VOV4.Jarai - Jơnum min mơnuih ƀon sang plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lăk phrâo ngă hrŏm hăng Khul dưm dăp pơkă hơnong pơđĭ kyar plơi prong Việt Nam pơphun jơnum Boh thâo pơđĭ kyar anăn plơi prong Buôn Ma Thuột jing “Plơi prong kơphê mơng rŏng lŏn tơnah”. Mơng anun, tơring čar amra pơđĭ kyar tuai hyu ngui anăp nao čuă lăng anih anom, glai klô, mă yua anŏ yôm mơng gru grua pơlir hăng anih gru đưm gưl dêh čar.

Jơnum boh thâo ngă pơhưč giăm 300 čô khua lĕ khua git gai Ding jum, anom bruă, ƀing kơhnâo kơhnăk, mơnuih apăn bruă tuai hyu ngui amăng dêh čar ta hăng ƀing rơgơi kơhnâo djŏp gưl amăng hơdôm bruă čih pơkra hơdră ngă bruă, bơwih ƀong, akŏ pơjing anăn hmư̆ hing, pơđĭ kyar plơi prong, hơdră ngă bruă, khul mơnuih bơwih ƀong gah kơphê, tuai hyu ngui, anih anom, măi mok...

Hơmâo lu tơlơi tŭ ư hrŏm: plơi prong Buôn Ma Thuột hơmâo anŏ yôm gah kơđi čar hăng bơwih ƀong, anih phun mơng kual Dap Kơdư, anih pơƀut djŏp anŏ hiam gah ayuh hyiăng glai klô, hơmâo gru grua đưm, hơmâo tơlơi adoh akhan...Yua hnun, Buôn Ma Thuột hơmâo djŏp tơlơi gêh gal kiăng dưi ngă “Plơi prong kơphê mơng rŏng lŏn tơnah”. Ơi Lê Đức Huy, Khua kông ti TNHH sa ding kơna Blơi sĭ gơnam hăng čar rơngiao 2-9 Dak Lăk lăi:

“Ta dưi pơsit Buôn Ma Thuột dưi jing plơi prong kơphê mơng rŏng lŏn tơnah. Biă ñu jing plơi prong kơphê Robusta. Hơmâo blơi sĭ ƀơi abih bang dêh čar mơtăm lĕ hơmâo Arabica hăng Robusta. Việt Nam jing dêh čar ba sĭ kơphê Robusta lu hloh ƀơi rŏng lŏn tơnah hăng Dak Lăk jing anih pơkra kơphê Robusta ăt jing plơi prong ba sĭ kơphê prong hloh ƀơi rŏng lŏn tơnah laih anun hăng gru gru đưm hlâo - rơnuk anai, tơlơi dưi pơkra kơphê klă, ƀing ta dưi pơsit Buôn Ma Thuột lĕ plơi prong kơphê rŏng lŏn tơnah”.

Anih jơnm.

Khă hnun, kiăng pơđĭ kyar anăn plơi prong Buôn Ma Thuột jing “Plơi prong kơphê mơng rŏng lŏn tơnah” tui hăng pran ƀing ta kiăng, plơi prong kiăng lăng nao hloh bruă ngă pơhưč, pơƀuh hyu hăng pơtruh nao rai. Amăng anun lăi nao pơđĭ kyar tuai hyu ngui čuă lăng anih anom glai klô pơlir hăng anăn kơphê hmư̆ hing. Ơi Nguyễn Anh Tuấn, Khua Anom bruă kơsem min bruă tuai hyu ngui rơkâo đĭ tui anai:

“Lăi nao kơphê lĕ ta ƀuh rơđah laih, ră anai tơdơi dưi prong hloh lĕ ngă anih phun pơkra kơphê rŏng lŏn tơnah samơ̆ sit biă ñu brơi ƀuh ƀing ta aka ƀu pơtruh hrŏm bruă tuai čuă ngui hăng kơphê, glăk či pơphun ngă mă ƀiă đôč. yua hnun ta khŏm pơjing rim boh plơi lĕ sa anih brơi tuai nao ngui. Tui anun amra pơjing rai Buôn Ma Thuột jing plơi prong phun hmư̆ hing kơphê tuai hyu ngui mơng rŏng lŏn tơnah”.

Hăng tơlơi gơgrong gum hrŏm hăng tơring čar akŏ pơdong plơi prong, Kơ-iăng nai tha prin, nai prin tha Lưu Đức Cường, Khua anom bruă dưm dăp čuk pơkra plơi prong hăng plơi pla lăi: Ƀơi anăp tơlơi bơkơtưn kơtang mơng hơdôm plơi prong amăng hrơi mông pơplih phrâo djŏp anih, Việt Nam hơmâo jơlan ngă bruă pơhưč plơi prong akŏ pơjing anăn hmư̆ hing hơjăn wơ̆t hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong mơng plơi prong. Kiăng dưi akŏ pơjing anăn hmư̆ hing kơ plơi prong, blung hlâo lĕ ta khŏm pơsit plơi prong anun ñu hơmâo anŏ phara hơget mơn pơhmu hăng plơi prong pơkŏn ƀơi Việt Nam hăng ƀơi rŏng lŏn tơnah, mơng anun pơđĭ tui kơdrưh jing hơmâo anăn hmư̆ hing. Tui Nai tha prin, nai prin tha Lưu Đức Cường, Buôn Ma Thuột anăm kơtưn pok prong anih anom mơ̆ phă prai hĭ anŏ hơmâo hơđăp.

“Pơđĭ kyar plơi prong kơtang đơi, tơdah ƀing ta ƀu wai lăng klă, čuk pơkra tơket tơkeng ñu amra pơglăi sat, ƀu djơ̆ hăng tơlơi ƀing ta kiăng pơčrông sai hrơi anai lĕ tơlơi ră ruai kơphê ƀơi plơi prong phun ngă kơphê mơng Việt Nam, pơ anăp anai, ƀing ta kiăng ñu jing plơi prong mơng rŏng lŏn tơnah dong. Lơ̆m ƀing ta thâo gru, anih pơkra plơi prong Buôn Ma Thuột djơ̆ hrŏm hăng plơi prong dong amăng tong krah dơnung, laih anun abih bang bruă ngă hmua jum dar plơi prong dong, tui anun kâo pơmin bruă pok prong Buôn Ma Thuột kiăng pơtŏng glăi rơđah. Amăng tal pơplih anai khŏm lăng glăi anŏ kiăng khŏm ngă wơ̆t hăng tơlơi dưi ngă”.

Mơnuih ƀon sang Buôn Ma Thuột pơ-ư pơ-ang kơ “Plơi proñg kơphê mơng rŏng lŏn tơnah”.

Mơng mông jơnum anai, ơi Vũ Văn Hưng, Khua jơnum min mơnuih ƀon sang plơi prong Buôn Ma Thuột čang rơmang ƀing kơhnâo kơhnăk pơtô brơi dong, gum hrŏm hăng plơi prong Buôn Ma Thuột - Dak Lăk dưm dăp pơkra plơi prong prong hloh kual Dap Kơdư pơlir hăng gru grua boh thâo mơng đưm hlâo, anih anom, anih gru đưm; pơđĭ kyar tui rơnuk phrâo, mơtah, ayuh hyiăng glai klô, gru grua djuai ania djơ̆ hăng hơnong pơkă mơng Kơnuk kơna ba biă ƀơi mông jơnum klah čun 67 mơng Ding jum kơđi čar.

“Jơnum anai hơmâo iâu lu ƀing rơgơi kơhnâo đah mơng ba pơƀuh tơlơi pơmin klă pioh čuk pơkra tơdơi anai. Anun jing hơdră ngă bruă sui lơ̆m Khua dêh čar ta pơsit brơi baih lĕ djŏp anom bruă mơng gơnong dlông truh plơi pla khŏm ngă. Ƀing gơmơi pơsit amra amăng ƀrư̆ ngă bruă hăng tơlơi gum djru mơng ană plơi pla, gong gai, anom bơwih ƀong hrŏm wơ̆t hăng abih bang grup bơwih ƀong prong mơng dêh čar, ƀơi rŏng lŏn tơnah gum ngă kah mơng dưi”.

Lơ 9/7/2020 Kơnuk kơna ta hơmâo tơlơi pơtrun mrô 103/NQ-CP kơ Jơlan hơdră ngă tui tơlơi klah čun mrô 67/2019 mơng Ding jum kơđi čar kơ akŏ pơdong hăng pơđĭ kyar plơi prong Buôn Ma Thuột, Dak Lăk truh thun 2030, anăp nao thun 2045. Amăng anun, jao kơ Jơnum min mơnuih ƀon sang plơi prong Buôn Ma Thuột čih pơkra hơdră pơđĭ kyar anăn plơi prong Buôn Ma Thuột hmư̆ hing jing “plơi prong kơphê mơng rŏng lŏn tơnah”, pơđĭ kyar tuai hyu čuă lăng glai klô, anih dŏ, mă yua tơlơi hơmâo gah gru grua pơlir hăng anih gru đưm, pơdah kơ Khua dêh čar ta pơsit brơi.

VOV Tây Nguyên: Čih - Siu H’Mai: Pơblang