VOV4.Jarai - Ding jum pơtô hăng pơjuăt bruă phrâo pơphun jơnum lăng nao rai amăng tivi klah čun thun hrăm 2020-2021 hăng pok pơhai bruă mă amăng thun 2021-2022 hăng bruă pơtô pơhrăm sang hră gưl sa. Thun 2020-2021 lĕ thun hrăm mơ̆ nao pơtô gưl sa hơmâo abih bang mơnuih lăp đing nao, yua dah anai lĕ thun hrăm blung a gưl hrăm anai kiăo tui hơdră pơtô hrăm thun 2018. Ding jum pơtô hăng pơjuăt bruă lăi thun blung a ngă tui hơdră pơtô, hơdrôm hră phrâo mơng anih sa laih anun kiăng hơdôm sang hră pơtô gưl sa prăp lui bruă pơtô hrăm lăp djơ̆ hăng hrơi blan hơmâo klin Covid-19.

Thun hrăm 2020-2021 lĕ thun hrăm phara biă mă hăng anom bruă pơtô hrăm lăi hrŏm hăng pơtô gưl sa lăi hơjăn lơ̆m blung a dêh čar ta ngă tui Jơlan hơdră pơtô hrăm phrâo hăng anih sa. Mơng akŏ thun hrăm, bruă pok pơhai hơdră pơtô, hơdrôm hră phrâo hăng anih 1 hơmâo arăng pơđing hmư̆. Abih bang sang hră gưl sa amăng dêh čar ta hơmâo pơhlôm 1 boh sang hră sa anih hrăm. Ơi Hoàng Quốc Tuấn, Khua gơnong bruă pơtô hăng pơjuăt tơring čar Lạng Sơn brơi thâo:

“Lăng glăi abih bang, dưm dăp anih hrăm, djru brơi anih 1 hăng 2 hlâo, pơhlôm brơi rim anih hrăm hơmâo sa boh sang hră kiăng ƀing gơñu dưi hrăm mơguah tlam, djơ̆ hăng tơlơi pơtô phrâo”.

Jơnum klah čun thun hrăm 2020-2021 hăng pok pơhai bruă hrăm thun 2021-2022 hăng bruă pơtô gưl sa.

Tui hăng yă Trần Thị Minh Thu, Khua anih pơtô hrăm gưl sa, Gơnong bruă pơtô hăng pơjuăt tơring čar Lào Cai, hrŏm hăng prăp lui anih hrăm, gơnam yua, nai pơtô ăt hơmâo kơnuk kơna lăng ba, pơtô rơgơi tui, kiăng dưi pơtô tui hơdră pơtô phrâo hăng hơdrôm hră hrăm phrâo:

“Tơlơi kiăng mơng gơmơi lĕ brơi ƀing nai apăn bruă, pơtô khŏm rơnang, pơtô kiăng čơđai hrăm thâo hluh, kiăng čơđai rơgơi. Ƀing nai dưi kah tơlơi hrăm phara tui hluai kơ rim čô čơđai mơn, pơtô dơ̆ hơpă lĕ čơđai ñu thâo hluh, thâo čih dơ̆ anun”

Amăng hrơi mông klin Covid-19 glăk kơtang, abih bang anom bruă pơtô hrăm glăk gir ngă dua mơta bruă ƀrô ngă tui hơdră pơgang klin ƀrô ngă tui hơdră pơtô hrăm phrâo 2018 hăng anih sa. Pơtŏng glăi tơlơi hrăm mơng čơđai anih sa amăng dêh čar thun 2020-2021 brơi ƀuh 41% čô čơđai hrăm rơgơi biă mă, 15% čô čơđai rơgơi; 41% čô dưi kiăo tui tơlơi hrăm, hăng 15% aka ƀu dưi ôh. Pơhmu hăng hơdră pơtô hlâo adih brơi ƀuh, mrô čơđai hrăm ƀu thâo lĕ dưm kơnar. Samơ̆ mrô čơđai hrăm rơgơi hloh hăng rơgơi đĭ lui tui. Ơi Nguyễn Hữu Độ, Kơ-iăng khua Ding jum pơtô hăng pơjuăt lăi, anai lĕ phun akha đah mơng dưi ngă jơlan hơdră pơtô hrăm phrâo hăng sang hră anih 2 amăng thun 2021-2022. Amăng anun, tơlơi kiăng lăng ba hloh lĕ khŏm pơtŏp bruă kơ ƀing nai pơtô:

“Pioh djru tuh pơ plai kơ ƀing nai pơtô čơđai kơjăp bruă, rơgơi bruă, gir kơ bruă mă, biă ñu lĕ khŏm pơtŏp brơi bruă pơtô, pơtô kiăo tui hơdră hrăm phrâo pơđĭ tơlơi rơgơi kơ ƀing čơđai. Anai lĕ tơlơi yôm phun pơsit tơlơi dưi ngă lơ̆m pơplih hơdră pơtô hrăm phrâo”.

Čih pơkra hơdră pơtô, pơtŏp apăn bruă kơ ƀing nai pơtô  kiăng hơmâo djŏp nai pơtô, pơhlôm kiăng klă.

Hrŏm hăng tơlơi thâo hluh gir ngă bruă hăng sa, dua tơlơi dưi ngă, thun blung a pơphun jơlan hơdră pơtô hrăm thun 2018 mơng anih 1, tơlơi apăn bruă mơng ƀing nai pơtô, mơnuih wai lăng aka ƀu kơnar ôh, biă ñu lĕ ƀơi hơdôm kual hơmâo tơlơi bơwih ƀong - mơnuih mơnam tơnap tap phara biă mă hăng kual bơwih ƀong đĭ. Mrô nai pơtô hăng mơnuih wai lăng čơđai sang hră ƀơi kơƀah ƀơi rơbêh. Hơmâo tơring čar tơnap yua ƀu hơmâo prăk djru apah nai pơtô; hơmâo anih đa ƀu hơmâo nai pơtô. Sang hră, gơnam yua amăng sang hră aka ƀu tui hăng tơlơi kiăng. Thun hrăm 2020-2021, dêh čar ta hơmâo 14 rơbâo 786 boh sang hră hơmâo ngă tui Hơdră pơtô hrăm hrŏm abih bang gưl sa, hăng 16 rơbâo 323 boh sang hră, pơtô brơi giăm 9 klăk čô čơđai, đĭ hloh rơbêh 150 rơbâo čô pơhmu hăng thun 2019-2020.

Ding jum pơtô hăng pơjuăt bruă hơmâo jao 5 mơta bruă hăng lu hơdră ngă  bruă tŏng ten kơ gưl sa thun 2021-2022. Rơđah biă ñu, ăt pok pơhai kiăng pơhlôm anŏ klă tui hơdră pơtô hrăm thun 2018 hăng anih 1, anih 2 laih anun ngă klă tui hơdră pơtô hrăm thun 2006 mơng anih 3 truh anih 5. Amăng hrơi mông glăk hơmâo klin, Khua ding jum pơtô hăng pơjuăt Nguyễn Kim Sơn lăi, thun hrăm pơ anăp, abih bang anom bruă pơtô hrăm khŏm plai ƀiă hơmâo tơlơi bơbeč yua mơng klin ngă. Gir dưi ngă tơlơi kiăng, pơhlôm abih bang ƀing čơđai rơnuk rơnua amăng mông hơmâo klin:

“Kâo kiăng ƀing ta pơplih phrâo tơlơi pơtô hrăm, samơ̆ tơlơi yôm lĕ pơplih anŏ hơget, pơplih hiư̆m pă, pơplih ngă hơget? Ƀing ta pơplih jing tơlơi hơđong phrâo, anih mơ̆ ƀu hơđong ôh amăng bruă pơgang klin lĕ ƀing ta pơplih jing tơlơi ƀu hơđong phrâo. Pơgang klin, pơsir tơlơi ngă sat mơng klin”.

Ding jum pơtô hăng pơjuăt ăt kiăng hơdôm boh tơring čar khŏm hơmâo akŏ bruă lăng glăi abih mrô čơđai bơdjơ̆ nao yua klin ngă. Rơngiao kơ anŏ klă amăng bruă hrăm, ƀing ta kiăng lăng ba djru ba ƀing čơđai nao sang hră, biă ñu lĕ amăng hrơi mông tơlơi bơwih ƀong mơng hơdôm boh sang anŏ bơbeč yua klin Covid-19 ngă. Biă ñu, hơmâo lu hơdră pơtô dong đah mơng dưi hrăm amăng mông glăk hơmâo klin. Kiăng hơmâo hơdră pơsir, hơdră pơtô hrăm rơđah rơđông đah mơng pơtô ba ƀing čơđai amăng mông hơmâo klin hăng kiăo tui tơlơi dưi ngă mơng anom bruă pơtô hrăm ăt kah hăng tơlơi dưi mơng pô hrăm hră mơn.

VOV1: Čih - Siu H’Mai: Pơblang