Amăng giăm 10 thun laih rơgao. Đồng Tháp lĕ sa amăng hơdôm tơring čar ba akŏ amăng kual lŏn mơnai ia krông Cửu Long dăp glăi hơdră ngă hmua pla pơjing. Mơ̆ng anun, hơmâo ba glăi boh tŭ yua lu kơsem min, ba yua boh thâo ia rơgơi bruă ngă hmua pla pơjing ngă tui sit nik. Amăng bruă ngă hmua, ba yua boh thâo ia rơgơi phrâo pla pơjing djru pơblih klă tui phun pla, pơjeh, boh čroh, pơblih hơdră phrâo čem rông, wai lăng kman klin kheng, arong aruač phun pla, kman ngă kơ djuai hlô mơnong rông; bruă ruah mă hăng pơlar pơjeh djuai phun pla, hlô mơnong rông hơmâo ba glăi boh tŭ yua lu, bơwih brơi klă amăng bruă ngă tui akŏ bruă pơblih hơdră ngă hmua pla pơjing phrâo.
Amai Nguyễn Phượng Hằng dŏ ƀơi să Long Hưng B, tơring glông Lấp Vò lĕ sa amăng hơdôm čô mơnuih ba gru hlâo ngă tui tŭ yua hăng hơdră pla pơjing djuai pơjeh mă čơđeh phun pla, hlô mơnong rông. Hơdră anai djru amai Hằng pơhrui glăi 200 klăk prăk rim thun. Tui hăng amai Hằng, rơngiao kơ lŏn mơnai glai ia hnong hnăi hơđăp, hơdră mă bruă, ba yua mơneč phrâo ia rơgơi wai lăng phun pla ăt jing sa bruă pơsit khut khăt mơ̆n. Khă tui anun, găn rơgao lu wơ̆t pơdjuai rai pơjeh, hơmâo mơ̆n ñu klŭk hĭ laih anun tơdu tui, ƀu kơtang hrup hăng hnang blung ôh. Yua kơ anun, pơdjuai pơjeh pla hăng čơđeh asar lĕ djru ngă kơ djuai tañ lar hăng pơlar lu laih anun dưi pơhlôm huăi arong aruač, hlăt, kman pơčram ôh, ăt dŏ djă hnơ̆ng pơjeh djuai mơ̆ng phun pla arăng juăt lăi pơjeh mơ̆ng ama amĭ hơđăp.
“Hăng pơjeh djuai gah rơngiao, lơ̆m pơdjuai rai pơjeh phrâo lu wơ̆t lĕ ăt ñu klŭk hĭ, rơngiă hnơ̆ng pơjeh along mơ̆ng hnang blung. Ƀudah lơ̆m pơklŭk pơjeh, pơdjuai muai bơnga ƀơi phun pơdai ñu amra ƀă hyu, pơjing tui pơjeh blung a amra rơngiă hĭ. Yua kơ anun sit pơdjuai hăng hơdră mă čơđeh asar, či pla, ñu amra čăt đĭ sa mơta pơjeh kơtang ƀudah rơgoh hơdjă huăi kman hlăt ƀong ngă, găng hloh. Lơ̆m anun, phun pla djop anŏ kơtang dưi bong glăi hăng anŏ pơblih ayuh hyiăng gah rơngiao; laih dơ̆ng ñu amra pơđĭ kyar tañ hăng kơtang hloh”.
Ƀơi kual lŏn mơnai ia krông Cửu Long, bruă pơblih pơjeh djuai, pơklŭk pơjeh, pơdjuai rai phun pla kơnang kơ boh thâo ia rơgơi hơdră pla pơjing, hơmâo pla lu pơjeh phrâo djơ̆ hăng anŏ gêh găl lŏn mơnai glai klô amăng kual, djru kơ mơnuih ngă hmua pla pơjing pơhrui glăi lu hloh hăng pơjeh hiam klă hloh mơ̆n.
Amăng sa blah đang hmua, đơ đam bơđơr, Nai prin tha Đỗ Tiến Phát, Khua anom kơsem min boh thâo ia rơgơi pơdjuai hăng čơđeh asar pơjeh phun pla, Sang bruă kơsem min pơjeh phun pla gah Anom bruă Boh thâo ia rơgơi hăng hơdră phrâo Việt Nam brơi thâo, pơđĭ tui bruă kơsem min pơdjuai rai pơjeh phun pla jing bruă khom ngă yơh, sa bruă mă yôm pioh pơblih pơjeh djuai phun pla phrâo, hlô mơnong rông tañ prong, tañ lar. Bruă kơsem min ia rơgơi pla pơjing, biă mă ñu boh thâo ia rơgơi ĕp lăng čơđeh asar gen ƀơi phun pla, hơmâo pơjing rai lu pơjeh phrâo, kơtang hloh, dưi gơgrong hăng anŏ pơblih ayuh hyiăng, djru ba anŏ jing mơ̆ng lŏn mơnai, dưi bong glăi hăng hlăt ƀong arong pơčram, kman ngă….Nai prin tha Đỗ Tiến Phát lăi rơđah, ba yua boh thâo ia rơgơi pơdjuai pơjeh phun pla dưi lăng kah hăng jơlan ba anăp kơ mơnuih ngă hmua, gơnam sĭ mơdrô mơ̆ng đang hmua hơmâo anih dŏ hơđong kjăp amăng anih anom sĭ mơdrô ƀơi jar kmar:
“Anom bruă kơsem min boh thâo ia rơgơi phun pla gơmơi hơmâo tŭ mă hơdră pơblih gen, truh ă anai hơmâo boh tơhnal tŭ yua ñu pơjing rai pơjeh phrâo phara soh. Ƀơi anŏ tŭ yua amăng phun pla, hơmâo mơ̆n tŭ yua amăng bruă pơdjuai rai hlô mơnong. Hlô mơnong lĕ hăng hơdră pơjing rai djuai phrâo ăt hơmâo boh tŭ yua mơ̆n. Bơ phun pla lĕ, hơmâo laih lu pơjeh boh čroh hăng phun pla phrâo hiam hloh. Gơmơi hơmâo ba yua boh thâo ia rơgơi kơsem min gen pơjing djuai hăng pơjeh phrâo, ba glăi boh tŭ yua yôm biă mă ƀơi Việt Nam, laih dơ̆ng kơsem min khul pơdjuai rai pơjeh phrâo kiăng pơtong tong ten mơ̆ng pơjeh djuai čơđeh asar gen”.
Hăng dêh čar ta, ƀơi kual gêh găl kơ bruă ngă hmua pla pơjing, hơdôm thun rơgao, boh thâo ia rơgơi amăng bruă pla pơjing ăt hơmâo kơsem min ba glăi boh tơhnal tŭ yua yôm, djă pioh sui thun boh čroh pĕ pơhrui mơ̆ng đang hmua, pơhrŏ ƀiă anŏ ngă brŭ hiă rơngiă soh sel laih pĕ pơhrui laih anun pơđĭ tui rơnoh sĭ mơdrô pơ dêh čar tač rơngiao. Rơngiao kơ anun djru ĕp hơdră kơsem min kman pơjing rai mơnong hơdip, pok pơhai kiăng pơgang anŏ tŭ yua kơ lŏn mơnai hăng pơhrŏ ƀiă bruă ba yua kmơ̆k pruai mơ̆ng hơbâo ia jrao, mơ̆ng anun pơđĭ tui anŏ hơđong kjăp tui hơdră pla pơjing.
Ƀơi dêh čar ta tơdơi kơ phun pơdai, kơtor lĕ phun pla pơkŏn ăt yôm mơ̆n amăng bruă ngă hmua. Blan 4 thun 2015, pơjeh kơtor pơblih gen blung a brơi mơnuih ngă hmua ba pla, lăng sa bruă mă djă pioh bruă pơdjuai rai pơjeh kơtor, tơdơi anai Ding jum Bruă hmua hăng pơđĭ kyar plơi pla pơsit tŭ yap pơjeh kơtor pơblih gen blung a ƀơi Việt Nam. Boh tơhnal anun tơdơi kơ 10 thun kơsem min pla kơtor hăng pơjeh pơblih gen, brơi ƀuh tơlơi glăm ba amăng bruă mă kơsem min pơjeh djuai phun pla amăng bruă ngă hmua yôm biă mă. Đang pla pơjeh kơtor pơblih gen yap mơ̆ng thun 2015 truh thun 2022 rơbêh 700.000 ha.
Viết bình luận