VOV4.Jarai - Amăng hrơi blan giăm anai, mrô mơnuih ƀă Covid-19 ƀơi Dak Lăk glăk đĭ glăi dong. Anai jing tơlơi  hŭi biă mă tơdah mơnuih ƀon sang ƀu răng kơđiăng, ngă amưng amăng bruă pơhlôm pơgang klin, biă ñu lĕ bruă tlâ̆o pơhrua tui vaccine pơgang Covid-19.

Glăk pi ană amăng blung rơbêh kơ 20 wơ̆t hrơi tơjuh samơ̆ nao đih pơ sang ia jrao yua ƀă klin Covid-19, amai H’Liom Triết, dŏ ƀơi să Yang Tao, tơring glông Lăk brơi thâo: lơ̆m glăk dŏ wai amĭ ñu duam pơ Anih pơjrao ung bướu, Sang ia jrao prong Dap Kơdư, mưn drơi jăn ñu ƀu mơ-ak, ruă hang rơkông đok, ñu nao khăm hăng test hmar Covid-19. Tơdơi kơ pơsit ñu ƀă Covid-19 ñu bơngơ̆t biă mă yua hŭi ngă sat kơ ană nge amăng hlung. Tơlơi ñu hnit biă mă lĕ ƀu nao tlâ̆o vaccine pơgang Covid-19 pơhrua tui.

“Kâo tlâ̆o 2 arăt laih, samơ̆ ƀu nao tlâ̆o ôh arăt 3. Ƀu djơ̆ ƀu hơmâo jrao tlâ̆o ôh, yua kâo hŭi tlâ̆o, hmư̆ arăng lăi tlâ̆o lu đơi ngă akŏ dlô amuñ wơr biă, anun jing kâo hŭi mơn. Bơ mông anai ƀă klin baih, kah hăng tơlơi kiăng ƀing ta ñim yơh anun, glăk pơ sang khŏm pơtă pơtă rơkơi hăng amĭ ama nao tlâ̆o dong. Ƀă klin tui anai hŭi biă mơn, 3-4 hrơi anai laih ƀu mơhao ƀong huă ôh”.

Anih pơjrao mơnuih ƀă Covid-19 ƀơi Anih pơjrao tơlơi ruă ƀă hyu Sang ia jrao prong Dap Kơdư.

Dŏ wai ama ñu glăk pơjrao Covid-19 ƀơi Sang ia jrao prong Dap Kơdư, ayong Lê Phú Hiếu, să ia Jlơi, tơring glông Ea Súp brơi thâo: Ama ñu ƀă Covid-19 yua aka ƀu tlâ̆o vaccine, hơmâo tơlơi ruă hơđăp dong, anun ñu ƀu hơmâo pran kơtang biă, glăk suă pran hăng măi:   “Lơ̆m pơ sang ƀuh ñu duam, pơtuk, ƀu anăm suă pran kah mơng ba nao pơ sang ia jrao khăm, đih pơ sang ia jrao, ƀing ơi ia jrao test ƀuh ñu ƀă Covid-19. Ră anai aka ƀu plai ƀơ̆i. Amăng sang gơmơi abih bang lêng tlâ̆o arăt 3, 4 laih, anun jing ñu ruă samơ̆ pô pơkŏn ăt suaih pral mơn, huăi hơget lơi”.

Ơi ia jrao pơjrao tơlơi ruă ƀă hyu, sang ia jrao prong Dap Kơdư glăk khăm brơi mơnuih ƀă klin Covid-19

Tui hăng ơi ia jrao Phạm Hồng Lâm, Khua anih pơjrao tơlơi ruă ƀă hyu, Sang ia jrao prong Dap Kơdư, amăng 1 blan hăng anai, mrô mơnuih ƀă klin mut nao pơjrao lêng ruă găp ƀrô hăng ruă kơtang, laih anun aka ƀu tlâ̆o vaccine pơgang Covid-19 pơhrua glăi ôh. Hơmâo đa hơmâo 2 tơlơi ruă mơtăm, ƀrô duam đung drah, wơ̆t hăng ƀă Covid-19, ngă drơi jăn ƀu dưi pơgang klin duam ruă, hơmâo pô ruă hơđăp dong, anun jing ruă kơtang biă.

“Klin Covid-19 rơgao mơng anau hơdôm blan lĕ huăi hơmâo dong tah. Samơ̆ amăng 1 blan hăng anai, hơmâo glăi dong laih, biă ñu amăng rơwang hrơi tơjuh phrâo anai, amăng Anih pơjrao hơmâo čơkă pơjrao brơi 20 čô mơnuih. Pơtă kiăng mơnuih ƀon sang kơđiăng ƀiă, ngă tui tơlơi pơtrun pơgang klin mơng CDC. Yua dah truh mông anai tui hăng tơlơi tum pơƀut mơng Anom bruă ia jrao rŏng lŏn tơnah lĕ bruă pơgang klin, biă ñu klin Covid-19 dưi lĕ yua hơmâo vaccine. Yua hnun, mơnuih ƀon sang khŏm kiăng tlâ̆o 4 ară jrao laih anun lơ̆m mưn ruă hơget thơ khŏm nao hlao pơ sang ia jrao mơtăm”.

Tui hăng tơlơi lăi pơthâo mơng Anom bruă wai lăng klin duam ruă (CDC) Dak Lăk, yap truh lơ 21/8, mrô mơnuih ƀă klin Covid-19 ƀơi tơring čar giăm 172.000 čô mơnuih, 266 čô mơnuih djai, mrô mơnuih ƀă amăng 7 hrơi lĕ 215 čô. Ră anai hơmâo truh 261 čô glăk pơjrao pơ sang ia jrao.

Boh than mơng bruă tlâ̆o jrao pơgang Covid-19, yap truh lơ 21/8 hơmâo laih 84,5% čô mơnuih mơng 18 thun truh kơ prong tlâ̆o arăt 3, arăt 4 hơmâo 59,4%. Čơđai mơng 12 truh 17 thun tlâ̆o arăt 3 hơmâo 62%, čơđai mơng 5 truh 11 thun tlâ̆o arăt 1 hơmâo 83,2%, arăt 2 hơmâo 34,7%.

Tui hăng ơi ia jrao Hoàng Hải Phúc, Kơ-iăng khua gơgrong bruă CDC tơring čar Dak Lăk, mah hrơi blan rơgao, anom bruă ia jrao gir ngă lu bruă laih, samơ̆ ră anai bruă tlâ̆o vaccine pơgang Covid-19 ƀơi hơdôm boh tơring ăt dŏ aset biă. Mrô čơđai sang hră tlâ̆o vaccine hlâo či mut thun hrăm phrâo aka ƀu pơhlôm hăng mrô kiăng. Yua hnun, amăng hrơi blan pơ anăp, anom bruă ia jrao amra pơtrut đĭ hloh bruă tlâ̆o vaccine pơgang Covid-19 kơ mơnuih ƀon sang kiăng abih bang dưi pơgang glăi klin, huăi hơmâo klin hơđuh glăi:

“Bruă tlăo pơgang lĕ ƀing gơmơi amra pơtrut kơtang hloh amăng hrơi blan pơ anăp, ba tơbiă lu hơdră pơsir đah mơng truh lơ 30/8/2022 amra djơ̆ hăng mrô pơkă mơ̆ Ding jum ia jrao jao, pơhlôm mrô mơnuih mơng 18 thun khŏm hơmâo tlâ̆o 4 arăt truh 80%. Hăng čơđai mơng 12 truh 17 thun khŏm hơmâo 3 arăt rơbêh 70% ăt kah hăng ngă giong bruă tlâ̆o arăt 2 kơ ƀing čơđai mơng 5 truh 12 thun ngă hiư̆m pă kiăng ƀing čơđai mut thun hrăm phrâo pơhlôm hơmâo mrô tlâ̆o vaccine lu, hŭi ƀă klin Covid-19 amăng sang hră”.

Klin Covid-19 ăt glăk dŏ hơmâo, aka ƀu thâo hiư̆m pă ôh yua dah djuai klin phrâo hơmâo laih amăng dêh čar ta. Phun tơhnal ngă mrô mơnuih ƀă klin kơtang tui lĕ yua jrao pơgang virus mơng arăt vaccine tal 2 abih laih, djuai phrâo mơng SARS-CoV-2 glăk lar hyu kơtang, biă ñu lĕ djuai BA.4, BA.5 glăk lar hyu tañ biă ƀơi hơdôm boh tơring čar gah Dơnung. Yua hnun, hơdră pơgang klă hloh mông anai lĕ tlâ̆o vaccine arăt pơhrua tui, laih anun ngă tui djŏp hơdră pơgang klin tui tơlơi pơtô ba mơng anom bruă ia jrao.

Siu H’Mai: Pơblang