă wai pơgang glai rưng 1.600 ha. Hơdôm sang anŏ anun pơpha jing 12 grup, pơblih nao rai hyu tir, ĕp lăng dŏ wai pơgang amăng glai mơtam. Ơi A Chiếu, Khua grup mơnuih ƀôn sang wai pơgang kual glai mrô 1, să Đak Kôi, brơi thâo, bruă tŭ mă wai pơgang glai hơmâo djru ki lu sang anŏ hơmâo prăk pơhrui glăi rĭm thun mơ̆ng 8-10 klăk prăk apah pơgang glai rưng.

Mrô prăk anai, hơdôm sang anŏ tuh pơ alin blơi kmơ̆k pruai, phun pla, pơjeh djuai hlô mơnong rông pioh pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong huă. Kơnong sang anŏ bơn A Chiếu hơmâo rông 4 drơi rơmô, rơnoh prăk sĭ năng ai 100 klăk prăk.

“Kông ty jao kơ sang anŏ gơmơi wai lăng glai, kâo nao ngă bruă pơgang glai hăng mă prăk apah bruă pơgang ayuh hyiăng mơ̆ng glai. Kah hăng thun anai hơdôm sang anŏ tŭ mă 132 klăk prăk, pơpha hơmâo sa boh sang anŏ 2 klăk 8. Mơnuih ƀôn sang mă prăk anun blơi ană rơmô, ană bui rông, blơi kmơ̆k pruai kơ đang hmua, kơnong sang anŏ gơmơi blơi 4 drơi ană rơmô rông. Mơnuih ƀôn sang bơni kơ kông ty.

 Ƀing gơmơi gir run na nao ngă hrom kiăng rĭm wơ̆t hrơi tơjuh, rĭm blan hyu tir pơgang kyâo glai. Ră anai, gơmơi ăt dưm anih pơgang glai rưng, hơmâo tơlơi hơgĕt thơ hmao nao pơsir mơtam, lăi pơthâo pơ anih tơhan pơgang glai thâo”.

Đơ đam tơring glông Kon Braih ră anai, hơmâo giăm 900 khul mơnuih ƀôn sang tŭ mă wai pơgang glai rưng năng ai 12 rơbâo ha. Lăng yôm kơ boh tŭ yua bruă pơgang glai rưng laih anun mă yua rơnoh prăk apah pơgang ayuh hyiăng lŏn glai amăng kual plơi pla, ơi Nguyễn Văn Chính-Kơ-iăng Khua plah anom bruă glai klô Đak Ruông lăi:

“Dơ̆ng mơ̆ng hơmâo jơlan hơdră jao pơgang glai rưng kơ mơnuih ƀôn sang truh ră anai mơnuih ƀôn sang thâo hluh rơđah tơlơi glăm ba amăng bruă wai lăng glai rưng. Mơnuih ƀôn sang lir hơbit mơ̆ng boh tŭ yua mơ̆ng rĭm thun hơmâo rơnoh pơhrui mă ƀơƀiă prăk mơ̆ng bruă pơgang glai rưng laih anun tuh pơ alin kơ bruă hmua dơ̆ng kah hăng blơi kmơ̆k pruai, blơi pơjeh phun pla, djuai hlô mơnong rông pioh pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong huă hơdip mơda amăng plơi pla”.

Ƀuh rơđah, jơlan hơdră tla prăk pơgang glai rưng ƀơi tơring glông Kon Braih, tơring čar Kon Tum hơmâo pơsir mơdua bruă tŭ yua, lơ̆m mơnuih ƀôn sang hơmâo rơnoh prăk pơhrui glăi, laih anun dưi pơgang hiam klă glai rưng. Ơi Nguyễn Tấn Phát, Khua anom bruă wai lăng glai glai rưng tơring glông Kon Braih, tơring čar Kon Tum brơi thâo:

“Hăng prăk apah wai pơgang glai rưng ñu ba glăi boh tŭ yua prong, klă hiam kơ tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang kiăng tong ten hăng bruă pơgang glai klô, boh nik ñu mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă. Ñu djru hrom kơtưn kơ bruă pơđĭ glăi hnong pơhrui glăi, ngă hơđong tơlơi hơdip mơda kơ mơnuih ƀôn sang laih anun pơsir tơlơi lui rơmŏn akŏn rin.

Anun lĕ anŏ pơtrut tơlơi hơdip mơda klă hiam kơ bruă mơnuih mơnam. Sa bơnah dơ̆ng, lơ̆m mơnuih ƀôn sang dưi tŭ mă boh tŭ yua mơ̆ng bruă pơgang ayuh hyiăng glai klô gơñu thâo hluh dơlăm bruă mă pơgang đơ đam lŏn glai hlăk hơmâo ră anai. Mơnuih ƀôn sang pơphun re se hyu tir amăng glai gơñu wai lăng, mơ̆ng anun dưi pơgang pioh kyâo pơtâo huăi hơmâo tơlơi arăng dŏp koh, ua drôm ƀudah ngă hmua ƀu djơ̆ găl tơlơi phiăn pơtrun”.

Nay Jek: Pơblang