VOV4.Jarai-Y Sa]ien K[uôr thun anai, 29 thun, djuai ania Êđê do\ pơ [uôn Dhung, să }ư\ Mgar, tơring glông }ư\ Mgar, tơring ]ar Dak Lak. Yua thâo hruaih tơlơi pơhiăp dêh ]ar ta] rơngiao anun yơh, arăng jak iâu `u ngă pô pơblang tơlơi pơhiăp hăng ngă pô pơ ala mơ\ng lu bruă mă mơ\ng hlăk ai jar kmar.

Kơnong amăng 2 thun đô], `u ngă hrom bruă mă [ơi 11 boh dêh ]ar kual Đông Nam Á, Japan hăng Hàn Quốc. Phrâo anai, `u nao jơnum hrom bơkơtuai bruă hlăk ai kơ bruă pơgang ayuh hyiăng yua Anom bruă Change hăng anom bruă pơđ^ kyar Sang gum hơbit djop dêh ]ar [ơi Việt Nam pơphun.

Boh nik `u, Y Sa]ien K[uôr amra jing 1 amăng 5 ]ô hlăk ai kual gah Dơnung nao jơnum bưp [o# mơta hăng kơnuk kơna, bơ ră ruai hơdôm tơlơi kiăng djru kơ bruă pơgang ayuh hyiăng.

-Blung hlâo, pơpu\ kơ ih dưi ruah jing 1 amăng 5 ]ô hlăk ai pơ ala kơ kual Dơnung pơ anăp anai, bưp khua mua amăng kơnuk kơna dêh ]ar, bơ ră ruai hrom tơlơi kiăng djru pơgang ayuh hyiăng. Tơlơi ih pơmin, pran jua ih mưn kơ tơlơi anai hiư\m le\ ?

-Y Sa]ien K[uôr: Amăng hrơi arăng lăi pơthâo dưi ruah 1 lơ\m 5 ]ô hlăk ai pơ ala gah kual Dơnung pơ anăp anai, bưp khua mua amăng kơnuk kơna, kâo hok mơak biă mă. Hrom hăng tơlơi mơak kâo ăt bơngơ\t mơ\n, amra ngă hơge\t pioh pơphun ngă tui ako\ bruă mơ\ng ta.

-Dưi thâo, tơlơi mơ\ arăng ruah ih nao jơnum hrom tal anai, yua kơ ih hlăk pok pơhai kơ]ăo bruă djru ia hơdjă kơ kual plơi pla, djru kơ bruă ngă hmua pla kơphê mơnuih [ôn sang djuai ania Êđê plơi pla ih pô. Bruă mă anun, rơđah biă `u hơge\t?

-Y Sa]ien K[uôr: Kâo [uh kơ]ăo bruă mơ\ng ta le\ `u tu\ yua kơ ană plơi. Yua dah ră anai, ayuh hyiăng lo\n adai glăk bơblih phara hăng đưm hlâo, lu mơnuih aka [u [uh hăng mưn ôh tơlơi anun, bruă  ta ngă bơbe] djơ\ hăng ayuh hyiăng anih hơdip jum dar.

Amăng bơyan không, bơyan phang hơdôm thun laih rơgao, [u hơmâo djop ia yua ôh yua kơ glai klô, kyâo pơtâo hlao ia abih laih, ia amăng gu\ lo\n hro\ thu h^, anun mơnuih [ôn sang [u hơmâo ia mơ`um, ia yua bruih kơphê, kơ hmua pơdai, gơnam tam phun pla pơko\n amăng anun lu biă mă đang kơphê.

Y Sa]ien K[uôr amăng Mông jơnum gru grua hăng pơtô pơjuat jar kmar hlăk ai thun 2018 (IYECF) [ơi Siep Reap, dêh ]ar Kur

{u kơnong [ing pla kơphê đô] ôh, phun pla amăng đang hmua, kyâo pơtâo boh troh, hmua pơdai hai bơbe] djơ\ soh. Djop mơta mơnong kiăng hơmâo ia yua soh.

Amăng kơ]ăo bruă kâo anai, kâo kiăng iâu pơthưr djop gưl kơnuk kơna, mơnuih [ôn sang ngă hrom pla kyâo amăng glai, pơgang lo\n glai hlao ia, pla kyâo [ơi kơdư ]ư\, man pơkra dơnao pơkong ia djru mơnuih [ôn sang hơmâo ia yua hăng bruih kơ đang kơphê, hmua pơdai bơyan phang.

-Anih hơdip jum dar [udah ayuh hyiăng ta lăi, [ơi ro\ng lo\n tơnah anai, ih le\  sa ]ô ană bă mơ\ng kual Dap Kơdư, ih [uh tơlơi anai bơbe] djơ\ amăng kual ta hiư\m pă?

-Y Sa]ien K[uôr: Bơngơ\t biă mă yơh ho\! Ră anai, [ơi kual Dap Kơdư [u hơmâo glai dơ\ng tah, lu kual glai klô arăng phă pơrai abih. Tơlơi anai tơbiă mơ\ng tơlơi pơmin ta lăng nao kơ lo\n glai, ta kơnong pơmin kơ ano\ tu\ yua ta pô [ơi anăp mơta đô], anun yơh phă glai pơrai rưng, pơrai h^ anih hơdip jum dar, ngă sat kơ ayuh hyiăng [ing ta pô.

Sit lo\n glai, kyâo pơtâo rơngiă laih, anih hyiăng anih hơdip jum dar [u hơmâo ia, hơjan [u thâo le# ano\, ia hơjan rô đuăi abih, [u hram amăng glai, amăng lo\n ôh, anun ia ăt hro\, thu h^ abih mơ\n, ngă rai ia ling dăo.

Hrom hăng anun, bruă man pơkra bơnư\ sang măi drai apui lơtrik, ăt ngă sat kơ kyâo pơtâo glai klô mơ\n.

Yua hơge\t arăng drôm h^ kyâo, kuăi mă ]uah pơtâo man pơdong, ngă dlưh hang ia krông, mơnuih [ôn sang do\ kơtuai hăng ia krông, pơdong plơi pla bơbe] djơ\ soh. Abih tơlơi anun ngă rai ano\ răm [ăm lo\n glai adai rơhuông, tơlơi hơdip mơda kual Dap Kơdư ta jai hrơi tơnap tap hloh.

-Jing sa ]ô tơdăm djuai ania Êđê am^ [ă yă pơjing rai [ơi kual Dap Kơdư, kiăng ngă hrom bruă mă prong djơh hăng anun, ih hơmâo tơlơi tơnap hơge\t mơ\ng amăng bruă?

-Y Sa]ien K[uôr: Kâo khom hrăm tơlơi pơhiăp dêh ]ar ta] rơngiao hlâo laih. Kâo pơmin, kâo [u hmao hăng arăng ôh, gơyut gơyâo mơ\ng lu dêh ]ar, gơ`u rơgơi biă mă, yua gơ`u hrăm lu, gêh gal hloh kơ ta.

Kâo hu\i mơ\n, samơ\ kâo khom  gir run hơđong pran jua, kơjăp tơlơi pơmin, kơnang kơ tơlơi ta hrăm hăng tơlơi ta thâo amra mă yua lơ\m bưp hăng mă bruă, anun kâo khom prăp rơmet tong ten.

Kâo khom hrăm tơlơi dêh ]ar ta] rơngiao, tơlơi Angle, tơlơi Prang, tơlơi Thai Lan hăng tơlơi Lao khom hruaih hnun kah dưi pơhiăp tom arăng.

-Kiăng hrăm thâo 4 mơta tơlơi phiăp dêh ]ar ta] rơngiao kah hăng anun, sit năng ai ih gir run lu biă mă, hrăm tong ten mơai mơtam kơle\ ?

-Y Sa]ien K[uôr: Kâo hor hăng hrăm tơlơi Angle dơ\ng mơ\ng kâo hrăm anih 6. Truh abih gưl klâo, kâo hrăm nai pơtô gah tơlơi ka] rup [ơi sang hră Hrăm gah bruă boh thâo ano\ hiam tơring ]ar Dak Lak.

Yua sang ano\ tơnap đơi, anun kâo [u hrăm abih ano\ ta hor gah bruă ka] rup, ano\ hiam. Laih hrăm giong, kâo hrăm tơlơi dêh ]ar ta] rơngiao, anun kâo hrăm anih hrăm tơlơi Angle [ơi sang hră gưl prong Đại học Tây Nguyên.

Tơlơi hor anun yơh, pơtrut kâo khom gir run pran jua, hrăm laih anun kơtưn na nao kiăng thâo boh hră, thâo pơhiăp hruaih tơlơi dêh ]ar ta] rơngiao. Kâo kơnong hrăm amăng sang hră đô] phun; [u djơ\ lăi [u hơmâo mông ôh yua [u djop tơlơi gêh gal prăk kăk kiăng hră lu hloh gah rơngiao.

-Tui anun yơh, rơngiao kơ tơlơi thâo hră lăi hrom, tơlơi pơhiăp dêh ]ar ta] rơngiao jing sa tơlơi gêh gal pơtrut pran jua ih hrưn đ^ hyu lu dêh ]ar [ơi ro\ng lo\n tơnah djơ\ mơ\n ?

-Y Sa]ien K[uôr: Tơlơi pơhiăp dêh ]ar ta] rơngiao jing kah hăng ano\ ngă gêh gal yôm kơ tơlơi hơdip [ing ta. Aka lăi ôh, sit ta nao pơ dêh ]ar ta] rơngiao, lơ\m ta tơbiă mơ\ng plơi pla đô], ta khom bưp pơhiăp tom arăng hăng tơlơi pơhiăp dêh ]ar ăt khom thâo hruaih mơ\n hnun kah thâo mă bruă.

Tơlơi pơhiăp dêh ]ar ta] rơngiao ăt hnun mơ\n, sit ta nao hrom hăng jar kmar, djop dêh ]ar amăng ro\ng lo\n tơnah `u anun yơh djru kơ dưi pơhiăp hrom hăng, hrăm tui, pơbuă tui tơlơi thâo thăi kơ ta amăng gru grua hiam klă, boh thâo ia rơgơi, pok prong ano\ gêh gal kơ bruă mă d^ da gla kơ`.

Kâo kiăng pơtă pơtăn kơ [ing hlăk ai tơdăm dra rơnuk tơdơi amăng plơi pla, gir run hrăm thâo, anăm lăng nao ôh kơ tơlơi tơnap tap mơ\ng sang ano\, drơi jăn ta pô, khom hơduah e\p jơlan hrưn đ^ găn rơgao h^ tơlơi tơnap tap, mơ\ng tơlơi tơnap tap anun ta hrăm hăng pơsir h^ `u, hrăm tui lu hloh.

Gir run hrăm khom thâo, khom rơgơi kiăng djru kơ tơlơi hơdip mơda ta pô d^ da gla kơ`.

-Djơ\ yơh ih lăi, bơni kơ ih ho\ Y Sa]iên hơmâo pioh mông bơ ră ruai anai. Pơpu\ kơ ih hiam drơi jăn na nao laih anun mă bruă tu\ yua amăng bruă ih glăk ngă kơ` ni anăp.

Nay Jek: Pơblang