VOV4.Jarai - Thun anai 80 thun laih samơ̆ tha plơi Y Yơh Kbuôr dŏ ƀơi plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring čar Daklak ăt abih pran jua djru bruă amăng plơi pla. Hơmâo arăng ruah đĭ ngă khua plơi, Khua khul djop djuai ania mơnuih mơnam, Khua khul tha plơi amăng sui thun, ñu gir kơtir biă mă amăng bruă mă. Hơdôm thun laih rơgao, ñu ăt lĕ ding kơna abih pran jua djru bruă hrŏm hăng khul grup pơkŏn nao tơl sang pơtô pơblang, pơtrut pơsur mơnuih ƀon sang ngă tui hơdră pơgang klin hăng pơgôp prăk pioh pơgang klin amăng plơi pla.

Dong mơng hrơi hơđuh đĭ klin Covid-19 tal 4 ƀơi Daklak, rĭm tlam mơmŏt, tha plơi Y Yơh Kbuôr, dŏ ƀơi ƀuôn Kmrơng Prong A, să Ea Tul, plơi prong Buôn Ma Thuột, hrŏm hăng ƀing mơnuih ngă akŏ hơdôm grup sang anŏ nao tơl rĭm boh sang anŏ kiăng kơ pơtrut pơsur abih bang mơnuih ngă tui tơlơi pơkă amăng pơgang klin, pơtă pơtăn djop sang anŏ hơmâo mơnuih nao mă bruă pơ ataih lơ̆m glăi pơ plơi pla kiăng nao phaih gah ia jrao hăng pơčlah mă pô pơ sang. Yă H’Ó Kbuôr, mơnuih hơdip ƀơi ƀuôn Kmrơng Prong A, să Ea Tul, plơi prong Buôn Ma Thuột brơi thâo, tơlơi pơhing mơng brô̆ kah hăng hơdôm hrơi pơhiăp bit hăng tha plơi Y Yơh, sang anŏ hơmâo kơđiăng tui yơh amăng bruă pơgang klin. Mah tơlơi hơdip amăng sang anŏ aka ƀu jơnap, samơ̆ hơmâo aset djru brơi aset, neh met wa ăt pơgôp mơn amăng keh prăk pioh pơgang klin Covid-19 yua Kơkơi kơna ta jak iâu:

“Kâo ăt juăt hmư̆ brô̆ na nao kiăng kơ hmư̆ arăng lăi pơthâo hơdôm boh tơhnal amăng bruă pơgang klin laih dong bruă pơgang klin amăng sang anŏ ta pô ăt kiăng kơđiăng mơn. Laih dong lơ̆m hơmâo arăng pơtrut pơsur pơgôp prăk sang anŏ ăt ngă  tui, hơmâo hơdôm hơƀơi brơi hơdôm anun, tui hluai ta hơmâo”.

Tha plơi Y Yơh abih pran jua hyu pơtô pơblang, pơtrut pơsur mơnuih ƀon sang

Ƀuôn Kmrơng Prong A ră anai hơmâo giăm 550 boh sang anŏ hăng 2.200 čô mơnuih, lu hloh lĕ mơnuih djuai ania Êđê. Tha plơi, anom bruă wai lăng mă bruă amăng pran, yua anun hơdôm tơlơi jak iâu pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, djă pioh gru grua hơmâo lu mơnuih ngă tui. Yua anun, truh ră anai ƀuôn ăt dŏ djă pioh lu ring čing yôm, čeh sô hơđăp, abăn ao, eng kơtuai, pin ia, sang dlông. Rĭm wŏt amăng plơi pla hơmâo kơđi hơget thơ, abih bang ană plơi pla amra tum pơƀut glăi pơsir kơđi, ƀiă đôč khŏm rơkâo tơlơi gum djru mơng gong gai. Tha plơi Y Yơh hok mơ-ak biă mă lơ̆m ƀuh, mah bơbeč nao kơtang mơng pơđĭ kyar tui ră anai, samơ̆ ƀuôn Kmrơng Prong A ăt lĕ plơi pla djuai ania Êđê dŏ djă pioh lu gru grua yôm phara.

Abih bang mơnuih ƀon sang, wŏt ƀing hlăk ai amăng plơi pla ha pran sa jua laih dong ngă tui djơ̆ yua anun kâo hok mơ-ak biă mă. Dua dong lĕ bruă djă pioh gru grua djuai ania, hrơi ngui ngor, ngă yang rơbang ƀudah rơkâo pơpŭ brơi tơlơi suaih pral, ngă yang ping ia lêng kơ hơmâo tơlơi gum hrŏm, pơtă pơtăn rĭm čô mơnuih amăng plơi pla gum hrŏm djă pioh na nao”.

Mơng hrơi hơmâo tơlơi črâo trun mơng Jơnum min mơnuih ƀon sang plơi prong Buôn Ma Thuột hăng să Ea Tul kơ bruă pơgôp prăk man pơkra jơlan, ƀuôn Kmrơng Prong A hơmâo pơphun jơnum abih bang mơnuih ƀon sang laih dong hơdôm grup sang anŏ kiăng kơ pơčrông sai, pơsir rơnoh prăk pơgôp, bruă mă, pel ĕp, krăo lăng. Bơ hăng hơdôm sang anŏ dŏ pơmĭn phara, tha plơi Y Yơh hrŏm hăng Ping gah, grup wai lăng, djop khul grup nao tơl sang kiăng kơ pơblang rơđah, pơtrut pơsur, lăi rơđah kơ tơlơi dưi mơng bruă man pơkra jơlan glông, laih dong hluai tui hơdôm hrơi ngui ngor, pơdô̆ rơkơi bơnai amăng plơi pla kiăng kơ lăi pơthâo brơi neh met wa rơđah dong. Yua kơ thâo pơhiăp, jê̆ giăm ană plơi, tha plơi Y Yơh dưi pơtrut pơsur, ngă mơnuih ƀon sang tŭ ư hrŏm. Hrŏm hăng prăk pơgôp hrŏm lĕ 200.000 prăk/sang, rĭm sang anŏ ăt pơgôp dong 40.000 prăk laih dong pơyơr 1 met lŏn ƀơi anăp sang pioh pơkra jơlan. Laih anun dong, neh met wa ruh hĭ pơga, trơ̆i hĭ phun kyâo ƀơi anăp sang kiăng kơ jơlan prong mơng 6 met đĭ 8 met djơ̆ hăng hơnong pơkă man pơdong plơi pla phrâo. Yua anun, tơdơi kơ hơdôm hrơi đôč, djop ară jơlan amăng plơi pla lêng kơ tuh ƀêtông ƀudah tuh kơsu.

Tha plơi Y Yơh pơlăi nao rai tơlơi găn rơgao amăng bruă hyu črâo ba mơnuih ƀon sang pơgang klin

Ơi Bùi Văn Hương, mơnuih apăn bruă gah gru grua să Ea Tul, plơi prong Buôn Ma Thuột brơi thâo: Yua abih pran jua, gơgrong, thâo tong ten gru grua djuai ania pô, tha plơi Y Yơh jing mơnuih arăng đăo gơnang amăng ƀuôn Kmrơng Prong A. Tơlơi gir run mơng tha plơi hơmâo pơgôp prong prin kiăng kơ djă pioh na nao plơi pla hơdip hiam klă amăng hơdôm thun laih roqgao hăng ngă pơgiong hơdôm hơnong pơkă amăng man pơdong plơi pla phrâo. Hăng lĕ mơnuih rơbêh 30 thun ngă bruă djuai ania mơnuih mơnam, ngă khua khul mơnuih tha rơma amăng să amăng sui thun, mah ngă bruă hơget tŭ mơn, ơi Y Yơh ăt gir kơtir gum hrŏm hăng ƀing mơnuih apăn bruă amăng plơi, khul grup amăng plơi pla kiăng kơ ngă pơgiong bruă, djă pioh na nao pran thâo gum pơgôp amăng mơnuih mơnam, ba jơlan hlâo amăng djop mơta bruă. Ơi Y Yơh ăt lĕ mơnuih ba jơlan hlâo amăng bruă djă pioh gru grua, thâo čem rông ană tơčô. Ñu lĕ mơnuih “lăi hiưm pă ngă tui anun” yua anun hơmâo mơnuih ƀon sang đăo gơnang, luă gŭ. Biă mă ñu, lơ̆m ngă khua khul mơnuih tha rơma, ñu hơmâo pơtrut rĭm ding kơna amăng khul djru brơi mơnuih ƀon sang amăng plơi pla.

Khul tha plơi ăt pơtă pơtăn brơi rĭm tha plơi, pơtô pơblang, pơtrut pơsur brơi tha plơi pơkŏn wai lăng, pơtô brơi ană tơčô anăm ngă soh tơlơi phiăn hăng ngă tui klă hơdră pơgang klin Covid-19. Khul tha plơi ăt gum hrŏm amăng bruă djă pioh gru grua djuai ania pô, pơtô hbrơi ană tơčô ngă klă hơdôm bruă mơng ƀing gơñu, anăm ngă soh hăng tơlơi phiăn.

Pơlir hơbit hăng mơnuih ƀon sang hăng hmư̆ tơlơi pơmĭn mơng mơnuih ƀon sang, rơbêh 30 thun laih rơgao, tha plơi Y Yơh Kbuôr jing anih gum pơgôp mut hrŏm amăng ƀuôn Kmrơng Prong A lăi phara hăng djop mơnuih ƀon sang amăng să Ea Tul lăi hrŏm. Hăng bruă mă “nao tơl sang anŏ”, lăi pơthâo tong ten, tha plơi Y Yơh jai hrơi hơmâo mơnuih ƀon sang đăo gơnang, hmư̆ tui. Yua anun, hơmâo pơgôp prong amăng bruă pơtrut pơjing tơlơi hơdip phrâo amăng plơi pla, kjăp tui pran gum pơgôp kơplah wah mơnuih djuai ania ƀiă amăng plơi pla.

Siu Đoan: Pơblang