Rơbêh 120 km jơlan mơ̆ ayong Vũ Thế Lực hrŏm hăng khul mơnuih ngă hmua ƀơi să Ea Ning, tơring čar Dak Lak, găn rơgao kiăng nao tơl đang hmua, pla tiu mơ̆ng ayong Lê Tùng Linh dŏ ƀơi să Trường Xuân, tơring čar Lâm Đồng ( să Trường Xuân, tơring glông Dak Song, Dak Nông hơđăp). Gơñu kiăng nao pơtong rơđah, anăn tiu, pô sang bruă pơdjuai tiu anai hlâo kơ blơi glăi pla. Hăng bruă pla tiu lu kah hăng sang anŏ ayong Lực, ruah soh glăi pơjeh pla lĕ hŭi rơngiă ƀu ƀiă ôh prăk kăk, pran jua, tuh pơ alin amăng bruă mă.
“Ĕp amăng tơlơi pơhing internet lu laih mơ̆n samơ̆ blơi pơjeh lĕ khom pơtong rơđah tong ten, khom nao tơl đang hmua pô pơdjuai phun tiu kiăng thâo ten. Ta pô tuh pơ alin pla tiu lu hŭi mơ̆n soh glăi, blơi djơ̆ pơjeh tiu ƀu klă, pla 2-3 thun, lăng ƀu djơ̆ pơjeh tiu Tùng Linh, jing hĭ pơjeh arăng pơklŭk pơklai laih, hla tui, ngă mă anăn, rơngiă thun blan hrơi mông ta baih, hiư̆m anăm rŭ glăi dơ̆ng”.
Tơlơi bơngơ̆t kơ pơjeh hŭi djơ̆ pơjeh tiu ngă mă, jing sa tơlơi bơngơ̆t mơ̆ng lu mơnuih ngă hmua ƀơi kual Dap Kơdư mơ̆n, ăt sa tơlơi mơ̆ ơi Lê Tùng Linh dŏ pơmin, lơ̆m ñu gir run rah anah pơjeh tiu sĭ arăng blơi pla.
Thun 2014, lơ̆m hlăk dŏ ngă bruă amăng đang tiu sang anŏ, ñu ƀuh sa phun phara biă mă, đĭ hiam, kơtang hloh. Ñu krăp lăng tui hơdôm thun mơtam, ruah mă pơjeh kơtang anun pioh pơtem ngă pơjeh, pơlar lu tui djuai. Truh thun 2021, pơjeh tiu ñu mă anăn Tiu Tùng Linh ba sĭ mơdrô. Pơjeh tiu anai, akha ñu kơtang, phun ñu prong, dưi bong glăi hăng kman, hlăt ƀong arong pơčram ngă. Mơ̆ng sa phun blung a, ñu pơtem jing lu phun pioh ngă djuai, ră anai hơmâo năng ai 8.000 phun pioh trơ̆i mă ngă pơjeh či pla.
Thun 2023, phun tiu Tùng Linh dưi pơsit pơjeh hiam; thun 2025, đang tiu ñu dưi pơsit tiu pơjeh hiam, dưi trơ̆i pla ngă pơjeh truh 700.000 phun rĭm thun. Tiu pơjeh Tùng Linh ăt dưi hơmâo Ding jum Boh thâo hăng Ia rơgơi phrâo ngă brơi hră pơsit pơjeh tiu hơmâo anăn hăng hiam djơ̆ lăp.
Hăng ơi Linh, ngă pơjeh tiu phrâo lĕ sa boh tơhnal, samơ̆ ba pơjeh djơ̆ thâo krăn phun tơdŭ anih pla pơjing, dưi ba truh pơ mơnuih blơi lĕ sa tơlơi ăt lăp đing nao. Yua kơ blơi djơ̆ pơjeh ngă mă, mơnuih ngă hmua ƀu kơnong rơngiă prăk đôč ôh, dŏ rơngiă hrơi blan, thun bơyan rơngiă soh sel pla tiu ƀu djơ̆. Dưi apah bơni Mơnuih ngă hmua Việt Nam rơgơi 40 thun Pơblih phrâo lơ̆n ia, ơi Linh ăt dŏ pơmin na nao hŭi arăng ngă mă anăn tiu, sĭ mơdrô pơjeh tiu ngă mă laih anun čang rơmang sang bruă kơnuk kơna khom djru hrŏm pơgang ba mơnuih ngă hmua.
“Dưi ruah pơsit mơnuih ƀôn sang ngă hmua rơgơi kâo pơ-ư ang biă mă. Kâo čang rơmang lĕ, sang bruă kơnuk kơna hơmâo tơlơi dưi, gum tơngan hrŏ ngă hiư̆m pă brơi lui abih anih rah anah tiu ngă mă ča, ba hyu sĭ mơdrô. Kiăng ba pơjeh tiu hiam sit nik truh pơ mơnuih ƀôn sang ngă hmua či pla, tơdah blơi djơ̆ pơjeh ƀu klă ngă tơnap kơ mơnuih ngă hmua gơ̆ đôč”.
Ơi Nguyễn Văn Anh, Khua Khul mơnuih ngă hmua să Trường Xuân, tơring čar Lâm Đồng, brơi thâo, pơjeh tiu Tùng Linh đĭ hiam, kơjăp, kơtang hloh, sit năng ai dưi bong glăi hăng kman arong pơčram yua ayuh hyiăng pơblih:
“Ƀing gơmơi mơak biă mă lơ̆m ayong Linh dưi ruah jing sa amăng 96 čô mơnuih ngă hmua rơgơi Việt Nam thun 2026. Ayong Linh ƀu kơnong pô ƀuh, rah anah tiu hrĕ hiam kơtang đôč ôh, hrĕ tiu pơjeh ñu rah anun djơ̆ găl hăng ayuh hyiăng lơ̆n mơnai Dap Kơdư lăi hrŏm hăng lu plơi pla tơring tơrang hnun mơ̆. Ayong Linh pơgôp hrŏm prong biă mă amăng bruă djru mơnuih mơnam, bruă mă hiam klă amăng plơi pla să gơmơi”.
Mơ̆ng sa phun tiu pơblih djuai jing prong hăng kơtang hloh ƀơi đang tiu sang anŏ pô, ayong Lê Tùng Linh gir run sem lăng hơdôm thun, ƀuh pơjeh tiu anun hiam klă, anun ñu rah anah pioh sĭ mơdrô djă anăn ñu pô mơtam, kiăng pok brơi sa jơlan phrâo kơ mơnuih ngă hmua pla tiu hơđong pran jua. Samơ̆ rơnoh yom mơ̆ng sa čô mơnuih ngă hmua rơgơi lĕ ƀu dŏ glăi ƀơi boh tơhnal bơwih ƀong huă đôč ôh, dŏ yom hloh lĕ, tơlơi pơmin pran jua ñu mă `bruă gơgrong ba hăng bruă mă, tơlơi hơdip mơda mơnuih mơnam amăng plơi pla.
Viết bình luận