VOV4.Jarai - 1 – Thun 2021, thun blung a ngă tui kơčăo bruă rơwang bruă mơng thun 2021-2026 amăng lu mơta tơlơi tơnap. Hơdôm bôh tơring čar Dăp Kơdư ăt hmâo mơn hơdôm gru rơđah bă kơ tơlơi čang rơmang. Amăng mông jơnum rơnuč thun Khul pơ ala mơnuih ƀôn sang hơdôm bôh tơring čar amăng kual Dăp Kơdư ba tơbiă sa dua mrô yap lăp djă pioh biă: Abih bang ngăn drăp mơng hơdôm bôh tơring čar amăng kual Dăp Kơdư leng kơ yak rơgao kơ rơnoh pơkă lăng hlâo mơng dêh čar hăng Khul pơ ala mơnuih ƀôn sang tơring čar jao. Amăng anun, tơring čar Gialai pơhrui ngăn drăp hmâo rơbêh kơ 7.170 klai prăk, đĭ 57% pơhmu hăng rơnoh pơkă lăng hlâo mơng Kơnuk kơna jao; Tơring čar Daklak pơhrui hmâo rơbêh kơ 8.150 klai prăk, đĭ 51,8% pơhmu hăng rơnoh pơkă lăng hlâo mơng Kơnuk kơna jao. Kơnong kơ tơring čar Lâm Đồng dŏng amăng top 36/63 bôh anih anom đĭ prăk pơhrui amăng đơ đam dêh čar, hmâo rơbêh kơ 10.620 klai prăk. Hơdôm rơwang bruă pơdŏng sang măi pơkĕ apui hăng jua angin ƀơi sa dua bôh tơring čar amăng kual jing laih gru rơđah, pơjing ngăn rơnoh pơhrui ngăn drăp lăp yap ba kơ tơring čar. Thun 2022, hơdôm bôh tơring čar amăng kual leng kơ ngă tui khop hăng hơdôm tơlơi pơtrun pơsit đing nao hơkrŭ glăi hơdôm bruă pơlir hơbit bơwih ƀong, sĭ mơdrô, pơhlôm gơnam ba hyu sĭ mdrô, pơđĭ kyar bơwih ƀong mơnuih mơnam ƀơi tơring čar./.

 2 – Klin Covid-19 gluh đĭ kơtang ba truh hơdôm tơlơi răm ƀăm prong hăng lŏn ia, amăng anun hmâo kual Dăp Kơdư. Biă ñu, tơdơi kơ hơdôm bôh tơring čar, ƀôn prong gah Dơnung dêh čar phru ƀiă tơlơi dô̆ čơlah mơnuih mơnam mơng akô̆ blan 10, hơdôm rơbâo čô mơnuih mă bruă plơi pla pơ̆ tơring čar Kontum, Gialai, Daklak, Daknông hăng Lâm Đồng hmâo pơwot glăi plơi kiăng bĕ klin ba truh gluh đĭ klin tal 5 amăng kual. Ngă tui tơlơi črâo ba khŏp mơng Kơnuk kơna, tơlơi gum djru yôm phăn mơng hơdôm ding jum, gơnong bruă dêh čar, gir run mơng glông bruă kơđi čar ƀơi kual Dăp Kơdư, truh ră anai khă klin Covid-19 ăt dô̆ ngă tơnap mơn samơ̆ phun ñu dưi wai lăng laih. Biă ñu hơdôm bôh tơring čar amăng kual Dăp Kơdư hmâo pok pơhai ngă tui klă Tơlơi pơtrun pơsit mrô 128 mơng Kơnuk kơna – "Djơ̆ pơhlôm pơplih tañ, wai lăng ba glăi bôh tơhnal klin Covid-19". Sa dua bôh anih anom hmâo pok pơhai dô̆ čơlah F1 ƀơi sang hăng wai lăng, bơwih brơi F0 ƀơi sang kơ hơdôm mơnuih djop tơlơi kiăng tui tơlơi pơkă. Hơdôm tơring čar ăt ngă tui tañ mơn bruă djru mơnuih mă bruă hăng mơnuih mă yua mơnuih mă bruă bưp tơlơi tơnap yua kơ klin kheng; hrom hăng anun, mă yua ngăn drăp tơring čar kiăng djru dong kơ sa dua čô mơnuih bưp tơlơi tơnap tui hơdră pha ra./.

 3 – Bruă đang hmua tui hơdră phrâo glăk jing jơlan nao klă ƀơi kual Dăp Kơdư amăng tơlơi ngă juăt hăng rơnuk phrâo. Tơdah kah hăng, hơdôm thun hlâo adih, kơnong kơ Lâm Đồng lĕ anih anom amăng kual dưi bâu nao amăng bruă pơđĭ kyar hơdră phrâo măi mok amăng bruă đang hmua lĕ, amăng thun 2021, hơdôm hơdră anai glăk lar hyu prong ƀơi tơring čar Kontum, Daknông, pơdah rơđah bôh tơhnal ñu. 2 tơring čar anai leng kơ đing nao đĭ kyar phun jrao. Daknông lĕ hmâo anô̆ gal gah bôh troh. Thun 2021, Kontum pơhưč tuh pơplai pơdŏng ƀut rơwang bruă đang hmua mă yua bôh thâo phrâo hăng abih bang mrô prăk đĭ truh 1.450 klai prăk. Ƀơi Daknông, amăng bruă đang hmua, hơdôm bôh anom mă bruă hrom glăk jing phun amăng pơsit jơlan gah pơdŏng hơdôm kual đang hmua mă yua bôh thâo phrâo mơng tơring čar, pơlir tum pơƀut mơnuih ngă đang hmua tui jơlan pơlir hơbit nua gơnam tam. Tơring čar hmâo pơjing laih 8 kual ngă đang hmua mă yua bôh thâo phrâo; hmâo laih 12 mơta gơnam mơng hơdôm bôh anom mă bruă hrom djơ̆ hăng tơhnal pơkă mơng 3-4 bôh pơtŭ amăng jơlan hơdră rim să sa gơnam tam (OCOP), dưi sĭ kơ anih anom ruah tơnap kah hăng kual Mi Kô̆./.

 4 – Thun 2021, ƀơi mông Jơnum tal 33 mơng Khul git gai Jơlan hơdră Ană mơnuih hăng ayuh hyiăng jar kơmar UNESCO (ICC-MAB) pơphun ƀơi dêh čar Nigieria hmâo pơphun plĕ hră pel ĕp hră pơ-ar hơdôm kual djă pioh dlai klô ƀơi rŏng lŏn tơnah. Amăng anun, hmâo kual djă pioh dlai klô čư̆ siăng Kon Hà Nừng (tơring čar Gialai). Bruă kual djă pioh dlai klô mơng jar kơmar pioh kơ hơdôm mơta ra mơnong yôm ăt kah hăng gir run pơgang dlai klô, pơđĭ kyar kơjăp mơng Việt Nam lăi hrom, tơring čar Gialai lăi ha jăn. Kual djă pioh dlai klô Kon Hà Nừng prong giăm truh 413.512 ektar, amăng anun abih bang kual dlai lŏn ia Kon Ka Kinh, Kual pơgang dlai klô Kon Čư̆ Răng hăng sa črăm kual dlai mơng 5 bôh tơring glông (Đak Đoa, Mang Yang, Kbang, Čư̆ Pah, Đak Pơ), plơi prong An Khê. Tơhnal yôm phăn mơng kual djă pioh dlai Kon Hà Nừng pơdah ƀơi anô̆ ñu hmâo rơnoh lu mơta ra mơnong rok tok kyâu pơtâo, amăng anun lu djuai yôm./.

Siu H’ Prăk: Pơblang