VOV4.Jarai - Ƀrô djơ̆ tal hơdor glăi 50 thun hrơi tlaih rơngai Đăk Tô – Tân Cảnh (24/4/1972 – 24/4/2022), ƀơi plơi prong Kontum, Ding jum khul ling tơhan dêh čar git gai gum hrom hăng Ping gah tơring čar Kontum pơphun bruă Bơkơtuai bôh thâo phrâo gưl Ding jum khul ling tơhan hăng anăn ñu: “Tlaih rơngai Đăk Tô – Tân Cảnh – Gru grua yôm hăng tơlơi kiăng lăng nao”. Bruă bơkơtuai hăng tơlơi gum hrom mơng rơbêh kơ 250 čô khua pơ ala lĕ khua tơhan hăng khua tơhan hơđăp mơng khul ling tơhan; Khul ling tơhan sông kơtang mơnuih ƀôn sang, mơnuih pơsit gru grua; mơnuih kơsem min; ling tơhan hơđăp; khua pơ ala kơ ƀirô Kơnuk kơna, tơring čar Kontum hăng lu tơring čar, ƀôn prong amăng dêh čar, hmâo ngă rơđah laih gru grua yôm phăn mơng bruă dưi blah ƀơi Đăk Tô, Tân Cảnh amăng rơnuk blah ayăt đưm mơng djuai ania ta.

Ƀrô krĕp ha mơkrah rơnuk thun, gah yŭ tơlơi git gai, črâo ba mơng Ping gah dêh čar, Ping gah khul ling tơhan dêh čar, ƀơi anăp lĕ Ƀirô pơtrun bruă tơhan kual Dăp Kơdư, lơ 24/4/1972 khul ling tơhan hăng mơnuih ƀôn sang ta kơsung nao pơ̆ ƀut pơgang hlôm hlâo mơng khul ling tơhan Sài Gòn pơ̆ Đăk Tô – Tân Cảnh hăng hmâo mă tơlơi dưi kơ pô.

Blah dưi Đăk Tô – Tân Cảnh djru ngă truh kih bruă mă tal blah ayăt kual Pơngŏ Dăp Kơdư. Anai ăt lĕ tal blah blung a khul ling tơhan Dăp Kơdư kơsung blah ayăt hăng khul ling tơhan prong, hmâo rơnoh blah tañ ngă prai lui sa sư đoàn, blah prai ƀut pơgang hlôm hlâo phun, kơjăp phik hloh amăng glông pơgang hlôm hlâo mơng Khul ling tơhan Sài Gòn pơ̆ Pơngŏ Dăp Kơdư, pok tơbiă bruă blah prai prong, anăp nao tlaih rơngai abih bang kual Dăp Kơdư. Bruă dưi blah ƀơi Đăk Tô – Tân Cảnh hmâo tlaih rơngai laih sa kual prong prin mơng tơring čar Kontum hăng 25.000 čô mơnuih ƀôn sang mơng Đăk Tô – Tân Cảnh truh Võ Định.

Pơsit yôm phăn mơng bruă Bơkơtuai bôh thâo phrâo “Tlaih rơngai Đăk Tô – Tân Cảnh – Gru grua yôm hăng tơlơi kiăng hrăm tui”, Thượng tướng, Nai prin tha Lê Huy Vịnh Ding kơna Grŭp mă bruă Ping gah dêh čar ta, Ding kơna Ping gah Khul ling tơhan dêh čar, Kơ-iăng Khua Ding jum khul ling tơhan dêh čar, Khua Grŭp črâo ba bruă Bơkơtuai  lăi rơđah:

“Bruă bơkơtuai lĕ tal pioh abih bang Ping gah, abih bang mơnuih ƀôn sang, abih bang khul ling tơhan lok glăi gru grua khin hơtai blah ayăt mơng hơdôm rơnuk nao hlâo, hơdor glăi ling tơhan, neh wa hmâo kơdŏng blah, pơsăn drơi amăng rơnuk blah ngă kiăng kơ hmâo mă hăng djă pioh tơlơi rơngai djuai ania, tơlơi dưi pô hăng pơlir hơbit lŏn ia. Bôh tơhnal mơng bruă Bơkơtuai amra djru pơtrut đĭ pran jua khăp kơ lŏn ia, pran jua ư-ang, pơpŭ djuai ania, pran jua rơngai, ngă pô, gơgrong pô hăng tơlơi kiăng kơ rơnuk rơnua, hơkrŭ đĭ pran đăo gơnang hăng pơsit pran kơđi čar mơng abih bang Ping gah, abih bang mơnuih ƀôn sang, abih bang khul ling tơhan”.

Grŭp Khua Khul bơkơtuai

Hăng rơbêh kơ 80 mơta lăi pơthâo glăi, bơkơtuai, amăng anun hmâo lu tơlơi gum lăi mơng ƀing khua git gai, Khua hơđăp git gai Ping gah Khul ling tơhan dêh čar ta, Ding jum Khul ling tơhan, hơdôm bôh tơring čar, ƀôn prong, ƀing khua ling tơhan, ling tơhan, mơnuih lăng ƀuh gru grua, ƀing kơsem min bôh thâo amăng hăng gah rơngiao khul ling tơhan mơ-ĭt truh hăng pơdah ƀơi anăp ƀơi mông Bơkơtuai hmâo ngă rơđah tơlơi pơmin ngă sat mơng ayăt Mi đưm hăng gong gai Sài Gòn; Anô̆ gơgrong hăng pran jua mơng bruă ngă hơkrŭ kual Dơnung dêh čar hăng tơhnal pơkă pơphun bruă kơsung blah dưi mă tơlơi rơngai pơsit blah prai sa yak phun bruă “Việt Nam pơplih tơlơi blah”. Ơi Trần Thanh Dân, Kơ-iăng Khua hơđăp git gai Ping gah tơring čar Kontum, thun anai 96 thun đing nao truh bruă dưi mă, wai lăng ngă tui pran kơtang amăng mơnuih ƀôn sang amăng tlaih rơngai Đăk Tô – Tân Cảnh:

“Hmâo pran jua mơnuih ƀôn sang lĕ kơsung blah hăng tơgŭ hơkrŭ. Hmâo pran jua ling tơhan ayăt ƀu hmâo hyu ĕp blah prai ta. Ling tơhan mơ̆ hyu hơduah ĕp phă blah ta thơ ta bưp lu tơlơi tơnap biă, rơngiă lu hăng amra ƀu dưi dô̆ gơgrong dong tah amăng kual ayăt. Ling tơhan ayăt ƀu kơdŏng blah ta thơ Ngụy quyền ƀơi anun amra tơdu hăng ba truh rai hĭ. Anô̆ gơgrong hăng pran jua mơnuih ƀôn sang kơtang đĭ ƀing ayăt lui ruh lĕ tui anun”.

Thượng tướng – Nai prin tha Lê Huy Vịnh pơhiăp amăng mông Bơkơtuai

Hơdôm tơlơi čih gum lăi pơdah amăng mông Bơkơtuai ăt pơsit, ngă rơđah mơn jơlan gah, tơlơi pơmin, hơdră pơtrun git gai, črâo ba bruă blah ayăt Mi tlaih rơngai lŏn ia; Hơdră bruă pơsit djơ̆, hmao tlôn mơng Ping gah dêh čar ta mơ̆ ƀơi anăp lĕ Ping gah Khul ling tơhan dêh čar hăng Ding jum Khul ling tơhan amăng pơsit pran jua pok bruă kơsung blah tơgŭ hơkrŭ thun 1972; pơdah glăi lom git gai, črâo ba pơphun hăng ngă tui bruă mă pơplih tañ, pơčeh phrâo; Hơdôm tơlơi hrăm mơng bruă găn rơgao bruă črâo ba bruă blah ayăt; Ngă tui hăng mă yua pơčeh phrâo amăng bôh nik hmâo pơdŏng kual pơhlôm hlâo, hơkrŭ đĭ bruă pơgang lŏn ia, rơnuk rơnua plơi pla, pơgang kơjăp lŏn ia Việt Nam djop mơnuih dưm kơnar.

Ư-ang hăng phiăn juăt mơng ling tơhan phun Dăp Kơdư sông kơtang, ư-ang hăng anăn iâu Binh đoàn Tây Nguyên, jing Quân đoàn phun mơng Ding jum pơdŏng mă bruă blah ayăt ƀơi Dăp Kơdư, Thiếu tướng – Nai prin tha Nguyễn Anh Tuấn, Khua pơtrun bruă Quân đoàn 3, pơsit:

“Mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan Quân đoàn 3 ƀuh rơđah tơlơi ư-ang hăng bruă gơgrong prong amăng bruă pơgang lŏn ia. Quân đoàn hmâo đing nao ngă tui ha amăng ple hơdôm jơlan pơdŏng puih kơđông kơjăp kơtang abih bang. Mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan Quân đoàn dô̆ gơgrong kơjăp laih ƀơi kual, kiăo tui kơjăp bruă pơdŏng gum hrom hơbit, pơkĕ hrom kơjăp hăng mơnuih ƀôn sang, gum hrom hơkrŭ đĭ kơjăp bruă gơgrong amăng pran jua mơnuih ƀôn sang amăng bruă mă ƀơi Dăp Kơdư pơjing pran kơtang prong ngă tui truh kih djop bruă hmâo jao”.

Khua pơ ala nao gum hrom Bơkơtuai

Bruă bơkơtuai bôh thâo phrâo “Tlaih rơngai Đăk Tô – Tân Cảnh – Gru grua yôm hăng Tơlơi găn rơgao kiăng lăng” yua kơ Ding jum khul ling tơhan git gai gum hrom hăng Ping gah tơring čar Kontum pơphun hmâo djru ngă rơđah, dơlăm hloh hơdôm tơlơi pơblang hăng bôh nik ba tơbiă mơng bruă blah ƀơi Đăk Tô – Tân Cảnh. Anai lĕ gong jơlan kơsem min pioh mă yua amăng bôh nik ngă tui bruă ling tơhan, pơgang lŏn ia, djru ngă truh kih bruă pơdŏng hăng pơgang lŏn ia amăng rơnuk phrâo. Hrom hăng anun lĕ gru than kơjăp pioh kơdŏng hơngah gah lui tơlơi pơmin jŭ sat kơdŏng phă, pơčeh ča gru grua mơng ƀing kơdŏng glăi kơnuk kơna, djru pơtô juăt gru grua ngă hơkrŭ, pơđĭ tui pran jua khăp kơ lŏn ia, pran jua ư-ang djuai ania kơ mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan hăng mơnuih ƀôn sang, biă ñu hơdôm rơnuk mơnuih Việt Nam hrơi anai hăng tơdơi anai./.

Khoa Điềm: Čih – Siu H’ Prăk: Pơblang