VOV4.Jarai - Rơwang bruă jơlan Trường Sơn Đông găn nao 7 bôh tơring čar kual Tŏng Krah dêh čar hăng Dăp Kơdư, glăk prăp lui găn nao kual dlai lŏn ia Čư̆ Yang Sin tơring čar Daklak hăng dlai lŏn ia Bidoup Núi Bà, tơring čar Lâm Đồng. Hăng sa rơwang bruă phun lŏn ia, găn rơgao kual phun gah dlai klô, dưi pơgang khut khăt, djơ̆ biă ñu khom dưi pơphun kơđiăng hăng kơjăp, tui djơ̆ hơdôm tơlơi pơkă mơng tơlơi phiăn. Tui anun mơn, bruă pok pơhai amăng bôh nik ñu ƀu hmâo ngă tui ôh tơlơi pơkă hơdôm glông jơlan, tơlơi pơkă. Anom bruă pơkra jơlan jah dlai kom, pioh pơkra jơlan mơ̆ pô dlai hăng gong gai ƀơi anai ƀu thâo hơget ôh.

Ƀơi Kual dlai mrô 1383 hăng 1402 (Dlai lŏn ia Čư̆ Yang Sin – tơring čar Daklak) – anih anom Grŭp wai lăng rơwang bruă 46, Ƀirô pơphô bruă, Ding jum khul ling tơhan dêh čar glăk pok pơhai rơwang bruă jơlan Trường Sơn Đông anung prăk Đ41. Ƀơi anai, sa jơlan ataih rơbêh kơ 7 km, găn rơgao dua kual dlai hmâo čuk pơkra, hăng rơbêh kơ 15 ektar dlai răm rai. Abih bang phun kyâu dlai ƀơi glông anai leng kơ klơi rŭ akha, čuk, drut hĭ dưm dơ̆ abih; kơnong kơ sa dua phun kyâu dô̆ glăi ƀơi kơtuai jơlan. Ơi Y Te Buôn Krông, Khua Anom wai lăng dlai kyâu tơring glông Lak, tơring čar Daklak brơi thâo, ƀu rơđah ôh lom čuk pơkra pơphun mơng hơbin. Hơdôm bôh ƀirô apăn bruă mơng tơring glông hăng tơring čar kơnong kơ thâo amăng rơnuč blan 1 phrâo rơgao. Bơ̆ ơi Lộc Xuân Nghĩa, Khua Dlai lŏn ia Čư Yang Sin pơblang; dlai hmâo čuk pơkra prong, djơ̆ hrơi hơdôm bôh anom đing nao pơgang hơdôm kual giăm mơnuih ƀôn sang dô̆. Hrom hăng anun, anom ăt ƀu đing nao mơn, ƀu đing đăo sa anom bruă kơnuk kơna phă dlai ôh lom akă dưi pơsit brơi:

“Adơi ayong ƀơi anom hmâo tơlơi lui raih, dơnong pơmin anun lĕ ƀirô kơnuk kơna, anun biă ñu lĕ ngă ƀơi kual gah rơngiao anai amra hmâo arăng jah ngă đang hmua. Bơnah gah wai lăng hăng khua git gai, hơdôm bôh anom grŭp mơng Dlai lĕ bruă pel ĕp, lăng tui nao rai tơnap tap biă, ƀơi hơdôm kual asuek ăt akă dưi mut nao mơn”.

Jơlan 7km hmâo čuk pơkra găn Dlai lŏn ia Čư̆ Yang Sin

Ơi Võ Thành Huệ, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Lak, tơring čar Daklak pơsit, anom pơkra jơlan Trường Sơn Đông ƀu hmâo lăi pơthâo hăng gong gai ƀơi anai mơ̆ tô̆ kơ ba nao măi mok čuk dlai mơng Dlai lŏn ia Čư̆ Yang Sin. Ơi Huệ brơi thâo, 15 ektar dlai hmâo phă ră anai ăt akă hmâo tơlơi pơsit pơplih bôh than mă yua mơn, yua tơlơi dưi pơplih bôh than mă yua hluai tui kơ Khua dêh čar. Tơring glông pơsit anai lĕ bruă ngă soh hăng tơlơi phiăn hăng glăk gum hrom hăng hơdôm gơnong bruă mơng tơring čar pel ĕp, ngă rơđah:

“Hơdôm bôh anom pơkra jơlan lĕ ƀu hmâo lăi pơthâo hăng gŏng gai ƀơi anai ôh, akă ngă tui tơlơi pơplih bôh than mă yua ôh, tô̆ kơ ba nao măi mok, gơnam tam, tui anun soh hăng hơdôm tơlơi pơkă mơng kơnuk kơna. Tơring glông hmâo jao laih kơ Anom wai lăng dlai kyâu pel ĕp, mă bruă hăng anom pô dlai lĕ Čư̆ Yang Sin, lăi pơthâo glăi kơ Gơnong bruă đang hmua hăng pơđĭ kyar ƀôn lan tơring čar, Anom wai lăng dlai kyâu tơring čar kiăng hmâo tơlơi črâo ba”.

Phun kyâu dlai ƀing pơkra jơlan koh drôm kiăng čuk pơkra amăng Dlai lŏn ia Čư̆ Yang Sin

Ơi Nguyễn Quốc Hưng, Khua Anom wai lăng dlai kyâu tơring čar Daklak brơi thâo, anih anom mơ̆ anom pơkra jơlan phă dlai gah anung prăk Đ41 mơng rơwang bruă jơlan Trường Sơn Đông, yua Grŭp wai lăng rơwang bruă 46 (Ƀirô pơphô bruă, Ding jum khul ling tơhan) ngă pô pơ ala kơ pô tuh pơplai. Anai kơnong kơ sa amăng lu anung prăk mơng rơwang bruă Trường Sơn Đông, pơkă lăng hlâo hmâo rơwang ataih 36 km hăng hơdôm pluh ektar dlai mơng Dlai lŏn ia Čư̆ Yang Sin kiăng pơplih bôh than mă yua. Ơi Hưng pơsit, tơring čar Daklak hăng Ding jum đang hmua hăng pơđĭ kyar ƀôn lan dêh čar hmâo pơtô brơi rơđah laih Grŭp wai lăng rơwang bruă 46 ngă hơdôm mơta hră pơ-ar kiăng pơplih bôh than mă yua dlai. Khă hnun hai, lom akă giong hơdôm mơta hră pơ-ar, akă dưi pơsit pơplih lĕ anom nao čuk pơkra laih. Anom wai lăng dlai kyâu gum hrom hăng hơdôm bôh ƀirô gah bruă pel ĕp, ngă rơđah bruă phă dlai ƀu djơ̆ tơlơi phiăn pơkă:

“Anom amra hmâo bruă gơgrong gum hrom gah bôh thâo bruă mă kiăng pơsit anih anom anun, pel ĕp anih anom kiăng pơsir tui djơ̆ tơlơi pơkă, tui Tơlơi phiăn dlai klô, tui hơdôm Tơlơi pơtrun pơkă. Tơlơi anai ƀu hmâo bơtơhmal hăng prăk dong tah, rơbêh kơ 5 ar rưng lĕ dưi ba nao phăt kơđi laih, anai truh rơbêh kơ 15 ektar dlai mơtăm”.

Bơkơtuai hăng pô hyu mă tơlơi pơhing phrâo Gong phun jua pơhiăp dêh čar Việt Nam, sa čô khua mơng Grŭp wai lăng rơwang bruă 46 brơi thâo, phrâo gơgrong mă bruă ƀơi grŭp hmâo hơdôm blan đôč, ră anai glăk hơduah ĕp lăng tơlơi anai kiăng lăi pơthâo glăi hăng Ding jum khul ling tơhan. Grŭp amra lăi pơhing, lăi glăi kơ bruă pôr pơhing tơdơi lom hmâo tơlơi gum pơhiăp mơng Ding jum.

Ƀu djơ̆ kơnong kơ čuk pơkra dlai lŏn ia Čư̆ Yang Sin pioh pơkra jơlan Trường Sơn Đông mơ̆, tơlơi phă dlai pơkra jơlan ăt pơphun mơn ƀơi Dlai lŏn ia Bidoup Núi Bà (tơring čar Lâm Đồng). Ƀơi anung prăk Đ41 hăng C13 mơng rơwang bruă, sa črăn ataih hơdôm rơwang km hăng lu kual lŏn dlai tha hmâo phă prai.

Tui hăng tơlơi pơkă, dlai mă yua lĕ kông ngăn lŏn ia dưi pơgang khut khăp; bruă pơplih bôh than mă yua khom hluai tui Khua pơ ala mơnuih ƀôn sang, Kơnuk kơna. Bruă anom pơkra jơlan Trường Sơn Đông rŏng ngă mă ha jăn čuk dlai ƀu djơ̆ soh tơlơi pơkă ôh mơ̆ ñu dŏ jing jơlan tlaih lui prong kơ tơlơi phă dlai hăng kơsing mă kyâu pơtâo ƀơi hơdôm blah Dlai lŏn ia Čư̆ Yang Sin hăng Bidoup Núi Bà dong./.

            VOV Tây Nguyên: Čih – Siu H’ Prăk Pơblang