VOV4.Jarai-Djru kơ ƀing hlăk ai dưi čan prăk, akŏ pơjing khul grup ngă hrŏm pioh bưp nao rao tơña bla tơlơi thâo thăi amăng bruă mă, kah pơpha tơlơi thâo thăi kơ pơphun bruă mă ƀudah pơphun pơplông hơduah ĕp hơdră pơphun bruă mă jing sa jơlan hơdră mơ̆ng tơring čar Dak Lak hlăk pok pơhai pioh djru, ngă hrŏm ƀing hlăk ai, boh nik ñu hlăk ai kual plơi pla pơphun bruă mă, akŏ pơjing bruă bơwih ƀong huă.

Tơdơi kơ 3 thun rông abao kuk, ayong Huỳnh Ngọc Hội, dŏ pơ plơi thôn 10, să Êa Ƀar, tơring glông Ƀuôn Đôn, tơring čar Dak Lak hơmâo laih anun ba sĭ mơdrô arăng blơi hơđong. Sa thun pơ anai đôč, ayong Hội pok prong dơnao rông abao kuk ñu mơ̆ng 350 met karê đĭ truh 2000 met karê jing dơnao prong dua ar. Lơ̆m sa blan pơkă dưm dưm ñu sĭ mơdrô mơ̆ng 20 rơbâo truh 30 rơbâo drơi abao kuk ngă djuai či rông, rơnoh prăk 300 prăk sa drơi, laih anun 4 blan sa wơ̆t ñu sĭ mơdrô abao pioh ngă mơnong ƀong hăng rơnoh prăk 65 rơbâo prăk lơ̆m sa kg.

Ayong Hội ăt akŏ pơjing hăng ngă khua grup gum hrom ƀing hlăk ai ngă bruă rông abao kuk tơring glông Ƀuôn Đôn hăng 25 čô mơnuih ngă ding kơna. Hrŏm hăng hơdră ñu pơtô brơi bruă čem rông laih anun djru brơi čan blơi ană abao kuk rông, ayong Hội pô mơtam blơi abao kuk pioh ngă mơnong mơ̆ng ƀing hlăk ai mut grup gơñu sĭ glăi; hơduah ĕp hơdră pơkra ming añăm mơnong abao kuk kiăng ƀong jơman pioh sĭ mơdrô arăng blơi ƀong. Ayong Huỳnh Ngọc Hội brơi thâo, lơ̆m pơphun bruă mă, akŏ pơjing bruă bơwih ƀong huă kơ ñu pô, ñu hơmâo anom bruă tơdăm dra mut phung tơring glông djru hăng pơtô brơi ngă hră pơar čan prăk, ăt kah hăng lăi pơthâo anih blơi añăm mơnong abao kuk ñu sĭ. Yua kơ anun, ñu dưi găn rơgao tơlơi tơnap tap pioh pơđĭ kyar hơdră ñu ngă.

“Anom bruă tơdăm dra mut phung tơring glông djru pơtrut pơsur hăng ngă gêh găl kơ adơi ayong pơđĭ kyar bruă mă laih anun lăi pơthâo hăng hơdôm anih blơi gơnam sĭ mơdrô, djru prăk čan ƀudah ngă hră pơar čan prăk, hră pơar dưi  sĭ mơdrô gơnam klă hloh. Dưi hơmâo tơlơi djru mơ̆ng anom bruă tơdăm dra mut phung tơring glông ăt kah hăng lu anom bruă amăng tơring glông hơdră rông abao dưi pok pơhai prong tui, laih anun mơnong ta hơmâo pơkra ming dưi dưm amăng măi pơrơ-ot kiăng pioh lui sui hrơi blan ba sĭ mơdrô huăi sat răm ôh hăng anih blơi lĕ hơđong, nua pơmă ƀiă mơ̆n”.

Ayong Huỳnh Ngọc Hội (ao jŭ) pơphun bruă mă trih kih hăng bruă rông abao kul mơnong

Tui hăng ayong Nguyễn Quang Trung, Khua git gai anom bruă tơdăm dra mut phung tơring glông Ƀuôn Đôn, grup ngă hrom  khul hlăk ai rông abao kuk, rông apŭi ƀơi tơring glông Ƀuôn Đôn lĕ khul ngă hrŏm blung a, yua kơ anom bruă tơdăm dra mut phung tơring glông wai lăng. Hrŏm hăng anun, anom bruă tơdăm dra mut phung tơring glông ăt akŏ pơjing khul grup ngă bruă hrŏm ƀing hlăk ai, hơmâo pơhưč lu hlăk ai mut hrŏm ngă ding kơna.

Kiăng ngă gêh găl kơ hlăk ai kual plơi pla amăng tơring glông pơphun bruă mă, akŏ pơjing tơlơi bơwih ƀong huă, khul hlăk ai tơdăm dra mut phung djru kơ tơdăm dra dưi čan prăk kơmlai ƀiă, akŏ pơjing khul ngă hrŏm bơwih ƀong huă, pơčruh prăk kăk pơblih nao rai čan....Truh ră anai, djop gưl anom bruă tơdăm dra mut phung tơring glông Ƀuôn Đôn hlăk wai lăng giăm 67 klai prăk arăng brơi čan. Hơmâo 33 čô mơnuih hăng hơdră pơphun bruă mă dưi čan prăk mơ̆ng Keh prăk dêh čar pơsir bruă mă laih anun rơnoh kơnuk kơna tơring glông brơi čan. Tơring glông ăt gleng nao kơ bruă akŏ pơdong hăng pơđĭ tui lu hơbô̆ bruă, hơdră mă bruă bơwih ƀong huă phrâo tŭ yua, pioh pok pơhư prong tui pioh kơ hlăk ai. Yua kơ anun, amăng 3 thun giăm anai, anŏ pơphun bruă mă, akŏ pơjing tơlơi bơwih ƀong huă ƀơi Ƀuôn Đôn hơmâo lu boh tơhnal tŭ yua laih anun ba glăi lu tơlơi mơak, tơlơi čang rơmang mơ̆ng hlăk ai tơdăm dra.

“Hơdôm hơbô̆ bruă mơ̆ng hlăk ai, mơ̆ng djop mơnuih ngă anun ăt ba glăi boh tơhnal tŭ yua, boh nik ñu ƀing tơdăm dra hlăk ai gir ba gơnam sĭ mơdrô mơ̆ng gơñu pơdă hrŏm pơ anih pơplông mơnong ƀong huă yua kơ tơring glông ƀudah tơring čar pơphun. Ƀing gơmơi ăt pơtô brơi hăng djru tơlơi pơhing hmao kru kơ hlăk ai amăng tơring glông thâo jơlan hơdră, tơlơi phiăn kơnuk kơna hăng tơring čar pơtrun. Ruah mă hơbô̆ bruă phrâo ƀing mă bruă pơkra ming hơmâo mơnong ƀong huă sĭ mơdrô hiam klă, lăp hăng anŏ pơđĭ kyar hrŏm amăng tơring čar hăng tơring glông pioh pơtrut kiăng pơđĭ lu hloh, djru ba ƀing gơyut ngă giong hĭ”.

Mut hrŏm grup pơphun bruă mă, pơlir amăng bruă blơi pơhrui gơnam kơ hlăk ai lĕ bruă mă mơng khul grup djru brơi hlăk ai pơphun bruă mă.

Ayong Y Lê Pas Tơr, Kơ-iăng Khua git gai anom bruă tơdăm dra mut phung tơring čar Dak Lak, Khua khul hlăk ai mut phung Việt Nam tơring čar Dak Lak lăi, amăng 4 thun giăm anai, bruă mă pơphun tơlơi bơwih ƀong huă, akŏ pơjing bruă mă mơ̆ng hlăk ai ƀơi Dak Lak jai hrơi pơđĭ kyar hăng hơmâo lu boh tơhnal tŭ yua. Lu mơnuih ngă bruă hơmâo pơjing rai gơnam sĭ mơdrô hmư̆ hing, kiăng pơtrut pran jua lu hlăk ai pơkŏn hrưn đĭ ngă pơdrong.

Thâo tơlơi kiăng akŏ pơjing bruă mă, akŏ pơjing tơlơi bơwih ƀong huă mơ̆ng hlăk ai, lu anom bruă khul tơdăm dra mut phung, djop gưl djru hrŏm ngă gêh găl brơi hlăk ai akŏ pơjing bruă mă. Biă mă ñu, găn rơgao tơlơi tơnap tap bơbeč yua mơ̆ng klin kheng ngă samơ̆ hơdôm tơring glông, plơi prong amăng tơring čar, lu hơbô̆ bruă phrâo, hơdră mă bruă rơgơi ƀing hlăk ai hur har hơduah ĕp, hrăm tui, pơphun mă bruă, djru nao rai tơdruă lơ̆m či pơphun bruă mă.

“Mơta sa lĕ, pơtô hrăm ăt khom ĕp lăng hơdră pơpă ñu mơ̆ng djơ̆ găl, boh nik ñu amăng bơyan klin kheng. Dua lĕ, rơnoh prăk lĕ ƀing gơmơi pơtruh brơi hăng anom bruă prăk kăk, kiăng dưi čan prăk lu ƀiă. Klâo lĕ tơlơi gir run pơtruh nao rai, ngă hrŏm hăng djop  khul grup mut phung ngă hiư̆m pă hơdôm boh sang bruă bơwih ƀong huă sĭ mơdrô hlâo kơ anun pơtô ba kơ ƀing tơdơi amăng bruă mă, ĕp anih sĭ mơdrô, pơčrâo brơi ƀing mơnuih rơgơi kơhnâo djru ba, pioh gơñu hơmâo mông gêh  găl tơña bla hrăm nao rai tơdruă tơlơi thâo thăi bruă mă, pơtrut pran jua hur har hloh kơ hlăk ai”.

Hăng tơlơi gir run, djru ba mơ̆ng gong gai kơnuk kơna laih anun djop khul  grup, lu hlăk ai ƀơi Dak Lak khin hơtai  tuh rơyuh pran jua pơphun bruă mă, akŏ pơjing tơlơi bơwih ƀong huă. Hơdôm tơlơi tơnap tap, kơƀah prăk, hơdră ngă hră pơar, ĕp anih sĭ mơdrô hơmâo pơsir tui laih, djru kơ bruă akŏ pơjing bruă mă, pơphun tơlơi bơwih ƀong huă kơ hlăk ai kual plơi pla gêh găl tui. Mơ̆ng anun, pơjing rai pran kơtang, bang hyu prong, pơtrut tui boh tŭ yua hiam klă mơ̆ng rĭm sa hơbô̆ bruă ƀing hlăk ai phrâo akŏ pơphun bruă mă.

Nay Jek: Pơblang