VOV4.Jarai - Mrô mơnuih ƀă kơman Covid-19 ƀơi tơring čar Daklak glăk đĭ tui tơlơi bơngot. Hmâo plơi čih pioh truh 34 čô mơnuih ƀă kơman amăng sa rơwang hrơi tơjuh. Rơngiao kơ bôh than klin amuñ ngă lar tưp hyu, lăi pơthâo ƀu djơ̆ ngă gơnong bruă ia jrao tơnap wai lăng lĕ, bruă dô̆ čơlah ƀơi sang jing tơlơi lăp bơngot biă. Biă ñu mơnuih mơng kual klin ngă pơwot glăi plơi pla pô jai hrơi jai lu, ngă tơhnal gluh đĭ klin jai hrơi jai prong, hơdôm bôh anih anom amăng tơring čar khom hmâo bruă ngă ječ kiăng hơkrŭ đĭ, pơđĭ tui lu hloh dong bôh tơhnal bruă pơgang pơgăn klin.

Rơwang hrơi tơjuh rơgao, ƀơi tơring čar Daklak hmâo dong tơring glông Mdrak čih mơnuih ƀă kơman Sars-CoV-2 blung a amăng tal klin anai. Pô anun mơng ƀôn prong Hồ Chí Minh glăi dưi hmâo dô̆ čơlah 1 rơwang hrơi tơjuh laih ƀơi sang anô̆, ƀơi thôn 16, să Ea Riêng. Grŭp git gai pơgang pơgăn klin Covid-19 mơng să hmâo pơpha laih 5 anih anom, pel ĕp bruă ngă tui hơdră dô̆ čơlah ƀơi sang mơng 164 čô mơnuih. Yă Trần Thị Thanh, Khua Anom ia jrao să Ea Riêng brơi thâo, abih bang hơdôm mơnuih anai lĕ kơ djơ̆ hăng hơdôm tơlơi rơkâo dưi čih amăng tơlơi pơsit čơlah mơng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să, kah hăng kĭ pơkôl dô̆ čơlah, prăp lui ia pơdjai kơman, test tañ rim tal ƀơi anom ia jrao. Rim sang anô̆ hmâo mơnuih dô̆ čơlah leng kơ hmâo yôl hnal lăi pơthâo kiăng gal lăng tui, krăp lăng. Tui anun mơn, tui hăng yă Trần Thị Thanh, dô̆ lu anô̆ akă gal ngă klin amra lar tưp hyu mơ̆ bruă hơkrŭ pơsir, dô̆ jăng jai dŏng gah rơngiao tơngan mơng să:

“Să Ea Riêng lĕ kual tơnap tap, hmâo sang pơgang pơgăn dô̆ čơlah pha ra hmâo sang đa ƀu ngă tui ôh; sang juă dlai ăt akă dưi pơhlôm mơn. Tlâo lĕ sang dô̆ añep. Pă lĕ ƀu pơhlôm pơdjai kơman amăng sang anô̆; sang anô̆ hmâo hrom anih dô̆ laih anun gơnam mă yua hrom dong. Tui anun bruă pơgang pơgăn klin ăt dô̆ bưp tơlơi tơnap đô̆č”.

Mơnuih mơng ƀôn prong Hồ Chí Minh hăng hơdôm bôh tơring čar dlêh tơnap kơ Covid-19 glăi pơ̆ Daklak jai hrơi jai lu, lăi pơthâo mơtăm tơhnal klin ngă jai hrơi jai kơtang. Pơphun mơng bruă lăi pơthâo ƀu djơ̆, ƀu dô̆ čơlah mă pô, sa čô mơnuih mơng sang rơdêh Buôn Ma Thuột lar tưp truh rơbêh kơ 10 čô mơnuih, hăng pô anai lĕ mơnuih gơgrong ba kơtang hloh, lom 5 čô mơnuih amăng sang anô̆ leng kơ ƀă kơman. Tơdơi kơ anun mơtăm, sa čô mơnuih pơkon, khă lăi pơthâo tơpă mơn, kĭ pơkôl dô̆ čơlah ƀơi sang pơ̆ ƀuôn Ea Bhok, să Ea Bhok, tơring glông Čư Kuin, samơ̆ tơdơi kơ anun klin ăt lar tưp hyu prong mơn đơ đam ƀuôn, hăng giăm truh 40 čô mơnuih djơ̆ kơman klin. Ƀuôn Khóa, să Čư̆ Pui, tơring glông Krông Bông, ăt mơng sa čô mơnuih dô̆ čơlah ƀơi sang mơ̆ tưp kơ 14 čô mơnuih. Ơi Trần Hồng Thái, Khua thôn Tân Đông, să Ea Kênh, tơring glông Krông Pač, brơi thâo, thôn amra lăng tui kơjăp, pơhlôm mơnuih dô̆ čơlah ƀu tơbiă mơng sang, samơ̆ bruă lăng tui amăng sang anô̆, jing bruă ƀu pơhlôm ôh:

“Amăng sa bôh sang anô̆ mơ̆ F1 dô̆ čơlah thơ mơnuih amăng sang amra jing F2. F1 ƀu tơbiă mơng sang, samơ̆ hơdôm mơnuih jum dar, hơdôm F2 ăt tơbiă gah rơngiao kah hăng tơđar mơn. Tui anun bruă dô̆ čơlah tui anun pơhlôm hă ƀu pơhlôm, wot abih bang glông bruă kơđi čar ăt glăk dô̆ bơngot kơ tơlơi anun”.

Yôl hnal lăi pơthâo dô̆ čơlah ƀơi să Ea Kênh, Krông Pač, Daklak

Tal klin Covid-19 tal 3 anai ƀơi tơring čar Daklak, mrô rơbêh kơ 50 čô mơnuih F0 lĕ phun than lar tưp mơng hơdôm mơnuih pơwot glăi mơng kual klin ngă, brơi ƀuh tơhnal prong prin mơ̆ Daklak glăk dŏng glăi. Ơi Nay Phi La, Khua Gong bruă ia jrao tơring čar Daklak brơi thâo, tơdah ƀu pơgăn hơdôm jơlan lar tưp kah hăng phrâo rơgao, gơnong bruă ia jrao tơring čar amra rơgao hơnong:

“Dong mơng sa čô F0 amra dui ba ƀiă biă mă ñu 100 truh kơ 150 čô mơnuih F1, tui anun, bruă hyu huĕt mơnuih bơdjơ̆ nao, pơčrang lăng amra ngă tơnap prong kơ gơnong bruă ia jrao. Yua anun, jai ngă tơnap bruă hyu huĕt ĕp sui thơ klin lar tưp jai tañ hloh”.

Khă hmâo laih kơčăo bruă gum hrom hăng ƀôn prong Hồ Chí Minh hăng hơdôm bôh tơring čar kual Dơning dêh čar ta kah hăng Đồng Nai, Bình Dương kiăng ba mơnuih mă bruă glăi pơ̆ plơi pô, samơ̆ truh ră anai Daklak ăt akă dưi ngă tui mơn. Lom anun, hơdôm rơbâo čô mơnuih mơng hơdôm bôh tơring čar gah Dơnung dêh čar ăt glăk bơbru pơwot glăi ƀơi jơlan 14 mơn hăng hơdôm bôh rơdêh thut pô. Phrâo anai hloh, amăng mlăm lơ 29/7, hmâo năng ai ñu 700 čô mơnuih đĭ rơdêh thut mơng Đồng Nai glăi pơ̆ Daklak. Kiăng pơhlôm kơ khul mơnuih anai, khul apăn bruă khom djru tui tlôn amăng glông jơlan pơwot glăi. Lom anun, kơčăo bruă mơng Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Daklak amra čơkă 500 čô mơnuih mơng kual klin ngă glăi pơ̆ plơi pla pô. Amăng anun, tơring čar pơpha rơđah hơdôm mơnuih đing nao hlâo glăk bưp tơnap ƀơi hơdôm kual hmâo guang dar. Kơnong amăng hơdôm hrơi, ruah mă tơlơi lăi pơthâo mơng hơdôm anih anom hăng hơdôm glông rơkâo amăng plăng website, hmâo laih năng ai ñu 10.000 čô mơnuih amăng hơdôm kual klin ngă, ngă hră rơkâo glăi pơ̆ plơi. Khă hnun hai, tui hăng yă H’ Yim Kdoh, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Daklak, ră anai tơring čar glăk đing nao pơgăn klin, anun ăt tơnap mơn pơpha ngă tui mơtăm bruă nao čơkă mơnuih mă bruă mơng hơdôm bôh tơring čar.

“Ră anai tơring čar glăk ngă tui Tơlơi črâo ba mrô 16 anun gun biă. Dua dong lĕ tơlơi klin ruă amăng tơring čar hmâo hơdôm tơlơi pơplih tơnap dong, tui anun ăt tơnap mơn kiăng pơhlôm kơ mơnuih ƀôn sang glăi. Ră anai glăk đing nao abih bang djop ngăn rơnoh kơ bruă pơjrao, bơwih brơi, lăng tui hơdôm mơnuih ruă hăng F1, F2”.

Mơnuih mơng Dơnung dêh čar pơwot glăi Daklak ƀơi jơlan mrô 14

Ră anai, plơi prong Buôn Ma Thuột hăng sa dua anih anom amăng tơring čar Daklak glăk guang dar tui Tơlơi črâo ba mrô 16. Tơring čar đing nao pơgang pơgăn klin ƀơi anun hơđăp anun akă dưi gơgrong hlâo bruă ba mơnuih mă bruă glăi mơng kual klin ngă. Hơdôm anih anom anai ăt khom ngă tui mơn hơdôm bruă kiăng čơkă mơnuih glăk gơgrong mă pô đĭ rơdêh thut glăi pơ̆ plơi. Lom glăi pơ̆ plơi laih lĕ, khă ngă tui hơdôm tơlơi pơkă kah hăng lăi pơthâo tơlơi suaih pral, dô̆ čơlah ƀơi sang, samơ̆ hăng tơlơi sit nik mơng rim sang anô̆ lĕ ƀirô apăn bruă ăt tơnap mơn wai lăng. Bôh nik brơi ƀuh, lăng tui kơjăp mơng rơwang gah rơngiao, pơtrut kơtang pơčrang lăng, hyu huĕt ĕp lĕ akă djop pơgăn klin lar ôh. Lu sang anô̆ bơwih ƀong tơnap, tơlơi dô̆ čơlah ƀu gal, hăng biă ñu bôh thâo, tơlơi pơmin bruă pơgang pơgăn akă prong, glăk jing sa anô̆ akă kơjăp kiăng dưi tañ hmâo tơring čar pơsir. Sit ñu, rơngiao kơ bruă 5 mơta pơgang klin kiăng ngă, djru gum pioh mơnuih dô̆ čơlah ƀơi sang dưi ngă tui 3 pha ra, lĕ ƀong huă mong jam pha ra, anih dô̆ pha ra; sang juă dlai pha ra./.

Siu H’ Prăk: Pô pơblang