VOV4.Jarai - Tơlơi phă dlai klô ƀơi tơring čar Daklak glăk ngă tơnap biă. Mơng akô̆ thun truh ră anai, ƀơi Daklak hmâo truh kơ 650 mơta tơlơi phă dlai klô, sua mă ča lŏn pla kyâu, hmâo giăm truh ha mơkrah mrô mơta tơlơi ngă soh phiăn dlai klô amăng đơ đam lŏn ia ta. Tơlơi phă dlai, sua mă ča lŏn ƀơi Daklak glăk lăp đing nao biă, lu anih anom phă dlai sui thun samơ̆ akă pơsir abih ôh.

Hơdôm kual gah đang kyâu Sang bruă bơwih ƀong mơnuih ƀôn sang sa ding kơna đang kyâu Krông Bông (tơring glông Krông Bông, tơring čar Daklak), dlai glăk hmâo arăng phă prai. Đut mơta lăng lĕ hơdôm kơdư tô nao rai phun ñu dơng dang truh pơ̆ kơčong kơdư laih. Nao rôk tui hơdôm ară jơlan amur mut amăng dlai, ngik nguk kơ pŏng kyâu hmâo arăng koh mă, čuh dlai, hơdôm phun kyâu prong, kyâu anet koh phă, dŏng khing khưng ƀơi kơdư anai. Lu pŏng kyâu phrâo uă mă, păng prong truh kơ 2 čô mơnuih kuar. Ơi Bùi Văn Hưng, Kơ-iăng Khua Sang bruă đang kyâu Krông Bông lăi mơn:

“Bôh nik pơplih bruă wai lăng pơgang dlai jai hrơi kơtang tui. Biă ñu Sang bruă đang kyâu Krông Bông giăm hăng guai dua bôh tơring glông Ea Kar hăng Mdrak, glăk amăng kual mơnuih ƀôn sang djuai ania Bơnông dô̆ hơdip mơda hăng năng ai ñu 11.000 čô mơnuih. Hrom hăng anun, amăng kual wai lăng mơng sang bruă plah nao rai lu lŏn wai lăng mơng Jơnum min mơnuih ƀôn sang hơdôm bôh să. Ba truh bruă wai lăng mơnuih ƀôn sang leč mut phă dlai lĕ tơnap biă.”

Phă dlai, mă tŭ ča lŏn ngă tơnap prong biă ƀơi lu anih anom

Năm blan akô̆ thun, ƀơi Daklak hmâo 650 mơta tơlơi phă dlai, sua mă lŏn lĕ, kơnong kơ ƀơi Sang bruă đang kyâu Krông Bông hmâo laih 425 mơta tơlơi ngă răm rai năng ai ñu 108 ektar, hmâo giăm truh 3/4 mrô mơta tơlơi ngă soh amăng đơ đam tơring čar. Tui hăng ơi Trần Văn Tùng, Khua Anom wai lăng dlai kyâu tơring glông Krông Bông, dlai ƀơi Sang bruă đang kyâu Krông Bông hmâo arăng phă prai, na nao hăng sui hrơi soh blung a lĕ yua kơ pô dlai:

“Tơlơi phă dlai prai rưng sui tui anai lĕ yua kơ pô dlai lui raih wai lăng. Sang bruă đang kyâu Krông Bông dưi hmâo kơnuk kơna jao dlai prong biă samơ̆ khul gơgrong pơgang dlai lĕ ƀu lu, tơdu, ƀơi sa dua anih anom wai lăng ƀu kơjăp, mơng anun ƀơi kual sang bruă wai lăng hmâo na nao hơdôm tơlơi phă dlai, mă kyâu, blơi sĭ gơnam mă mơng kyâu na nao hăng dleh tơnap.”

Glăk hmâo tơlơi lui raih amăng wai lăng ƀơi lu pô dlai pơ̆ Daklak

Hrom hăng Krông Bông, tơlơi phă dlai klô, mă ča lŏn dlai ăt glăk ngă tui tơnap mơn ƀơi hơdôm bôh tơring glông kah hăng tơring glông Ea Sup, Čư̆ Mgar hăng Ea Hleo. Ơi Nguyễn Văn Quyến, Kơ-iăng Khua Sang bruă bơwih ƀong mơnuih ƀôn sang pơkra gơnam hăng hnal kyâu Daklak, brơi thâo, anom dưi jao wai lăng rơbêh kơ 27.000 ektar dlai klô hăng lŏn đang kyâu ƀơi tơring glông Ea Sup. Tơlơi phă dlai, mă ča lŏn ƀơi đang kyâu sang bruă glêh tơnap biă. Mơng thun 2017 truh ră anai, hmâo năng ai ñu 400 ektar dlai hăng lŏn dlai mơng sang bruă răm rai, lŏn arăng mă tŭ ča hmâo ngă hră pơ-ar laih. Khă hnun hai, hmâo lu mơta tơlơi dưi pel ĕp, pơsir hăng bruă pơsir akă ngă tui khop, đuh tơhnal lĕ bôh than ngă ƀing dŏp mă kyâu ƀu tơhmal:

“Hơdôm mơnuih phă dlai ƀu huĭ kơ hlơi ôh, amra kơdŏng glăi mơnuih pơgang dlai mơng sang bruă. Hơdôm bruă kơdŏng glăi, pơhuĭ hăng pha prai kông ngăn, hơdôm anom gak wai dlai mơng sang bruă hmâo mơ-ĭt laih hră pơ-ar kơ hơdôm bôh ƀirô apăn bruă anai, samơ̆ truh ră anai ăt akă dưi pơsir mơn. Biă ñu lĕ hơdôm mơta tơlơi mă tŭ ča lŏn pơdŏng sang, pơkra rơnưh amăng kual sang bruă ăt sui laih mơn akă pơsir.”

Lom anun, ơi Ngô Văn Thắng, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Ea Sup lăi lĕ, tơlơi phă prai dlai klô ƀơi anai ngă tơnap biă, hmâo bôh than ba truh prong mơng bruă lui raih tơlơi wai lăng, kơƀah bruă gơgrong mơng pô dlai hăng hơdôm bôh ƀirô apăn bruă, biă ñu lĕ kual dlai hmâo jao kơ hơdôm anom bơwih ƀong:

“Bôh nik ƀơi anai, bruă pơgăn, pơsir phă dlai, pơsir lŏn dlai hmâo arăng phă mă ča lŏn bưp lu tơlơi tơnap. Bơ̆ hmâo tơlơi lui raih bruă wai lăng, pơgang dlai. Lu anom bơwih ƀong ƀu dưi pơphun khul gơgrong bruă pơgang dlai, ƀudah tơdah hmâo lĕ khul ăt ƀu djop kơtang pioh ngă tui mơn bruă wai lăng, pơgang dlai klô.”

Hmâo 7 thun laih Kơnuk kơna črâo ba krư̆ bah amăng dlai hăng ngă tui hơdôm bruă pơsir ječ pơgang dlai klô hơđăp. Khă hnun hai, tơlơi ƀơi Daklak brơi ƀuh, hơdôm jơlan gah pơsir pơgang dlai klô ăt akă ba glăi bôh tơhnal mơn, phă dlai, mă tŭ ča lŏn dlai ăt dô̆ hnong mơn. Bôh nik brơi ƀuh, glăk hmâo tơlơi lui raih bruă wai lăng mơng lu pô dlai hăng lu gưl, lu gơnong bruă. Lom anun, bruă pơsir gơgrong ăt akă tơpă mơn, pơsir tơlơi ngă soh akă khop, ba truh lu anih anom jing anih hmâo lu tơlơi phă dlai. Tơlơi anai hmâo amăng lu thun laih ngă bruă pơsir hơdôm tơlơi ngă soh amăng wai lăng, pơgang dlai klô jai hrơi jai tơnap, khom hmâo tơlơi gum hrom mơng lu gưl, lu gơnong bruă hăng tơlơi khăng khŏp, khut khăt mơng dưi pơgăn tơlơi phă dlai./.

            Công Bắc: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang